EU vẫn chưa từ bỏ các biện pháp trừng phạt Nga

Theo BBC, phát biểu tại buổi họp báo sau hội nghị thượng đỉnh không chính thức của EU tại Brúc-xen hôm 12-2, Thủ tướng Đức A.Méc-ken (Angela Merkel) cho biết, các nhà lãnh đạo châu Âu đã yêu cầu Hội đồng châu Âu (EC) chuẩn bị thêm các lệnh trừng phạt. Bà Méc-ken tuyên bố: “Nếu những thỏa thuận mới không được thi hành, chúng tôi sẽ phải tăng cường các biện pháp trừng phạt”. Bà cũng nói thêm, các lệnh trừng phạt hiện tại chỉ có thể được dỡ bỏ nếu những nguyên nhân dẫn đến chúng được giải quyết.

Thủ tướng Đức A.Méc-ken phát biểu tại cuộc họp báo sau hội nghị thượng đỉnh không chính thức của EU hôm 12-2 tại Brúc-xen. Ảnh: Reuters

Hãng thông tấn AFP cũng dẫn lời Tổng thống Pháp Ph.Ô-lăng-đơ (Francois Hollande) nói rằng, nếu thỏa thuận Min-xcơ mới không được tôn trọng, “chúng tôi sẽ tiếp tục gia tăng lệnh trừng phạt, bổ sung vào các lệnh đã có từ trước”. Nếu thỏa thuận được tuân thủ nghiêm chỉnh, những cấm vận sẽ dần được tháo gỡ. Tuy nhiên, ông Ô-lăng-đơ nói thêm rằng, những điều kiện để Pháp bàn giao tàu chiến Mistral theo đơn đặt hàng của Nga vẫn chưa được đáp ứng.

Trong khi đó, phát biểu trong cuộc họp báo sau hội nghị, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Đô-nan Tu-xcơ (Donald Tusk) nhấn mạnh, hội nghị tập trung thảo luận về thỏa thuận ngừng bắn đạt được tại cuộc gặp lãnh đạo 4 nước Nga, U-crai-na, Pháp và Đức cùng ngày tại thủ đô Min-xcơ (Bê-la-rút), chứ không xem xét các biện pháp trừng phạt bổ sung nhằm vào Nga. Tuy nhiên, nếu thỏa thuận Min-xcơ bị phá vỡ, EU sẵn sàng thực thi các biện pháp cần thiết. Ngoài ra, ông Tu-xcơ khẳng định trong tuần tới, EU sẽ triển khai những biện pháp trừng phạt nhằm vào 19 cá nhân người Nga và U-crai-na cùng 9 thực thể vừa bị đưa vào "danh sách đen" bất chấp khối này ngày 9-2 vừa qua nhất trí đình chỉ thực thi các lệnh trừng phạt trong thời gian một tuần để tạo điều kiện cho những cuộc đàm phán ở Min-xcơ có thêm cơ hội thành công.

Về phần mình, Đại diện cấp cao phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại chung của EU Phê-đê-ri-ca Mô-ghê-ri-ni (Federica Mogherini) tuyên bố, đây không phải là thời điểm thảo luận các biện pháp trừng phạt bổ sung Nga, đồng thời khẳng định EU sẽ có những biện pháp cụ thể để giám sát việc thực thi thỏa thuận.

Cuộc họp thượng đỉnh EU diễn ra trong bối cảnh lãnh đạo 4 nước Nga, Pháp, Đức và U-crai-na nhóm họp tại Min-xcơ nhằm tìm ra giải pháp chấm dứt xung đột kéo dài suốt 10 tháng qua giữa quân đội Ki-ép và lực lượng đòi độc lập ở miền Đông U-crai-na. Sau gần 16 giờ đàm phán căng thẳng, các bên đã nhất trí thông qua một lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 15-2 và rút các vũ khí hạng nặng. Đây được xem là nỗ lực cuối cùng của EU nhằm chấm dứt cuộc xung đột đã làm hơn 5000 người thiệt mạng ở miền Đông U-crai-na kể từ khi nó bùng phát vào giữa tháng 4 năm ngoái.

Mỹ và EU cáo buộc Nga hậu thuẫn vũ khí và binh sĩ cho lực lượng đòi độc lập ở U-crai-na, tuy nhiên Mát-xcơ-va luôn bác bỏ điều này và cho rằng, chính phương Tây gây ra cuộc khủng hoảng. EU đã áp đặt nhiều vòng trừng phạt với Nga cũng như các lãnh đạo lực lượng đòi độc lập ở miền Đông U-crai-na và bán đảo Crưm, bao gồm cấm thị thực, đóng băng tài sản và hạn chế đường tiếp cận thị trường vốn, vũ khí và công nghệ của châu Âu.

EU hiện đang chịu áp lực phải làm rõ quan điểm của mình về việc dỡ bỏ các lệnh cấm vận đối với Nga, đặc biệt là sau khi Ngoại trưởng Mỹ Giôn Ke-ri (John Kerry) khẳng định, Oa-sinh-tơn sẵn sàng nới lỏng lệnh trừng phạt chống lại Nga nếu các bên tuân thủ hiệp định hòa bình nhằm chấm dứt cuộc xung đột.

Về vấn đề này, chuyên gia cho rằng, chẳng có lý do gì để tiếp tục các lệnh trừng phạt Nga liên quan đến tình hình U-crai-na nếu thỏa thuận Min-xcơ được tôn trọng. Sputnik News dẫn lời ông A.Mô-si (Arkady Moshes) thuộc Viện Các vấn đề Quốc tế tại Phần Lan cho rằng: “Dần dần, EU sẽ phải dỡ bỏ mọi lệnh cấm vận. Các lệnh trừng phạt này được họ đưa ra để buộc các bên phải tuân thủ thỏa thuận Min-xcơ. Vì vậy, nếu mọi điều kiện của thỏa thuận Min-xcơ đều được đáp ứng thì EU không có lý do gì để duy trì các lệnh trừng phạt này”. Còn ông R.Xắc-oa (Richard Sakwa) làm việc cho chương trình Nga và Á-Âu tại Chatham House cho rằng, nếu EU không dỡ bỏ các lệnh cấm vận thì Nga sẽ chẳng còn động lực gì để tham gia vào tiến trình hòa bình tại miền Đông U-crai-na.

Hiện tất cả các bên tham gia đàm phán cũng như Nghị viện châu Âu đều bày tỏ hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn vừa đạt được, coi đây là tia hy vọng sáng sủa cho cuộc khủng hoảng U-crai-na, tuy nhiên cùng nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc triển khai trên thực tế các thỏa thuận đạt được.

Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng, việc thực thi đầy đủ tất cả các biện pháp được nêu ra trong thỏa thuận Min-xcơ sẽ khó có thể đạt được một sớm một chiều.        “Min-xcơ tháng 2-2015 không mở ra một triển vọng về một nền hòa bình tức thì mà là một tiến trình hòa bình cho miền Đông U-crai-na”, ông Xắc-oa nhận định.

NGỌC HÀ