Một trong 10 sự kiện kinh tế - xã hội tiêu biểu năm 2009 do Báo Quân đội nhân dân bình chọn là: Lần đầu tiên trong lịch sử, tổng sản lượng lúa trong nước đạt 38,9 triệu tấn, xuất khẩu gạo đạt mức cao nhất, xấp xỉ 6 triệu tấn.

Những con số ấn tượng đó càng thực sự có ý nghĩa khi năm qua, cả nước gồng mình chống chọi với thiên tai, sản lượng thu hoạch cũng bị “rơi rụng” ít nhiều...

Tăng trưởng khá toàn diện

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Ngọc Thuật: Năm 2009, khủng khoảng tài chính và suy thoái kinh tế đã tác động mạnh mẽ đến nông nghiệp Việt Nam - vốn là ngành sản xuất hướng mạnh ra xuất khẩu. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất lại chính là ảnh hưởng của biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét và phức tạp, đặc biệt là hai cơn bão số 9 và 11 cùng với những trận lũ lụt kinh hoàng đã gây ra hậu quả nặng nề cho sản xuất và đời sống người dân các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên.

Mong cho năm 2010, nông dân lại được mùa như thế này. Ảnh: Đình Huệ

Hội nghị tổng kết năm 2009 và triển khai nhiệm vụ năm 2010 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn diễn ra hôm qua (15-1) tại Hà Nội đã lí giải rõ hơn: Vì sao trong “bão tố”, nông nghiệp Việt Nam vẫn “được mùa” trên hầu hết các lĩnh vực như trồng trọt, thủy sản, chăn nuôi, lâm nghiệp…

Có thể nói, khi những trận bão hoành hành ngoài biển rồi vần vũ trong đất liền, những ngư phủ nơm nớp lo sản lượng đánh bắt cá sẽ giảm, những nông dân cũng lo lắng ruộng lúa nhà mình sẽ mất trắng. Cả nước hồi hộp nghĩ thiên tai sẽ “kéo lùi” ngành nông nghiệp. Vậy mà ngành nông nghiệp lại có bước tăng trưởng khá kì diệu với giá trị nông, lâm, thủy sản ước đạt gần 219.888 tỉ đồng, tăng 3% so với năm 2008, trong đó thủy sản có mức tăng trưởng cao nhất (khoảng 5,4%). Nhiều năm qua, lĩnh vực lâm nghiệp chỉ ì ạch tăng trưởng khoảng… 1%/năm, thì năm nay đã có sự khởi sắc đáng kể khi tăng tới 3%. Thật mừng! Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử, tổng sản lượng lương thực có hạt đạt 43,3 triệu tấn, trong đó tổng sản lượng lúa đạt 38,9 triệu tấn, tăng gần 166 nghìn tấn so với năm 2008, xuất khẩu đạt xấp xỉ 6 triệu tấn gạo với giá trị kim ngạch hơn 2,66 tỉ USD.

Trao đổi riêng với phóng viên Báo Quân đội nhân dân sáng qua, tiến sĩ Nguyễn Trí Ngọc, Cục trưởng Cục Trồng trọt phấn khởi nói: Tôi cho rằng có 3 nguyên nhân chính giúp sản lượng lương thực đạt kết quả cao trong điều kiện thiên tai hoành hành. Thứ nhất, sự chủ động bám sát nhiệm vụ, tập trung chỉ đạo quyết liệt từ bộ đến địa phương, biết tập trung vào nhiệm vụ trọng tâm là sản xuất nông nghiệp, nỗ lực khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh... Thứ hai, chúng tôi mạnh dạn đưa các tiến bộ khoa học kĩ thuật vào sản xuất, nhất là đưa các loại giống có năng suất cao, chịu được thời tiết khắc nghiệt, phù hợp thổ nhưỡng, đề kháng tốt sâu bệnh. Và thứ ba, các chính sách hỗ trợ của Nhà nước (về giống, vốn, kĩ thuật…) đã đến với người nông dân, phát huy quyền làm chủ, tạo động lực cho họ hăng hái sản xuất, nhất là trong sản xuất lúa gạo…

Ông Ngọc cũng cho biết thêm, mặc dù khu vực miền Trung và Tây Nguyên bị thiên tai, nhưng đây là khu vực sản lượng lúa gạo chiếm tỉ trọng không nhiều so với hai vựa lúa Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long. Hơn nữa, khi bão lũ xảy ra thì nhiều địa phương cơ bản đã thu hoạch xong, giảm được tổn thất...

Năm 2010: Mọi chỉ tiêu đều “nhích lên”!

Tại hội nghị hôm qua, Phó thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng rất vui. Ông biểu dương thành tích phát triển khá toàn diện của ngành nông nghiệp trong năm 2009, đặc biệt đối với xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 15,46 tỉ USD, vượt mức chỉ tiêu được Chính phủ giao. Đối với nhiệm vụ năm 2010, Phó thủ tướng nhấn mạnh: Ngành nông nghiệp phải nâng cao năng suất, chất lượng góp phần tăng trưởng nhanh, bền vững và đảm bảo an sinh xã hội; đồng thời xây dựng cho được mô hình, bước đi mới để đạt hiệu quả cao nhất trong các lĩnh vực.

Nhận định về nông nghiệp năm 2010, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát cho rằng: “Vấn đề lớn nhất vẫn là thị trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt, nhiều sản phẩm nông, thủy sản có thể vấp phải những rào cản thương mại từ các nước. Do đó, căn bản ngành sẽ phải nâng cao năng suất, chất lượng, an toàn thực phẩm và tạo sức cạnh tranh bằng chính thực lực của mình. Tăng trưởng ngành vẫn dựa chủ yếu vào chăn nuôi, trồng trọt, nên các giải pháp chính tập trung đảm bảo về chất lượng giống, chủ động tạo nguồn nguyên liệu, hình thành các vùng chăn nuôi tập trung gắn với các ứng dụng tiến bộ kĩ thuật trong sản xuất...”.

Chúng tôi được biết, ngành nông nghiệp đề ra một số chỉ tiêu chính trong năm nay đều “nhích lên” so với năm ngoái, đó là phấn đấu tốc độ tăng trưởng đạt 3 đến 3,2%; giá trị sản xuất nông, lâm, thủy sản tăng 4,5 đến 4,6%; kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 16 tỉ USD. Đặc biệt, phấn đấu đạt sản lượng cả năm khoảng 39 triệu tấn thóc, vừa đảm bảo đủ lương thực cho tiêu dùng trong nước, vừa duy trì xuất khẩu từ 5 đến 6 triệu tấn gạo.

Cục trưởng Cục Trồng trọt Nguyễn Trí Ngọc tiết lộ: “Năm nay, chúng tôi sẽ đưa thêm một bộ giống lúa mới, cả lúa thuần và lúa lai vào sản xuất. Đây là loại giống vừa tăng khả năng chống chịu thời tiết, sâu bệnh, vừa nâng cao năng suất. Hi vọng sẽ lại được mùa!”.

LÊ THIẾT HÙNG