QĐND Online – Với 434 đại biểu tán thành (bằng 87,15% tổng số đại biểu Quốc hội), sáng 25-11, Quốc hội đã thông qua Luật Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật (BV&KDTV). Cùng với đó, Quốc hội cũng thống nhất cao quy định kinh phí thu gom, xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) sau sử dụng trên địa bàn do UBND cấp tỉnh bố trí từ ngân sách địa phương…

Trong quá trình thảo luận, góp ý, có ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị luật nên quy định thu một khoản kinh phí từ các nhà sản xuất, nhập khẩu thuốc BVTV cho việc thu gom, xử lý bao gói thuốc BVTV để giảm bớt gánh nặng cho ngân sách nhà nước (NSNN); ý kiến khác đề nghị bổ sung quy định kinh phí cho thu gom và xử lý bao gói thuốc BVTV được lấy từ nguồn xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động BV&KDTV, từ nguồn huy động đóng góp của các cơ sở sản xuất, buôn bán thuốc BVTV trên địa bàn hoặc quy định hằng năm các công ty sản xuất, kinh doanh thuốc BVTV phải trích tỷ lệ phần trăm cho việc xử lý, thu gom bao bì thuốc BVTV để nộp vào ngân sách của địa phương.

Bể thu gom vỏ, bao bì thuốc BVTV. Ảnh: http://dienbientv.vn

Giải trình về vấn đề này, Ủy ban Thường Vụ Quốc hội (UBTVQH) cho biết, hiện tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh thuốc BVTV đều phải nộp thuế bảo vệ môi trường (BVMT), phí BVMT, thuế thu nhập doanh nghiệp...theo quy định của pháp luật về thuế BVMT, pháp luật về phí BVMT, pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp, pháp luật về thuế nhập khẩu, xuất khẩu... Nếu quy định chi phí thu gom, xử lý bao gói thuốc BVTV lấy từ cơ sở sản xuất, doanh nghiệp sử dụng thuốc BVTV với số lượng lớn... thì sẽ rất phức tạp trong việc xác định mức thu (căn cứ vào trọng lượng bao bì, chi phí cho xử lý bao bì hay mức độ nguy hiểm độc hại của hóa chất..); đối tượng thu, phương thức quản lý nguồn thu và không bảo đảm sự công bằng giữa các đối tượng sản xuất, kinh doanh và sử dụng thuốc. Mặt khác, theo báo cáo của Cục Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, thuốc BVTV của Việt Nam chủ yếu là nhập khẩu với lượng sử dụng khoảng 70.000 tấn thuốc thành phẩm/năm; tổng doanh thu khoảng 1 tỷ USD (tương đương khoảng 21.000 tỷ VND). Tương ứng với lượng thuốc BVTV thành phẩm nói trên là lượng bao gói sau sử dụng khoảng 7.000 tấn/năm (khoảng 10% tổng lượng thuốc BVTV thành phẩm). Với chi phí xử lý 25 triệu đồng/ tấn thì tổng chi phí cho việc tiêu hủy ước tính là gần 200 tỷ đồng/năm. Như vậy, nếu quy định thuế BVMT trung bình khoảng 2% tổng doanh thu bán thuốc thì NSNN sẽ có đủ kinh phí thực hiện việc thu gom và tiêu hủy bao gói sau sử dụng. Hiện nay, công nghệ xử lý bao gói thuốc BVTV đang được hoàn thiện dần, trong tương lai chi phí này sẽ giảm, đồng thời sẽ có nhiều loại bao gói có thể được tái chế mà không cần tiêu hủy. 

Vì vậy, kinh phí thu gom và xử lý bao gói thuốc BVTV được quy định thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách địa phương. Việc bố trí nguồn, phân cấp quản lý, sử dụng ngân sách theo quy định của Luật NSNN. Hơn nữa, hiện tại Luật BVMT đang trong quá trình sửa đổi; trách nhiệm của các chủ nguồn thải nói chung và các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thuốc BVTV nói riêng cũng sẽ được nghiên cứu quy định cho phù hợp với thực tiễn và tương quan giữa các đối tượng. Do vậy, tiếp thu ý kiến ĐBQH, dự thảo Luật đã bổ sung quy định nghĩa vụ của cơ sở sản xuất thuốc BVTV (điểm i khoản 2 Điều 62), nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân buôn bán thuốc BVTV (điểm l khoản 2 Điều 64) trong việc thực hiện quy định của pháp luật về thuế BVMT và các quy định khác của pháp luật. Trên cơ sở đó, các luật chuyên ngành sẽ quy định cụ thể trách nhiệm đóng góp về thuế, phí cho việc thu gom, xử lý bao gói thuốc BVTV để bảo đảm tính đồng bộ trong hệ thống pháp luật.

Ngày 25-11, trong quá trình biểu quyết, các đại biểu đã thống nhất cao với sự điều chỉnh, tiếp thu này (413 đại biểu tán thành, bằng 82,93% tổng số đại biểu Quốc hội).

Theo Luật được thông qua, hệ thống cơ quan chuyên ngành bảo vệ và kiểm dịch thực vật được tổ chức từ trung ương đến cấp huyện. Chính phủ quy định về tổ chức hệ thống cơ quan chuyên ngành bảo vệ và kiểm dịch thực vật. Tổ chức, cá nhân có thuốc bảo vệ thực vật buộc tiêu huỷ phải thực hiện việc tiêu hủy theo quy định quản lý chất thải nguy hại của pháp luật về bảo vệ môi trường và chịu mọi chi phí. Trường hợp thuốc bảo vệ thực vật vô chủ thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo việc tiêu hủy và bố trí kinh phí.

Luật BV&KDTV có 5 chương, 77 điều có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1-1-2015. Các loại giấy phép, giấy chứng nhận về BV&KDTV đã được cấp trước ngày Luật này có hiệu lực mà chưa hết thời hạn được ghi trong giấy thì vẫn còn giá trị sử dụng đến hết thời hạn.

XUÂN DŨNG