Du khách nước ngoài mua sắm tại TP.HCM - Ảnh: Hoàng Thạch Vân

Đến cuối ngày 29-12, gói khuyến mãi kích cầu về du lịch dự kiến được Tổng cục Du lịch áp dụng trên phạm vi toàn quốc vẫn chưa được công bố chính thức. Trong khi đó, nhiều ý kiến tiếp tục gửi về Tuổi Trẻ bày tỏ bức bách cần tiến hành nhanh các giải pháp để “cứu” ngành du lịch. Chúng tôi xin trích đăng một trong số các ý kiến trên.

Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và sự sụp đổ của các quỹ đầu tư, tín dụng quốc tế trong năm 2008 khiến người phương Tây - những người hay du lịch nước ngoài nhất, đang hoang mang về tương lai nên cách phòng thân tốt nhất là giảm chi tiêu. Năm 2008 số khách đến khu vực châu Á - Thái Bình Dương chỉ tăng 3% (năm 2007 con số này là 10,5%). Và theo dự đoán của Tổ chức Du lịch thế giới (World Tourism Organisation), sáu tháng đầu năm 2009 sẽ rất khó khăn cho thị trường du lịch thế giới.

Cuộc đua giành du khách

Trước tình hình trên, từ giữa tháng 12-2008, nhiều nước đã vào cuộc đua giành du khách cho mùa hè 2009 và chiêu đầu tiên là giảm giá. Theo American Express, tại châu Âu giá phòng khách sạn các thành phố lớn đã giảm trung bình 26% so với 2008, giảm nhiều nhất là London, Frankfurt, Roma (32%), Paris (37%). Giá tour Thái Lan khởi hành từ Bắc Âu giảm 20 - 30%, Malaysia, Philippines cũng vậy, trong khi tour VN thời điểm này vẫn giữ nguyên giá 2008 (vốn đã cao hơn tour Thái Lan, Malaysia 25-30%)!

Nhiều nước cũng đã nhanh chóng giới thiệu những tour mới như “Chicago - thành phố của Barack Obama” hay ”Theo dấu chân Nelson Mandela tại Nam Phi”. Trung Quốc mở tour đến đất nước CHDCND Triều Tiên: “Bắc Kinh - Bình Nhưỡng - Bàn Môn Điếm”.

Du lịch sinh thái, thám hiểm được nhiều nước khai thác triệt để. Nếu Malaysia có tour thăm đảo Rùa và khu bảo tồn đười ươi Sepilok thì Indonesia cũng có tour thăm khu bảo tồn giống linh trưởng này tại Borneo và thám hiểm rừng Java. Na Uy chào tour câu cá ở Cape Nord - điểm cực bắc của châu Âu. Thái Lan mở tour đi dọc biên giới Thái - Lào - Myanmar, Brazil và Paraguay cùng khai thác khu bảo tồn sinh thái Pantanal nằm giữa hai nước.

Trong khi đó, việc thiết kế và quảng bá các tour mới của VN vẫn không thay đổi bao nhiêu. Thực tế tại các nước Bắc Âu, ba năm qua 80% các tour đi VN vẫn chỉ là tham quan địa đạo Củ Chi, chùa Thiên Hậu, chợ nổi Phụng Hiệp, đi xe đạp vòng quanh Hội An, thăm lăng Khải Định, xem múa rối nước, thăm vịnh Hạ Long... là hết.

Những tour đến quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh, hay đi thăm đường mòn Hồ Chí Minh bằng những phương tiện khác nhau như xe tải quân đội, voi, xe đạp thồ... chắc sẽ thu hút du khách bởi từ trước đến giờ chỉ thấy những cảnh này trên phim (được quay tại Thái Lan, Philippines hay trong phim trường Hollywood).

Chăm chút cho thương hiệu riêng

Trong tình hình ai cũng phải lo thắt hầu bao thì giá cả là quan trọng, nhưng đó không phải là yếu tố duy nhất. Có ý kiến đề xuất chỉ đưa du khách đến những cửa hàng có giảm giá, nhưng điều quan trọng là chất lượng thế nào? Tôi được một số du khách Đan Mạch cho xem những món hàng lưu niệm mua khi đến Việt Nam, hầu hết chất lượng bình thường mà giá lại cao vì chuyện hướng dẫn viên chỉ dẫn khách đến cửa hàng có chia lại phần trăm.

Khi đến Campuchia, tôi và bạn bè không khỏi ngạc nhiên về chất lượng dịch vụ của họ cho dù ngành du lịch nước bạn còn non trẻ và nghèo hơn chúng ta. Lực lượng phục vụ du lịch từ các cửa hàng, khu chợ tại Phnom Penh tới những người bán hàng rong tại Siem Reap, đội ngũ bảo vệ quần thể Angkor... đều có tác phong đơn giản mà lịch sự, chừng mực, không làm phiền du khách. Ý thức giữ gìn vệ sinh trật tự của người dân tại các di tích, điểm tham quan cũng rất tốt, còn hướng dẫn viên địa phương thì luôn tự hào: “Người Campuchia thật thà lắm, quý khách không sợ bị gạt”.

Nhìn sang Thái Lan, điều đáng khâm phục là họ không chỉ nỗ lực xây dựng hình ảnh “Đất nước của những nụ cười” mà còn không ngừng gìn giữ và phát triển lên thành một thương hiệu riêng. Việc xây dựng một thương hiệu, thí dụ như “Việt Nam - đất nước thân thiện” có lẽ không nằm ngoài khả năng của chúng ta nếu như các ngành hữu quan không chỉ đưa ra chỉ tiêu đón khách mà nên cấp bách xây dựng những kế hoạch phát triển ngành như tăng số phòng nghỉ; đào tạo bồi dưỡng cán bộ; nâng cao kiến thức, tay nghề cho công nhân viên các ngành liên quan, tăng cường công tác quản lý và bảo trì các di tích, điểm tham quan, bảo vệ du khách...

“Cái khó nhiều khi ló cái khôn”. Những thử thách trong năm 2009 biết đâu lại là động cơ thúc đẩy công nghiệp du lịch VN thoát khỏi tình trạng trì trệ.

Theo Tuổi Trẻ -QUẾ VIÊN (Đan Mạch, 28-12-2008)