Điện-Tăng giá không gây “sốc”

Bộ Công Thương vừa trình 3 phương án tăng giá điện lên Chính phủ. Trong đó, bộ nghiêng về phương án 3 - phương án tăng thấp nhất để tránh gây “sốc” cho nền kinh tế. Như vậy, nếu được Chính phủ đồng ý, từ 1-3 tới đây, giá điện sẽ tăng 4,91%, tức từ 970,9 đồng/kWh lên mức 1.019 đồng/kWh.

Chọn phương án tăng giá thấp nhất

Như Báo Quân đội nhân dân đã đưa thông tin, sau khi Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) trình 4 phương án tăng giá điện lên Bộ Công Thương, Cục Điều tiết điện lực (Bộ Công Thương) đã chốt lại, trình bộ 3 phương án. Sau khi bàn thảo với Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng các đơn vị liên quan, Bộ Công Thương đã trình 3 phương án tăng giá điện để Chính phủ quyết định.

Trong đó, phương án 1, giá điện dự kiến tăng 10,58%. Giá điện bình quân tăng từ mức 970,9 đồng một kWh lên mức 1.057 đồng mỗi kWh. Khi ấy, dự kiến tiền điện tăng thêm khoảng 8.700 tỉ đồng. Tiền điện cho sản xuất tăng thêm khoảng trên 4.200 tỉ đồng và điện sinh hoạt tăng lên 2.300-2.400 tỉ đồng. Phương án 2, giá điện bình quân dự kiến tăng lên 1.026 đồng mỗi kWh, tăng 5,62%. Với phương án này, tiền điện dự kiến tăng thêm là 4.500 tỉ đồng. Tiền điện cho sản xuất tăng thêm 2.000 tỉ đồng, tiền điện cho sinh hoạt tăng 2.100 tỉ đồng.

Các công nhân kiểm tra kĩ thuật trước khi đóng điện đường dây 500kV Thường Tín (Hà Nội)-Quảng Ninh. Ảnh: CTV

Phương án 3 giá điện bình quân dự kiến tăng 4,91%, tức từ 970,9 đồng mỗi kWh lên mức 1.019 đồng mỗi kWh. Khi đó tiền điện dự kiến tăng thêm 4.000 tỉ đồng. Đây chính là phương án mà Bộ Công Thương tư vấn Chính phủ lựa chọn. Bộ đề xuất thời điểm tăng giá là từ 1-3-2010.

Theo Thứ trưởng thường trực Bộ Công Thương Bùi Xuân Khu, Bộ Công Thương và các bộ, cơ quan liên quan đã cân nhắc kĩ việc nền kinh tế vừa thoát ra khỏi khủng hoảng, phải có thời gian để phục hồi dần, không nên gây ra các cú sốc về giá, nếu không thì có thể sẽ ảnh hưởng tới chỉ tiêu tăng trưởng GDP là 6,5%. Hơn nữa, theo Thứ trưởng thì năm 2010 có rất nhiều sự kiện lớn của đất nước, vì thế phải tạo ra không khí ổn định, hưng phấn trong xã hội.

Tác động do tăng giá điện khi áp dụng phương án 3 đến GDP và chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cũng không lớn (sẽ tăng GDP 0,21% và tác động tăng trực tiếp CPI khoảng 0,15%). Khi điều chỉnh giá điện theo phương án 1 và phương án 2, tác động do tăng giá điện đến GDP và CPI là khá lớn (tăng GDP 0,24-0,46% và tác động tăng trực tiếp CPI khoảng 0,17-0,43%).

Tăng giá để tạo sức hút đầu tư

Theo Thứ trưởng thường trực Bộ Công Thương Bùi Xuân Khu, hiện nay giá điện của Việt Nam vẫn còn thấp so với khu vực. Theo thứ trưởng, cách đây khoảng 10 năm, lúc tỉ giá USD/VNĐ là 1 USD đổi được hơn 10.000 VNĐ thì giá điện tại Việt Nam tính ra USD là 57 cent/kWh. Hiện nay, tỉ giá USD/VNĐ đã là 1 USD đổi được gần 20.000 VNĐ thì giá chỉ còn xoay quanh khoảng 5,2 cent/kWh, thấp hơn nhiều so với giá cũ. Trong khi ở các nước, điện sinh hoạt và dịch vụ phải cao, điện sản xuất thấp thì do tránh các tác động đối với người nghèo, Việt Nam lại làm ngược lại, điện sản xuất bù cho điện sinh hoạt.

Thứ trưởng Bùi Xuân Khu cho rằng, khác với nhiều lo ngại, lần tăng giá điện năm 2009 đã không làm chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng cao. Chỉ số CPI chỉ dừng ở mức 6,52% vẫn còn thấp hơn chỉ tiêu 7% mà Quốc hội giao. Sang 2010, Bộ Công Thương đã trình Thủ tướng đề án về Thị trường điện gồm 3 giai đoạn: Thị trường nguồn điện (cổ phần hóa các nhà máy phát điện), thị trường phân phối điện và thị trường truyền tải điện. Mục đích là để dần dần xóa bao cấp về giá điện.

“Cách đây vài năm, đồng chí Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải từng nhận xét rằng để có thị trường điện hoàn chỉnh như các nước công nghiệp phát triển thì Việt Nam phải mất khoảng 30 năm nữa. Lúc đó, chúng ta có thể chọn mua điện của bất cứ một công ty, nhà máy nào cung cấp điện với chất lượng tốt, giá rẻ”. - Thứ trưởng nói. Thủ tướng Chính phủ cũng chỉ đạo là giá điện Việt Nam phải điều chỉnh theo từng năm để cân bằng với giá khu vực và thế giới. Điều này phù hợp với luật chơi của kinh tế thị trường thời kì hội nhập và cũng chỉ có như vậy mới hút được các nhà đầu tư vào ngành điện. Hiện nay, do giá điện còn thấp nên các nhà đầu tư bên ngoài đều “lạnh nhạt” với các dự án điện. “Các mặt hàng như than và xăng dầu cũng bắt đầu hình thành cơ chế giá thị trường. Điện do ảnh hưởng lớn đến sản xuất nên có lộ trình chậm hơn nhưng cũng sẽ không nằm ngoài quy luật” - Thứ trưởng Bùi Xuân Khu kết luận.

QUỲNH DƯƠNG