QĐND - Trong một nỗ lực nghiêm túc nhất từ trước đến nay nhằm thiết lập một chính phủ đối đầu với chính quyền của Tổng thống Ba-sa An Át-xát (Bashar al-Assad), phe nổi dậy Xy-ri ngày 18-3 đã bắt đầu nhóm họp ở Thổ Nhĩ Kỳ nhằm chọn một thủ tướng lâm thời, chịu trách nhiệm lãnh đạo các khu vực đang nằm trong quyền kiểm soát của lực lượng này. Hội nghị này có sự tham gia của các thành viên thuộc Liên minh Dân tộc Xy-ri (SNC) đối lập, vốn được hàng chục quốc gia và các tổ chức công nhận là đại diện hợp pháp của nhân dân Xy-ri. Trước đó, phe đối lập Xy-ri từng hai lần nỗ lực tổ chức bầu chọn thủ tướng lâm thời, song đều thất bại do bất đồng.

“Biển người” ủng hộ chính quyền của Tổng thống Xy-ri Ba-sa An Át-xát. Ảnh: AP.

 

Hiện tại, đã có 12 nhân vật được đề cử cho chức thủ tướng lâm thời của phe nổi dậy mặc dù danh sách này có thể bị thu hẹp lại. Trước đó, SNC đã công bố 10 ứng viên được đề cử nhưng từ chối tiết lộ hai ứng cử viên còn lại bởi đây là hai người đang sống tại những khu vực thuộc quyền kiểm soát của Chính phủ Xy-ri. Trong số những người được đề cử cho chức thủ tướng lâm thời của phe nổi dậy có ông Ô-xa-ma Ca-đi (Osama Kadi), Cố vấn kinh tế của SNC đến từ Luân Đôn (Anh); ông Át-xát A.Mu-xta-pha (Assad Asheq Mustafa), cựu Bộ trưởng Nông nghiệp Xy-ri và ông Oa-lít An Doa-bi (Walid al-Zoabi), một nhà kinh doanh bất động sản ở Đu-bai.

72 thành viên thuộc Đại hội đồng SNC đều có quyền bỏ phiếu bầu chọn thủ tướng. Nếu không có ứng cử viên nào nhận đủ ít nhất 37 số phiếu (quá bán) ủng hộ trong vòng bỏ phiếu đầu tiên thì hai ứng cử viên dẫn đầu sẽ phải “đấu” hiệp phụ. Phát biểu trước báo giới, một thành viên của SNC cho biết, nhiệm vụ đầu tiên của thủ tướng lâm thời là thành lập một chính phủ mới đặt trụ sở bên trong lãnh thổ Xy-ri. Chức năng chính của chính phủ lâm thời là kiểm soát tình hình, cung cấp cho người dân Xy-ri điện, nước, thông tin liên lạc cũng như bảo đảm an toàn cho người dân. Trụ sở của chính phủ lâm thời sẽ được đặt tại Xy-ri.

Mặc dù lực lượng đối lập tại Xy-ri cho rằng, thành lập chính phủ lâm thời là một “công thức cho cuộc xung đột” kéo dài hơn hai năm qua tại Xy-ri, nhưng quyết định trên ngay lập tức vấp phải sự phản đối từ nhiều phía. Một thành viên trong chính quyền của Tổng thống Át-xát cho rằng, lực lượng đối lập đang ủng hộ các lợi ích nước ngoài và cố gắng chia rẽ đất nước Xy-ri từ trong nội bộ. Mỹ và Liên hợp quốc cũng tỏ ra không mặn mà với ý tưởng này vì cho rằng, SNC cần tập trung vào quá trình chuyển giao chính trị. Ngoại trưởng Mỹ Giôn Ke-ri (John Kerry) nhấn mạnh, Oa-sinh-tơn ủng hộ kế hoạch thành lập một chính phủ chuyển giao, được sự chấp thuận của cả lực lượng đối lập và chính phủ của Tổng thống Át-xát. Ngay cả trong nội bộ phe đối lập cũng có những ý kiến không ủng hộ thành lập chính phủ lâm thời. Các nhóm phiến quân cực đoan Hồi giáo cũng tuyên bố chưa có ý định ủng hộ chính phủ lâm thời.

Các chuyên gia phân tích chính trị cảnh báo, bằng việc thành lập một nội các lâm thời, lực lượng đối lập Xy-ri sẽ đặt dấu chấm hết cho bất cứ khả năng đàm phán nào với Chính phủ Xy-ri, đồng thời là dấu chấm hết cho các giải pháp ngoại giao của cộng đồng quốc tế. Và nội chiến ở Xy-ri sẽ là điều khó có thể tránh khỏi.

BÌNH NGUYÊN