QĐND - Tập đoàn dầu khí hàng đầu thế giới Petrobras đang trở thành tâm điểm chú ý của dư luận Bra-xin khi Bộ Tài chính nước này công bố thông tin về hàng loạt giao dịch đáng ngờ trị giá lên tới hơn 9 tỷ USD liên quan tới tập đoàn này.

Báo Globo của Bra-xin ngày 19-11 đưa tin, sau khi tiến hành kiểm toán, Bộ Tài chính Bra-xin đã phát hiện nhiều khoản gửi và rút tiền có tổng trị giá khoảng 9,164 tỷ USD được giao dịch trong khoảng thời gian từ năm 2011-2014. Theo Hội đồng kiểm soát các hoạt động tài chính Bra-xin (COAF), các khoản giao dịch trên liên quan tới hàng nghìn cá nhân và công ty có quan hệ làm ăn với tập đoàn dầu khi quốc gia Petrobras của Bra-xin.

Trụ sở Petrobras tại Ri-ô đờ Gia-nê-rô. Ảnh: Roi-tơ

 

Báo cáo của COAF được công bố vào thời điểm các điều tra viên của Bra-xin đang tiến hành thẩm vấn hàng chục đối tượng tình nghi có liên quan tới vụ bê bối hối lộ của tập đoàn lớn nhất nước. Trong số các nghi phạm có 2 cựu giám đốc của Petrobras và quan chức điều hành cấp cao của nhiều công ty hàng đầu Bra-xin. Một số đối tượng bị bắt giữ đã chấp thuận phối hợp với cơ quan điều tra và hoàn lại hàng chục triệu USD thu nhập bất chính. Cảnh sát Bra-xin cho biết, cơ quan chức năng đã đóng băng khối tài sản trị giá hơn 270 triệu USD của 36 nghi can trong giai đoạn mới nhất của cuộc điều tra, đồng thời đã lục soát các công ty lớn, bao gồm một số công ty xây dựng hàng đầu của quốc gia này và thu giữ nhiều tài liệu có liên quan.

Những tháng vừa qua, Bra-xin chấn động bởi vụ bê bối rửa tiền và tham nhũng với số lượng lên đến 4,5 tỷ USD. Vụ việc bùng lên từ ngày 6-9 sau khi nguyên giám đốc Petrobras R.Cô-xta (R.Costa), đối tượng bị bắt hồi tháng 3-2013, tiết lộ danh sách khoảng 40 chính trị gia hàng đầu của Bra-xin đã nhận tiền “lại quả” từ các hợp đồng làm ăn mờ ám của Petrobras.

Hồi đầu tuần, lực lượng chức năng Bra-xin đã tiến hành một loạt cuộc bố ráp trong chiến dịch điều tra tham nhũng nhắm vào Petrobras, bắt giữ 18 người. Được biết, đã có hơn 300 cảnh sát và 50 nhân viên thuế tham gia vào chiến dịch trên ở 5 bang cũng như thủ đô Bra-xi-li-a của Bra-xin. Cảnh sát Bra-xin nói rằng họ đã tổ chức 11 cuộc tìm kiếm dấu vết ở những công ty lớn của nước này. Không chỉ bị “nhúng chàm” ở Bra-xin,  Petrobras còn đang bị giới chức Mỹ điều tra.

Với 85.000 nhân viên và doanh thu hằng năm lên tới 281 tỷ real (khoảng 120 tỷ USD), Petrobras là tập đoàn lớn nhất Bra-xin. Petrobras là doanh nghiệp dầu khí lớn thứ tư thế giới, có mặt tại 25 quốc gia. Petrobras được đánh giá đứng đầu thế giới về công nghệ tìm kiếm dầu khí ở vùng nước sâu. Quy mô của doanh nghiệp này đã vượt xa khỏi khu vực Nam Mỹ, “vươn” tới cả châu Á, châu Phi và khu vực Trung Đông. Tuy nhiên hiện nay, tập đoàn này có tỷ lệ nợ cao nhất và khả năng sinh lợi thấp nhất trong số các tập đoàn dầu khí. Giá trị thị trường của Petrobras hiện giảm mạnh, xuống còn 100 tỷ USD từ mức 226 tỷ USD trong năm 2010.

Petrobras bắt đầu lao dốc sau khi vướng vào cáo buộc tập đoàn này đã “mua hớ” Công ty lọc dầu Refining System ở thành phố Pa-xa-đê-na thuộc bang Tếch-dát (Mỹ) cách đây 8 năm. Người ta nghi ngờ giá vụ mua bán này đã được “thổi” lên 1,1 tỷ USD. Ngoài ra, ban lãnh đạo Petrobras cũng bị buộc tội nhận hối lộ để đổi lấy các hợp đồng với công ty cho thuê tàu viễn dương SBM Offshore của Hà Lan và đã chi “quá tay” cho hoạt động xây dựng các nhà máy lọc dầu trong nước.

Không chỉ trong kinh doanh, hoạt động mờ ám của Petrobras còn lan cả vào chính trường. Theo Tạp chí Veja, cơ quan báo chí đầu tiên tiết lộ vụ bê bối của Petrobras, nhiều quan chức hàng đầu Bra-xin đương nhiệm đã nhận tiền hối lộ của Petrobras. Đó là Chủ tịch Thượng viện R.Can-hơ-rốt (R.Calheiros), Chủ tịch Hạ viện E.An-vét (E.Alves), Bộ trưởng Năng lượng E.Lô-ba-ô (E.Lobao) và thủ quỹ của Đảng Lao động (PT) cầm quyền V.Nê-tô (V.Neto). Ngoài ra, hàng chục nghị sĩ trong liên minh cầm quyền cũng bị cáo buộc nhận hối lộ để ưu ái cho Petrobras  được nhận nhiều dự án cung cấp, phân phối dầu khí và các sản phẩm hóa dầu. Người đứng đầu Cơ quan giám sát các tài khoản ngân hàng Bra-xin Au-gút-xtô Na-đết (Augusto Nardes) nhận định dựa theo các số liệu có được tới thời điểm này, vụ việc của Petrobras là vụ bê bối lớn nhất trong lịch sử Bra-xin.

Trong bối cảnh tốc độ tăng trưởng kinh tế của Bra-xin đang suy giảm, "đại án" Petrobras  đã làm rung chuyển đất nước Bra-xin, khiến nhiều người dân bất bình. Không chỉ vậy, vụ bê bối của Petrobras cũng gây áp lực đè nặng lên Tổng thống Đin-ma Rút-xép (Dilma Rousseff), bởi bà là Chủ tịch Hội đồng quản trị của Petrobras giai đoạn 2003 và 2010. Phe đối lập tại Bra-xin đã ngay lập tức tận dụng vụ việc này để công kích chính quyền và yêu cầu thành lập một ủy ban đặc biệt để tiến hành điều tra các vụ mua bán mờ ám của Petrobras. 

Tuyên bố trước giới báo chí, Tổng thống Bra-xin Đ.Rút-xép khẳng định, Chính phủ đương nhiệm không liên quan đến vụ bê bối tham nhũng của Petrobras. Bà Đ.Rút-xép cam kết sẽ điều tra kỹ vụ "đại án" này.  Petrobras cũng đã thông báo sẽ tiến hành điều tra toàn diện về vụ bê bối tham nhũng này. Giám đốc điều hành Petrobras G.Pho-xtơ (Graca Foster) cho biết, ban giám đốc đã nhất trí thành lập bộ phận giám sát và điều tra mọi hoạt động của tập đoàn. Theo bà G.Pho-xtơ, biện pháp này sẽ giúp  nâng cao khả năng điều hành cũng như quản lý của tập đoàn, đồng thời ngăn chặn kịp thời các hành vi tham nhũng và bảo đảm mọi hoạt động diễn ra đúng theo luật định. Ngoài các nỗ lực trên, Petrobras cũng sẽ hợp tác đầy đủ với các nhà điều tra nhằm bảo đảm vụ bê bối tham nhũng sẽ được nhanh chóng giải quyết.

NGỌC THƯ