QĐND - Một hiệp hội phi chính phủ liên quan đến tình hình nhân đạo tại Xy-ri mới đây cho rằng, các nước phương Tây đang quá mải mê đối phó với nhóm Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng mà quên đi nỗi thống khổ hằng ngày của dân thường Xy-ri. Phải chăng đằng sau cuộc chiến chống IS, người dân Xy-ri đang phải trải qua một cuộc vật lộn với đời thường đầy khốc liệt và đau thương?

Theo Liên hiệp các tổ chức cứu trợ y tế Xy-ri (UOSSM), các nước phương Tây đang tập trung quá nhiều vào việc đối phó với IS mà quên đi những khó khăn của người dân Xy-ri tại những khu vực mà tình hình chăm sóc y tế gần như đã trở thành thảm họa. Nói về điều này, người phát ngôn của UOSSM Tô-phích Sa-ma (Tawfik Shamaa) nêu rõ: "Kể từ khi các cuộc không kích nhằm vào IS bắt đầu, mỗi ngày có từ 30 đến 60 người bị chết. Người ta chỉ thảo luận về chủ nghĩa cực đoan và IS chứ không hề đề cập tới những phụ nữ và trẻ em thiệt mạng, những người bị thương nặng hay mắc bệnh nghiêm trọng mà các bác sĩ phải xử lý hằng ngày".

Người tị nạn Xy-ri trên đường vượt qua biên giới vào Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: UNHCR

Thống kê cho thấy, kể từ khi cuộc xung đột ở Xy-ri nổ ra vào năm 2011, khoảng 200.000 người đã thiệt mạng và gần 1/2 dân số nước này bị mất nhà cửa. Sau khi liên minh quốc tế do Mỹ đứng đầu tiến hành các cuộc không kích vào các khu vực do IS kiểm soát ở Xy-ri, cuộc sống thường nhật của người dân nơi đây thậm chí còn trở nên tồi tệ hơn nhiều. “Tình hình thật thảm khốc và quá sức chịu đựng”, Ô-bai-đa An Mô-phơ-ti (Obaida al-Moufti), một bác sĩ đang làm việc ở Xy-ri nói. Một đồng nghiệp của Ô-bai-đa An Mô-phơ-ti cho biết thêm, người dân Xy-ri đang chết dần chết mòn vì đủ thứ bệnh tật như dịch tả, thương hàn, ghẻ và bệnh lao, trong khi các phương pháp điều trị và vắc-xin vẫn là thứ quá xa xỉ.

Tại Rắc-ca (Raqqa), thành phố với 1,6 triệu dân, nơi được coi là “sào huyệt” của lực lượng IS tại Xy-ri, người dân ở đây đang thiếu thốn ngay cả thuốc men và những dịch vụ y tế cơ bản nhất như: sản khoa, nhi khoa…

Hiện UOSSM có khoảng 300 cơ sở y tế và 12 cơ sở khám bệnh trên khắp Xy-ri, song tổ chức này cho biết, các nỗ lực giúp đỡ người dân địa phương của họ bị hạn chế bởi thiếu thuốc men, trang thiết bị và đội ngũ nhân viên.

Nhưng đó chưa phải là tất cả những gì mà người dân Xy-ri đang phải hứng chịu. Trước sự hoành hành và những hành động ngày càng tàn bạo của IS, nhiều người Xy-ri đã đi sơ tán trong điều kiện thiếu thốn đủ thứ, thậm chí không có cả thức ăn nước uống, để rồi chết đói chết khát trên đường trốn chạy bạo lực.

Trong khi đó, Mỹ và các đồng minh dường như vẫn mải mê với các cuộc không kích và chưa có kế hoạch xử lý tình trạng người tị nạn Xy-ri ồ ạt tràn vào các quốc gia lân cận. Trong một báo cáo đưa ra vào tháng 11-2014, Liên hợp quốc cho biết, ít nhất 13,6 triệu người đã phải bỏ nhà bỏ cửa tháo chạy vì các cuộc chiến ở I-rắc và Xy-ri. Tuy nhiên, kể từ năm 2011 đến nay, chỉ có khoảng 191.000 người dân Xy-ri được phép đến tái định cư ở các quốc gia ngoài khu vực Trung Đông. Đến nay, Mỹ cũng chỉ mới tiếp nhận 300 người tị nạn Xy-ri. Các nước châu Âu, đặc biệt là Anh, Pháp, I-ta-li-a, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha cũng chưa sẵn sàng mở rộng vòng tay chào đón dòng người khốn khổ này. Theo tổ chức nhân đạo Oxfam, các quốc gia giàu có, đặc biệt là Mỹ, vẫn chưa thể bố trí chỗ tái định cư cũng như cung cấp viện trợ phù hợp cho người dân Xy-ri.

Nói cách khác, Xy-ri đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn chưa từng có, mà nguyên nhân một phần là do cuộc chiến chống IS. Cứ dựa vào các bản tin hằng ngày trên báo chí, truyền hình sẽ thấy, mỗi khi Mỹ và liên quân tiến hành một cuộc không kích là lại có thêm những người dân Xy-ri thiệt mạng, thêm những gia đình phải sống trong cảnh "màn trời chiếu đất".

“Đó là một thế giới nơi các cuộc xung đột ngày càng được nhân lên trong khi những vấn đề tồn tại chưa được giải quyết. Dĩ nhiên, nó để lại những hậu quả bi thảm về mặt nhân đạo”, Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn An-tô-ni-ô Gu-tê-rét (Antonio Guterres) mô tả về tình hình hiện tại ở Xy-ri.

Như nhận định của cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lê-ôn Pa-nét-ta (Leon Panetta) trong cuộc trả lời phỏng vấn với tờ USA Today vào đầu tháng 10-2014, cuộc chiến chống IS của Mỹ sẽ còn tiếp diễn trong một thời gian dài, khoảng 30 năm và hiện nó được coi như một “bài kiểm tra trình độ lãnh đạo” đối với Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma.

Nếu đúng như vậy, có lẽ người dân ở Xy-ri nói riêng và khu vực Trung Đông nói chung sẽ còn phải chịu đựng dài dài. Đến đây chắc hẳn nhiều người sẽ tự hỏi, giữa việc quét sạch IS và giải quyết thảm họa nhân đạo ở Xy-ri, điều gì khó hơn?

ANH VŨ