QĐND - Ngày 25-1, Hy Lạp tiến hành cuộc bầu cử quốc hội trước thời hạn. Đây là sự kiện thu hút sự quan tâm lớn của giới truyền thông bởi quốc gia này chính là nơi từng hình thành "cơn bão" nợ công ở châu Âu.

Tăng trưởng và khủng hoảng xã hội - Trọng tâm của chiến dịch tranh cử

Cuộc bầu cử quốc hội trước thời hạn được tiến hành sau khi Hy Lạp ba lần thất bại trong việc bầu chọn Tổng thống mới. Trước đó, ứng viên của đảng cầm quyền, ông Xta-vrốt Đi-mát (Stavros Dimas), đã ba lần không nhận đủ số phiếu cần thiết để trở thành Tổng thống thay thế Tổng thống Ca-rô-lốt Pa-pu-li-át (Karolos Papoulias), 85 tuổi, sắp mãn nhiệm. Điều này đã buộc Quốc hội Hy Lạp phải giải tán để chuẩn bị cho cuộc bầu cử trước thời hạn, tổ chức vào ngày 25-1.

Lãnh đạo đảng Syriza, ông A-lếch-xít Txi-prát, trong cuộc vận động tranh cử ngày 20-1 vừa qua. Ảnh: AP

Các cuộc thăm dò trước bầu cử cho thấy, đảng Syriza do ông A-lếch-xít Txi-prát (Alexis Tsipras) lãnh đạo, đang có cơ hội lớn để giành thắng lợi trước đảng Dân chủ mới (ND) của đương kim Thủ tướng An-tô-nít Xa-ma-rát (Antonis Samaras). Sở dĩ Syriza dẫn trước ND bởi lẽ, dù đã nhận được các khoản cứu trợ quốc tế, nhưng Hy Lạp vẫn là nước duy nhất còn lại trong Khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) phải đối mặt với nhiều khó khăn trầm trọng.

Kể từ năm 2010 đến nay, Hy Lạp vẫn "sống" nhờ vào tiền của các chủ nợ quốc tế. Các định chế tài chính quốc tế đã cam kết cho Hy Lạp vay tổng cộng 240 tỷ USD, với điều kiện nước này phải thực hiện một kế hoạch thắt lưng buộc bụng rất nghiêm ngặt. Mặc dù nền kinh tế Hy Lạp đã trở nên ổn định hơn trong những tháng gần đây, tỷ lệ thất nghiệp vẫn là một bài toán nan giải, khi 1/4 dân số đang không có việc làm. Việc người dân bị mất việc làm, cuộc sống trở nên khó khăn khiến họ quay lưng lại với các gói cứu trợ của quốc tế và muốn dồn phiếu cho đảng Syriza trong cuộc bầu cử trước thời hạn sắp tới. A-lếch-xít Txi-prát, Chủ tịch đảng đối lập Syriza, nói: “Thời gian cầm quyền của chính phủ đương nhiệm cần phải kết thúc. Chính các chính sách kinh tế sai lầm đang gây ra tỷ lệ thất nghiệp và tình trạng nghèo đói tràn lan”. Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban châu Âu, Giăng Clốt Giăng-cơ (Jean-Claude Juncker), trong cuộc trả lời phỏng vấn hãng tin Reuter hôm 19-1 đã cảnh báo rằng: "Chính phủ được bầu ở Hy Lạp cần phải tôn trọng các cam kết hiện tại và tiếp tục quá trình cải cách và trách nhiệm tài chính".

Theo cương lĩnh tranh cử của đảng ND do đương kim Thủ tướng Hy Lạp A.Xa-ma-rát lãnh đạo, ND cam kết sẽ có biện pháp giảm dần thuế và thúc đẩy phát triển trong giai đoạn hậu khủng hoảng nợ công này. Dưới khẩu hiệu tranh cử lần này là: “Chúng ta nói với người dân sự thật, chúng ta bảo đảm tương lai”, Thủ tướng A.Xa-ma-rát khẳng định rằng, ông đã vạch ra một chiến lược mang tính thực tế để bảo đảm Hy Lạp sẽ thoát khỏi cuộc khủng hoảng nợ công từng đẩy A-ten đến bờ vực vỡ nợ năm 2010. Ông cũng hứa hẹn những khoản hỗ trợ lương thực cho các gia đình nghèo, hỗ trợ thuốc men cho người nghỉ hưu hoặc chăm sóc miễn phí cho người thất nghiệp không có bảo hiểm. Bên cạnh đó, nhà lãnh đạo này cũng cam kết loại bỏ thuế cho các doanh nghiệp nhỏ và nâng ngưỡng thu nhập chịu thuế từ 5000 lên 12.000 ơ-rô… Để giảm thất nghiệp, ông A.Xa-ma-rát khuyến khích cạnh tranh, theo đuổi quy luật thị trường lao động và có kế hoạch đầu tư 150 tỷ ơ-rô trong các lĩnh vực nông nghiệp, du lịch, năng lượng, môi trường và các ngành công nghiệp dược phẩm.

Trong khi đó, đảng Syriza cũng đề xuất thành lập một ngân hàng đầu tư mới. Để tạo thêm việc làm, đảng này có kế hoạch khôi phục lại mức lương tối thiểu là 751 ơ-rô nhằm tạo ra 300.000 việc làm, hủy bỏ việc thực hiện cải cách luật lao động được thực hiện từ bốn năm qua…

Rời khỏi EU - Điều không dễ dàng

Theo các kết quả thăm dò mới nhất, đảng Syriza hiện vẫn đang dẫn đầu và có nhiều cơ hội giành thắng lợi trong cuộc bầu cử sắp tới. Nếu giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử và đứng ra tự thành lập chính phủ, đảng Syriza sẽ yêu cầu Liên minh châu Âu (EU) nới lỏng gánh nặng nợ nần, cũng như giảm bớt các chính sách thắt lưng buộc bụng hà khắc, điều mà EU chưa bao giờ chấp nhận.

Trả lời phỏng vấn tờ Thời báo Ai-len, Tổng giám đốc IMF C.La-gác-đơ (C.Lagarde) tuyên bố vỡ nợ, cơ cấu lại nợ hay thay đổi các điều khoản vay nợ sẽ ảnh hưởng tới niềm tin đối với những nước tham gia ký kết. Theo bà C.La-gác-đơ, không chỉ Hy Lạp mà các quốc gia châu Âu khác cũng sẽ chịu hậu quả nếu thay đổi những điều khoản đã ký. Thậm chí, Đức-quốc gia đầu tàu của EU, còn tỏ ra cứng rắn khi tuyên bố, các thành viên Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) sẽ vẫn sống tốt nếu không có Hy Lạp, còn Hy Lạp thì không thể sống nếu rời khỏi vòng tay của khu vực này.

Kết quả của cuộc tổng tuyển cử trước thời hạn ở Hy Lạp sẽ sớm được công bố trong một vài ngày tới. Chắc chắn, cả EU và Hy Lạp sau bầu cử sẽ có những bước đi thận trọng, bởi những bước đi nóng vội có thể dẫn tới các hậu quả khó lường cho cả khu vực.

BÌNH NGUYÊN