Con đường xóa đói, giảm nghèo

Sơ đồ hướng tuyến Đường Trường Sơn Đông

Vài phác thảo về con đường

Đường Trường Sơn Đông là một tuyến quốc lộ mới chạy giữa đường Hồ Chí Minh và tuyến Quốc lộ 1A, có tổng chiều dài là 667km. Đây được xác định là một tuyến đường chiến lược trong phát triển kinh tế, xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn khu vực miền Trung và Tây Nguyên. Trao đổi với Đại tá Văn Thái Bình, Trưởng Ban quản lý dự án 46, đảm nhiệm giúp Bộ Quốc phòng thực hiện nhiệm vụ xây dựng tuyến đường Trường Sơn Đông, chúng tôi được biết: Ngay sau khi nhận được chủ trương của Bộ Chính trị và chỉ thị của Chính phủ, Bộ Quốc phòng đã khẩn trương thành lập Ban quản lý dự án 46 về xây dựng đường Trường Sơn Đông. Hàng trăm cán bộ, chiến sĩ thuộc các đơn vị công binh toàn quân, hàng chục kỹ sư có kinh nghiệm về xây dựng cầu, đường đã cơ động vào hiện trường để tổ chức khảo sát, lập dự án xây dựng tuyến đường. Qua khảo sát và phân tích kỹ đặc điểm địa hình, tình hình kinh tế, xã hội của các địa phương dọc tuyến, hình dáng con đường đã được xác định. Hiện nay, theo thiết kế, đường Trường Sơn Đông sẽ có điểm đầu nối với đường Hồ Chí Minh tại thị trấn Thạnh Mỹ (huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam), điểm cuối của tuyến đường là cầu Suối Vàng (thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng). Như vậy, tuyến đường Trường Sơn Đông sẽ chạy qua 7 tỉnh bao gồm: Quảng Nam, Quảng Ngãi, Kon Tum, Gia Lai, Phú Yên, Đắc Lắc và Lâm Đồng, trong đó đoạn chạy qua tỉnh Gia Lai là dài nhất với 239km…

Đường Trường Sơn Đông có hướng tuyến cơ bản bám theo tuyến đường Z114 đã từng được mở trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Tuy nhiên trải qua nhiều năm tuyến Z114 không được duy tu, bảo dưỡng nên trên tuyến nhiều đoạn chỉ còn lại cốt đường, nhiều đoạn đã bị mưa lũ, xói mòn làm mất hẳn. Vì vậy, đường Trường Sơn Đông sẽ có nhiều đoạn phải mở mới hoàn toàn. Theo tính toán của các kỹ sư, trong số 667km chiều dài sẽ có khoảng 94km đường cũ được tận dụng. Còn lại 573km phải đầu tư xây dựng và có 255km phải mở mới hoàn toàn. Trên toàn tuyến cũng có tổng cộng 96 cây cầu trong đó có 15 cầu lớn, 61 cầu trung và 20 cầu nhỏ với tổng chiều dài 5.719m. Đường Trường Sơn Đông sẽ đi qua hai hầm lớn có tổng chiều dài 800m. Trên tuyến đường sẽ có một số đoạn được xây dựng thành đường đôi, có bề mặt rộng để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội của khu vực. Theo kế hoạch đã xác định, con đường sẽ được thông tuyến kỹ thuật vào năm 2008 và đến năm 2010 sẽ là giai đoạn hoàn thiện, đưa vào khai thác, sử dụng.

Những tín hiệu vui

Vì tính chất quan trọng của tuyến đường, nên Đảng ủy Quân sự Trung ương đã ra nghị quyết chuyên đề, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã ban hành chỉ thị để lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị tập trung nhân lực, vật lực xây dựng tuyến đường, bảo đảm đúng tiến độ và đạt chất lượng cao nhất. Trong Hội nghị triển khai dự án do Bộ Quốc phòng tổ chức tại Hà Nội ngày 3-7, Thượng tướng Nguyễn Khắc Nghiên, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng tham mưu trưởng QĐND Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng đã chỉ rõ: “Đây là công trình trọng điểm quan trọng mà Đảng, Nhà nước đã tin tưởng giao cho quân đội xây dựng, chính vì thế các đơn vị được lựa chọn khảo sát, thi công phải có tinh thần trách nhiệm cao, đủ năng lực để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Cấp uỷ, chỉ huy các cấp cần phải tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, tăng cường giám sát, kiểm tra, triệt để thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, thất thoát, tiêu cực. Tuyệt đối cấm mua, bán thầu, phải bảo đảm an toàn tuyệt đối trong quá trình thi công, đồng thời bảo vệ tốt môi trường...”. Tuyến đường sẽ được tập trung ưu tiên cho các khu vực đông dân cư, các khu vực có tiềm năng phát triển kinh tế, văn hóa, du lịch… để có thể phát huy ngay được tính hiệu quả của dự án.

Trên thực tế, tuyến đường Đông Trường Sơn đã được một số đơn vị quân đội triển khai xây dựng từ năm 2005. Cho đến nay, dự án đã hoàn thành việc khảo sát tại hiện trường 458/573km, đạt khoảng 80% khối lượng cần khảo sát. Về việc triển khai thi công, hiện nay, Ban quản lý dự án đã hoàn thành thiết kế 30 gói thầu, với tổng chiều dài 200km đường, 4 cầu lớn và 2 đoạn đường đôi. Bộ Quốc phòng đã tổ chức phê duyệt hồ sơ thiết kế kỹ thuật, dự toán và triển khai thi công từ năm 2006 cho 8 gói thầu, tương ứng với 45km đường và một cầu lớn. Trong năm 2007, Bộ Quốc phòng sẽ thẩm định và phê duyệt thêm 7 gói thầu nữa tương ứng với 49km đường, một cầu lớn và một đoạn đường đôi. Như vậy, tính đến hết năm 2007, sẽ có gần 100km đường và 2 cầu lớn trên tuyến được thi công. Trong giai đoạn từ năm 2005 đến 2008 tuyến đường được thông tuyến kỹ thuật và đến năm 2010 tuyến đường sẽ được hoàn chỉnh vào cấp toàn tuyến và hoàn thành dự án.

Để bảo đảm cho công trình được xây dựng đúng tiêu chuẩn, có chất lượng tốt, Bộ Quốc phòng đã xác định chọn cả hai hình thức là đấu thầu rộng rãi và chỉ định thầu. Riêng trong giai đoạn thi công mẫu, Bộ Quốc phòng đã tiến hành chỉ định thầu đối với một số doanh nghiệp của quân đội. Việc thi công được làm mẫu từ năm 2005-2006 sau đó rút kinh nghiệm, kịp thời khắc phục những thiếu sót, vướng mắc. Trên 45km đường và một cây cầu làm điểm (trị giá 235 tỷ đồng) hiện đang được tiến hành rất khẩn trương và đã cơ bản thông nền. Dự kiến đến cuối năm 2007 sẽ hoàn thành 100% dự toán xây lắp.

Xác định công tác tư vấn giám sát hiện trường có tầm quan trọng quyết định trực tiếp đến chất lượng thi công công trình, nên Bộ Quốc phòng đã lựa chọn Công ty QCI (Cộng hòa Cu-ba) làm tư vấn giám sát và đã được Thủ tướng Chính phủ đồng ý về nguyên tắc. Lực lượng tư vấn giám sát đã vào Việt Nam và bước đầu thực hiện công việc của mình, bảo đảm đúng các yêu cầu của pháp luật Việt Nam.

Từ nay đến năm 2010, trên dải đất miền Trung và Tây Nguyên sẽ lại có thêm một tuyến đường lớn, giải quyết cơ bản những khó khăn về giao thông vận tải trên địa bàn. Sẽ có hơn 8 triệu đồng bào các dân tộc thiểu số như Cà Tu, Cà Dong, Hơ-rê, Co, Ba Na, Ê-đê, Gia-rai… được hưởng những hiệu quả về kinh tế, xã hội do con đường đem lại. Tuy nhiên, để đường Trường Sơn Đông được hoàn thành đúng tiến độ thì cấp ủy, chính quyền các địa phương có tuyến đường đi qua cần phải phối hợp chặt chẽ với Ban quản lý dự án, thực hiện nhanh gọn, dứt khoát công tác di dời, giải phóng và bàn giao mặt bằng, sao cho vừa bảo đảm tiến độ thi công công trình, vừa bảo đảm lợi ích hợp pháp của nhân dân. Ban quản lý dự án cũng cần xem xét lại vị trí các đoạn trên tuyến chạy qua các khu vực đông dân cư, các khu vực đã được nâng cấp hành chính (từ thị trấn lên thị xã, từ xã thành thị trấn v.v…) để có kiến nghị điều chỉnh thiết kế cho phù hợp, tránh hiện tượng vừa xây dựng xong đã trở nên quá tải, lại phải nâng cấp, mở rộng gây lãng phí.

Bài và ảnh: TRẦN ANH TUẤN