QĐND - Cùng với việc chăm lo phát triển kinh tế, huy động mọi nguồn lực xã hội để đầu tư cho các vùng dự án, vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới, hải đảo... Đảng, Nhà nước, các cấp chính quyền địa phương đã đầu tư, quan tâm, tạo mọi điều kiện để bà con đồng bào các dân tộc ổn định cuộc sống lâu dài, góp phần cùng với các lực lượng bảo vệ chủ quyền biên giới, hải đảo của Tổ quốc, nhất là các “vùng trắng” trong phân bố dân cư khu vực biên giới trước đây đang nằm trong các khu vực kinh tế-quốc phòng (KTQP).

Các mô hình chăn nuôi, trồng trọt vùng dự án KT-QP được coi là “xương sống” để bà con yên tâm bám bản, bám biên giới, ổn định cuộc sống lâu dài. Điển hình như việc nuôi gà sao, chim cút; bò sinh sản, dê núi; sò huyết, cá song, lúa lai, ngô lai, khoai tây, đỗ tương cao sản, mít Thái Lan, nấm sò, thanh long ruột đỏ, hồi, quế… ở các xã Quảng Sơn, Quảng Đức, huyện Hải Hà và một số địa phương thuộc huyện Bình Liêu, thành phố Móng Cái (tỉnh Quảng Ninh) của Đoàn KT-QP 327 (Quân khu 3); mô hình nuôi cá hồi, cá song, trồng lúa nước 2 vụ… trên địa bàn huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu của Đoàn KT-QP 356 Bộ CHQS tỉnh Lai Châu (Quân khu 2) đã mở ra cuộc sống mới cho bà con người Tày, người Dao, người Mông, người Sán Chỉ… giúp bà con ổn định cuộc sống lâu dài trong các vùng dự án.

Bên cạnh những mô hình cây, con đang áp dụng hiệu quả nói trên, vẫn còn không ít mô hình thuộc các dự án xóa đói, giảm nghèo ở các địa phương hiện nay chưa phát huy hiệu quả như mong muốn. Chẳng hạn, như việc cấp con giống cho các hộ gia đình cũng có nhiều chuyện đáng bàn. Có gia đình được cấp nhím đực lại không có nhím cái, hoặc được cấp cả đôi nhưng khi chết một con không được cấp bổ sung, dẫn đến mô hình cứ “thui chột” dần. Tình trạng cây trồng ở một số nơi cũng không phát huy được hiệu quả do việc cấp cây giống không nghiên cứu kỹ đến chất đất, điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng nên giá trị kinh tế khi thu hoạch không như mong muốn. Đó là chưa nói việc bao tiêu sản phẩm "đầu ra" cho các loại cây giống này cũng rất khó khăn, khiến bà con luôn trong tình trạng “tái nghèo”.

Để các dự án giảm nghèo thực sự phát huy hiệu quả ở các vùng biên giới, tránh lặp lại tình trạng “hết dự án là hết mô hình” do triển khai không hiệu quả, ngoài tìm hiểu nghiên cứu kỹ về điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, tập quán canh tác của đồng bào các dân tộc vùng dự án, thì việc lồng ghép, áp dụng các mô hình nuôi trồng trong vùng dự án phải được cơ quan chức năng, chính quyền địa phương chọn lựa, nghiên cứu kỹ. Đặc biệt, cần bảo đảm đồng bộ và “khép kín” các khâu trong cả quy trình, từ việc hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi, phương tiện sản xuất, dụng cụ khai thác... đến ký hợp đồng giao khoán diện tích, hướng dẫn chuyển giao kỹ thuật chăm sóc, bao tiêu sản phẩm, thu hút hộ dân vào làm việc; tránh làm qua loa, chiếu lệ. Chỉ có như vậy mới “kích hoạt” tinh thần hăng say lao động sản xuất của bà con trong vùng dự án, khai thác được những tiềm năng vốn có, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

HOÀNG GIA MINH