QĐND - Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng liên quân Mỹ, Tướng bốn sao M.Đem-xi (Martin Dempsey), hôm 15-11 đã có chuyến thăm bất ngờ tới I-rắc. Chuyến thăm được thực hiện trong bối cảnh giới hoạch định chính sách Lầu Năm Góc đang cân nhắc phương án sử dụng một lực lượng bộ binh hạn chế nhằm gia tăng cường độ và quy mô cuộc chiến chống nhóm vũ trang Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở I-rắc và Xy-ri.

AP dẫn lời Đại tá Ét Thô-mát (Ed Thomas), người phát ngôn của Tướng M.Đem-xi, cho biết đây là lần đầu tiên Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng liên quân đến thăm I-rắc kể từ khi chính quyền Tổng thống B.Ô-ba-ma (Barack Obama) phát động cuộc không kích chống IS. Chuyến thăm không thông báo trước của ông Đem-xi nhằm thảo luận với các chỉ huy quân đội Mỹ và giới chức I-rắc về các hành động tiếp theo trong chiến dịch quân sự mở rộng chống các tay súng IS.

Trong cuộc gặp với các quan chức I-rắc tại Bát-đa, hai bên đã thảo luận về cuộc chiến chống IS, những bước tiến đã đạt được trong thời gian qua cũng như khả năng Mỹ hỗ trợ cho lực lượng an ninh I-rắc. Phát biểu trước quân đội Mỹ tại Bát-đa, ông Đem-xi cho rằng, cuộc chiến chống IS đang bắt đầu rẽ sang hướng mới. Theo Roi-tơ, Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng liên quân Mỹ cho rằng, ưu thế trên chiến trường giữa IS và lực lượng I-rắc đã bắt đầu đảo ngược.

Tướng M.Đem-xi (phải) đến thăm lực lượng Mỹ ở Bát-đa. Ảnh: Roi-tơ

Chuyên gia phân tích của Viện nghiên cứu chiến tranh C.Ha-mơ (Christopher Harmer) cho rằng, chuyến thăm này rất quan trọng để những người đứng đầu quân đội Mỹ có thể hiểu rõ thực tế cuộc chiến mà họ đang tham gia tại I-rắc. Chuyến thăm này của ông Đem-xi cũng là một thông điệp gửi tới chính phủ I-rắc và các đồng minh, rằng, Mỹ đang rất quan tâm đến cam kết đánh bại nhóm Nhà nước Hồi giáo.

Chính quyền của Tổng thống Mỹ B.Ô-ba-ma trong những tháng gần đây ưu tiên hàng đầu cho cuộc chiến chống IS, bao gồm việc mở rộng các cuộc không kích chống lại nhóm phiến quân này tại I-rắc và Xy-ri. Trước đó, ngày 13-11, phát biểu trong cuộc điều trần trước Ủy ban Quân lực Hạ viện, Tướng Đem-xi cho biết, giới hoạch định chính sách Bộ Quốc phòng Mỹ đã và đang tích cực cân nhắc phương án sử dụng lực lượng bộ binh có hạn chế vào cuộc chiến chống nhóm IS ở I-rắc và Xy-ri. Thông báo của giới chức Lầu Năm Góc với các nhà lập pháp được đưa ra chưa đầy một tuần sau quyết định của Tổng thống Ô-ba-ma tăng hơn gấp đôi số cố vấn Mỹ tại I-rắc, từ 1.400 người lên 3000 người.

Nhà Trắng cũng đề nghị Quốc hội duyệt chi khoản ngân sách 5,6 tỷ USD cho tài khóa 2015 cho cuộc chiến chống nhóm IS, trong đó 3,4 tỷ USD chi cho các hoạt động quân sự và 1,6 tỷ USD chi cho công tác huấn luyện, trang bị cho các lực lượng an ninh I-rắc. Tướng Đem-xi kêu gọi “sự kiên nhẫn chiến lược” trong khi Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chắc Hây-gơ (Chuck Hagel) thừa nhận cuộc chiến chống IS là “khó khăn và có thể kéo dài trong nhiều năm”. Ông Ch.Hây-gơ cũng khẳng định, Mỹ sẽ tiếp tục gia tăng sức ép với IS trong thời gian tới.

Trong khi đó, cuộc chiến chống IS tại I-rắc cũng đang giành được những thắng lợi quan trọng. Ngày 15-11, lực lượng an ninh I-rắc cho biết đã kiểm soát được  gần hết  khu lọc dầu lớn nhất đất nước tại Baiji-bị nhóm Nhà nước Hồi giáo kiểm soát nhiều tháng qua. Việc đánh bật các tay súng IS ra khỏi khu vực xung quanh nhà máy lọc dầu sẽ là một bước tiến quan trọng nữa của chính quyền Bát-đa sau khi các lực lượng ủng hộ chính phủ giành lại quyền kiểm soát thị trấn chiến lược Baiji ở miền Bắc chỉ một ngày trước đó. Trước đó, hồi đầu tuần, các lực lượng I-rắc và dân quân Hồi giáo dòng Si-ai cũng đã giành lại quyền kiểm soát đập Adhaim, một trong những con đập lớn nhất I-rắc nằm giữa hai tỉnh miền Đông Diyala và Salaheddin.

Mặc dù vậy, các quan chức Mỹ cũng cảnh báo, cuộc chiến chống IS sẽ tiếp tục gặp nhiều khó khăn, thử thách và có thể kéo dài nhiều năm. Tướng Đem-xi khẳng định, lực lượng quân sự không thể đánh bại được IS, nếu chính phủ I-rắc không giải quyết được những chia rẽ giáo phái tại quốc gia này. Ông Đem-xi nói: “Chúng tôi cũng không biết chính phủ mới của I-rắc sẽ làm thế nào để thuyết phục được người Cuốc và Xăn-ni về ý định có một chính phủ đoàn kết quốc gia, điều giúp cho người dân I-rắc cảm thấy tin tưởng rằng, họ có tương lai tốt hơn so với tư tưởng cực đoan của IS. Chúng tôi cũng không biết những bất đồng phe phái sẽ ảnh hưởng đến khu vực và chiến dịch của chúng tôi như thế nào. Chúng tôi sẽ tiếp tục có các cuộc tiếp xúc, tham vấn và xem xét để có điều chỉnh phù hợp”.

Hiện chính phủ Mỹ đang xem xét khả năng đưa binh sĩ tới hỗ trợ lực lượng I-rắc giành lại thành phố trọng yếu Mô-xun, bị IS chiếm từ tháng 6.

NGỌC HÀ