QĐND - Tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) đang chiếm ưu thế trên chiến trường tại I-rắc, cùng với tiềm lực khó đoán của lực lượng này, đang tạo ra mối nguy hiểm khó lường đối với khu vực và đe dọa an ninh toàn cầu. Mối đe dọa từ IS được dự báo sẽ tác động đáng kể tới chính sách an ninh, quân sự của một số chính phủ, đặc biệt là Oa-sinh-tơn.

Ngân sách quốc phòng bị tác động

Theo nhận định, cuộc chiến của Mỹ chống lại tổ chức khủng bố IS có thể tác động tới ngân sách năm 2015 của Lầu Năm Góc. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chắc Hây-gơ (Chuck Hagel) mới đây đã đề cập tới khả năng quân đội Mỹ có thể phải cần tới nguồn ngân sách bổ sung để thực hiện cuộc chiến này. Ông cho biết, trong hơn hai tháng qua, Mỹ đã phải rót tiền liên tục để thực hiện những gì đã thực hiện ở I-rắc. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ tiết lộ, hiện Oa-sinh-tơn đang định hình một khoản ngân sách để bảo đảm các nguồn lực đáp ứng được đòi hỏi của sứ mệnh và cũng để bảo đảm sứ mệnh cũng như các nguồn lực phù hợp với mối đe dọa. Bộ Quốc phòng Mỹ đã đề xuất với Quốc hội về một ngân quỹ riêng rẽ trị giá 5 tỷ USD dành cho hoạt động chống khủng bố.

Lực lượng quân đội của người Cuốc tại I-rắc đang nhận được các hỗ trợ của nước ngoài trong cuộc chiến chống lại IS. Ảnh: Roi-tơ

Mặc dù sự hỗ trợ của Mỹ đối với I-rắc trong nỗ lực chống lại lực lượng IS còn rất khiêm tốn, nhưng chi phí cho các hoạt động không kích của quân đội Mỹ nhằm vào các mục tiêu của IS trên toàn I-rắc có lẽ cũng không phải là nhỏ. Theo ước tính, quân đội Mỹ đã thực hiện tổng cộng hơn 90 cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu này kể từ ngày 8-8 và kế hoạch này sẽ được tiếp tục đến tháng 10.

Cân nhắc sử dụng quân sự không giới hạn

Mối lo lắng về kinh phí lâu dài cho cuộc chiến chống lại IS của ông chủ Lầu Năm Góc được bày tỏ trong bối cảnh Nhà Trắng đang tìm kiếm sự ủng hộ trong nước để được phép sử dụng quân sự không giới hạn nhằm chống lại IS. Chính Oa-sinh-tơn cũng thừa nhận IS nguy hiểm hơn nhiều so với Al-Qaeda, nhất là sau vụ sát hại dã man phóng viên người Mỹ Giêm Pho-lây (James Foley), chính quyền Tổng thống B.Ô-ba-ma coi đây là hành động khủng bố trực tiếp chống lại nước Mỹ. Ông Chắc Hây-gơ đánh giá: “Tổ chức khủng bố IS là lực lượng được xây dựng bài bản và có nguồn lực tài chính mạnh mẽ, vượt qua mọi thứ mà chúng ta đã từng trải qua, do đó, Mỹ cần phải chuẩn bị mọi phương án đối phó”.

Dự kiến, Chính phủ và Quốc hội Mỹ sẽ bàn luận về các giải pháp lựa chọn để đối phó với IS, bao gồm đề nghị quyền được bảo vệ người dân Mỹ trên các vùng lãnh thổ bị IS chiếm đóng, thực hiện các hoạt động quân sự chớp nhoáng và tổ chức một chiến dịch quân sự quy mô lớn để chống lại lực lượng IS đến cùng. Ngoài ra, Mỹ cũng cân nhắc khả năng sẽ không kích và thực hiện các hành động quân sự khác ở cả Xy-ri.

Hiện nay, ngoài việc thực hiện các cuộc không kích, Oa-sinh-tơn đang tiếp cận gần hơn tới giải pháp cung cấp thêm vũ khí và huấn luyện cho người Cuốc cũng như quân đội I-rắc. Rõ ràng, Oa-sinh-tơn đang nỗ lực xây dựng một chính sách lâu dài nhằm đối phó với lực lượng IS với một quyết tâm hành động mạnh mẽ hơn sau khi bị nhiều chỉ trích vì thực thi “chính sách thiếu trách nhiệm” với I-rắc thời gian vừa qua.

Tuy nhiên, theo một chuyên gia về an ninh quốc tế, ông Brát-li Mốt (Bradley Moss), đối phó và tiêu diệt IS là một “dự án” dài hạn đòi hỏi nhiều hơn các đáp trả về quân sự và Mỹ sẽ không thể thực hiện được sứ mệnh này một mình.

Chuyển vũ khí tới “điểm nóng"

Hiện một số nước cũng đã vào cuộc cùng nỗ lực đối phó với IS sau một thời gian cân nhắc giải pháp lựa chọn. Theo tờ “Tấm gương” (Đức), hiện tại ở Đức đang diễn ra các cuộc tranh luận sôi nổi về việc cung cấp vũ khí cho người Cuốc ở I-rắc. Chính phủ Đức mới đây đã quyết định sẽ cung cấp vũ khí cho người Cuốc ở miền Bắc I-rắc, nơi đang bị IS đe dọa chiếm đóng. Các loại thiết bị quân sự Đức dự kiến sẽ chuyển cho người Cuốc bao gồm súng cầm tay và vũ khí chống tăng.

Động thái này của Đức cho thấy giải pháp chuyển giao vũ khí tới các “điểm nóng” xung đột đang trở thành một chính sách chủ yếu, vừa bảo đảm các lợi ích cho đối nội lẫn đối ngoại của các nước phương Tây. Giải pháp này được lựa chọn trong bối cảnh việc sử dụng các biện pháp can thiệp quân sự trực tiếp dường như đã trở thành một chủ đề cấm kỵ không được phép nhắc tới tại Đức và một số nước thành viên NATO. Chính sách an ninh của phương Tây ngày càng tập trung hơn vào việc đào tạo và trang bị cho các đối tác an ninh ở nước thứ ba, thay vì gửi quân đội can thiệp trực tiếp. Hiện nay, Liên minh châu Âu (EU) đang có một chính sách dạng này có tên “Hỗ trợ và củng cố-E21”. Mỹ cũng có chương trình tương tự mang tên “Xây dựng năng lực đối tác” hay “Bán thiết bị quân sự cho nước ngoài”.

Tuy nhiên, giải pháp chuyển giao vũ khí cho người Cuốc ở I-rắc hiện nay chưa hẳn là công cụ đáng tin cậy nhất trong chính sách an ninh hiện nay. Sự thực là các nhà cung cấp vũ khí không thể kiểm soát được số vũ khí mà họ cung cấp sẽ rơi vào tay ai, trong khi họ cũng chẳng đóng vai trò gì trong việc sử dụng các loại vũ khí đó cũng như trong các vấn đề chiến thuật và chiến lược. Hậu quả của việc này như thế nào là điều không phải bàn cãi khi có không ít bài học cho thấy, đào tạo và trang bị vũ khí cho quân đội và cảnh sát nước ngoài trong lúc nền chính trị ở quốc gia đó đang mất phương hướng thường sẽ dẫn đến sự bất ổn lớn hơn. Đắt giá nhất chính là “bài học I-rắc”, đất nước đang chìm trong bất ổn và khủng hoảng mặc dù nhận được sự hỗ trợ an ninh và trang bị lớn từ Oa-sinh-tơn.

Theo giới phân tích, giải pháp chuyển giao vũ khí tới “điểm nóng” chỉ phát huy hiệu quả khi nó là một phần của một chính sách tổng thể, điều đang thiếu vắng hiện nay ở I-rắc khi các giải pháp ngoại giao chưa được tính đến và các nước thiếu sự phối hợp cần thiết dưới sự bảo trợ của LHQ. Vì vậy, giới chuyên gia cho rằng, trong mọi trường hợp, cung cấp vũ khí không thể và không nên là giải pháp thay thế cho một chính sách an ninh toàn diện đối với các điểm nóng hiện nay trên thế giới vì nó có nguy cơ bị biến thành “con dao hai lưỡi” nguy hiểm.

XUÂN PHONG