QĐND - Trong bối cảnh chiến dịch không kích của Mỹ và đồng minh nhằm vào các mục tiêu của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) bước sang tháng thứ 3 tại I-rắc và tuần thứ 3 tại Xy-ri mà vẫn chưa đẩy lui được đà tấn công của IS, Tổng thống B.Ô-ba-ma tiếp tục phải hứng chịu búa rìu dư luận...

Cựu Giám đốc Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) và sau này là cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, ông Lê-ôn Pa-nét-ta (Leon Panetta), trong cuốn sách vừa xuất bản mang tên “Những cuộc chiến xứng đáng: Hồi ký của ban lãnh đạo về chiến tranh và hòa bình-Worthy Fights: A memoir of leadership in war and peace” đã chỉ trích một loạt sai lầm trong chính sách đối ngoại của Tổng thống B.Ô-ba-ma, bao gồm chiến lược đối phó với IS. Theo ông L.Pa-nét-ta, lãnh đạo Mỹ đã mắc một số sai lầm trong chính sách tại I-rắc và Xy-ri, nguyên nhân góp phần khiến IS chiếm lĩnh những vùng đất rộng lớn ở hai quốc gia này trong những tháng qua. Ông L.Pa-nét-ta chỉ trích việc ông B.Ô-ba-ma đã ra các quyết định tạo khoảng trống quyền lực để IS có thời cơ trỗi dậy, như quyết định rút quân khỏi I-rắc.

Khói bốc lên sau một cuộc oanh kích mục tiêu IS tại thị trấn Cô-ba-ni. Ảnh: AP.

Trả lời phỏng vấn trước khi ra mắt tác phẩm trên, ông L.Pa-nét-ta còn nhận định cuộc chiến chống IS có thể kéo dài 30 năm với phạm vi trải rộng tới Ni-giê-ri-a, Xô-ma-li và Li-bi. Còn trong cuốn sách, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ đã công kích chính quyền Tổng thống B.Ô-ba-ma liên tiếp phạm sai lầm và không có lập trường đủ cứng rắn. Cụ thể, ông B.Ô-ba-ma không củng cố “lằn ranh đỏ” đã vạch ra cho chính quyền Xy-ri liên quan tới việc sử dụng vũ khí hóa học của nước này bằng cách tấn công Xy-ri vào năm 2013, mà thay vào đó là một thỏa thuận về tiêu hủy loại vũ khí hủy diệt này. Ông L.Pa-nét-ta coi đây là một sai lầm làm tổn hại uy tín của nước Mỹ, ám chỉ chính quyền Oa-sinh-tơn “nói mà không làm”. Trong các bình luận của mình, cựu chủ nhân Lầu Năm Góc không ít lần nhắc tới cụm từ “bỏ lỡ cơ hội” để nói về Tổng thống B.Ô-ba-ma. Thậm chí, cựu Bộ trưởng Quốc phòng L.Pa-nét-ta còn cho rằng ông B.Ô-ba-ma quá dè dặt khi đối phó với kẻ thù và thiếu nhiệt huyết trong lãnh đạo.

Khỏi phải nói Nhà Trắng đã giận dữ ra sao trước những chỉ trích của một cựu quan chức chính quyền cấp cao. Phó tổng thống Mỹ Giô Bai-đơn (Joe Biden) cho rằng, việc các cựu quan chức viết sách đưa ra những tranh cãi về chính sách của Oa-sinh-tơn ngay sau khi rời khỏi chức vụ, trong khi Tổng thống B.Ô-ba-ma vẫn tại chức, là điều không nên.

Ngay sau khi ông L.Pa-nét-ta đưa ra những bình luận trên, Nhà Trắng đã lên tiếng bác bỏ và bày tỏ sự thất vọng. Người phát ngôn Nhà Trắng Giốt-sơ Ơn-nét (Josh Earnest) khẳng định, Tổng thống B.Ô-ba-ma đã cho thấy rõ kỹ năng lãnh đạo trong thời gian gần đây khi đối phó với IS và dịch bệnh ê-bô-la.

Cũng dễ hiểu vì sao Nhà Trắng lại “điên đầu” như vậy vì trước cuốn sách của ông L.Pa-nét-ta, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Rô-bớt Ghết và cựu Ngoại trưởng Hi-la-ri Clin-tơn cũng lần lượt cho ra mắt những tác phẩm của mình, trong đó có những nhận xét khiến chính quyền Oa-sinh-tơn tức giận vì “làm lộ những bí mật của chính phủ”.

Hơn nữa, ông L.Pa-nét-ta đưa ra những bình luận gay gắt và xuất bản cuốn sách vào một thời điểm khá nhạy cảm khi chiến lược đối phó IS của Tổng thống B. Ô-ma-ma đang phải chịu nhiều phán xét. Nhất là trong bối cảnh IS không những vẫn chưa chịu khuất phục trước các cuộc không kích của Mỹ và đồng minh, trái lại vẫn đang tiếp tục các cuộc tấn công mở rộng địa bàn chiếm đóng của mình tại I-rắc và Xy-ri. IS hiện đang đe dọa chiếm thị trấn chiến lược Cô-ba-ni ở miền bắc Xy-ri giáp biên giới Thổ Nhĩ Kỳ cũng như các thị trấn ở miền Tây I-rắc, bất chấp chiến dịch không kích liên tục của Mỹ và đồng minh. Các giới chức Mỹ và cả các chuyên gia quân sự đều nhận định khả năng Cô-ba-ni thất thủ sẽ xảy ra trong vài ngày tới.

Hãng tin Roi-tơ của Anh còn đăng bài phân tích có tựa đề “Sự thất thủ của Cô-ba-ni sẽ là thất bại mang tính tượng trưng đối với chiến lược Xy-ri của ông B.Ô-ba-ma”. Trong đó, tác giả cho rằng, thất bại mang tính tượng trưng này có thể đưa tới một thất bại sớm cho chiến dịch không kích Xy-ri đang ở tuần thứ ba của Tổng thống B.Ô-ba-ma.

Trước đó, còn có những công kích cho rằng chiến lược đối phó IS của Tổng thống B. Ô-ba-ma có lỗ hổng vì không tính tới vai trò của I-ran và chính quyền Xy-ri trong liên minh toàn cầu chống IS mà Mỹ kêu gọi thành lập.

Tuy nhiên, bất chấp những tranh cãi về chiến lược đối phó với IS của chính quyền Tổng thống B.Ô-ba-ma, Chính phủ Mỹ cho biết sẽ không có thay đổi nào trong chiến lược của ông B.Ô-ba-ma, kể cả trong trường hợp Cô-ba-ni thất thủ.

Trong nỗ lực thúc đẩy chiến dịch tiêu diệt IS, trong tuần này, lần đầu tiên Mỹ sẽ tổ chức cuộc họp giữa lãnh đạo quân đội từ 21 quốc gia trong liên minh chống IS do Mỹ đứng đầu tại Oa-sinh-tơn để thảo luận về các biện pháp đối phó IS. Các cuộc thảo luận dự kiến sẽ tập trung vào việc huấn luyện và vũ trang cho lực lượng nổi dậy ôn hòa tại Xy-ri và các binh sĩ Chính phủ I-rắc để đối phó với IS. Nhưng cuộc họp cũng nhằm gửi đi một thông điệp tượng trưng, nhấn mạnh rằng Oa-sinh-tơn đang nhận được sự hỗ trợ rộng lớn của quốc tế cho chiến dịch chống IS.

Mặc dù vậy, để bảo vệ chiến lược chống IS của Tổng thống B.Ô-ba-ma trước búa rìu dư luận, cách tốt nhất vẫn là chính quyền Oa-sinh-tơn phải chứng minh được liên minh này hoạt động hiệu quả ra sao bằng chính những kết quả trên chiến trường.

MAI NGUYÊN