QĐND - Hơn 150 xe tải chở hàng tiếp tế cho binh sĩ NATO thuộc lực lượng hỗ trợ an ninh quốc tế tại Áp-ga-ni-xtan (ISAF) đã không thể vượt qua các chốt kiểm tra ở khu vực biên giới Tóc-kham thuộc tỉnh Khi-bơ của Pa-ki-xtan để sang Áp-ga-ni-xtan. Pa-ki-xtan đóng cửa "sân nhà” nhằm trả đũa vụ không kích bị nghi do ISAF thực hiện, làm 3 binh sĩ Pa-ki-xtan thiệt mạng. Biên giới sẽ được mở trở lại khi vụ việc được làm rõ.

Lính biên phòng Pa-ki-xtan ngăn cản xe chở nhiên liệu của NATO ở Tóc-kham. Ảnh: AP

 

Khu vực Tóc-kham thuộc địa phận tỉnh Khi-bơ (Khyber) của Pa-ki-xtan, giáp Áp-ga-ni-xtan, nằm trên tuyến đường chính để Tổ chức quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO) vận chuyển hàng hóa, thiết bị hậu cần phục vụ lực lượng ISAF, chủ yếu là quân Mỹ và NATO với  152.000 binh sĩ đang chiến đấu chống Ta-li-ban. Đây được xem là con đường huyết mạch giúp NATO vận chuyển 80% hàng hóa và dịch vụ từ cảng Ca-ra-chi ở phía Nam Pa-ki-xtan sang Áp-ga-ni-xtan thuận tiện, an toàn nhất và tiết kiệm nhất. Tuy nhiên, ngày 30-9 vừa qua, chính quyền Pa-ki-xtan đã ra lệnh đóng cửa khu vực biên giới này và triển khai lực lượng tại các điểm kiểm tra ở khu vực biên giới Tóc-kham ngăn các đoàn xe hậu cần chở nhiên liệu và trang thiết bị thiết yếu của NATO sang Áp-ga-ni-xtan. Lệnh trên ngay lập tức gây tắc nghẽn cả một đoạn đường dài vài cây số ở Tóc-kham. Chưa đầy một ngày sau khi lệnh đóng cửa được đưa ra, sáng 1-10, một số tay súng đã tấn công vào đoàn xe chở nhiên liệu và hàng hóa hậu cần tiếp viện cho lực lượng NATO, đang trên hành trình đi từ Ca-ra-chi tới Áp-ga-ni-xtan, tại thành phố Si-ca-pua thuộc tỉnh Xin, miền Bắc Pa-ki-xtan, làm hai người bị thương.   

Trên vùng đèo Khi-bơ cũng nằm trên con đường huyết mạch này đã từng xảy ra những vụ tấn công của lực lượng phiến quân ở Pa-ki-xtan nhằm vào bãi đỗ xe tiếp lương tập kết trước khi vượt biên giới sang Áp-ga-ni-xtan phục vụ lực lượng Mỹ và NATO, gây thiệt hại lớn. Trước nguy cơ mất an toàn đó, Mỹ và NATO  đã từng phải cầu viện Nga cho mở tuyến vận chuyển hàng hóa phục vụ ISAF qua lãnh thổ Nga và đã được Nga đồng ý.

Quyết định của Pa-ki-xtan được đưa ra khi chính quyền nước này cáo buộc máy bay trực thăng của NATO ngày 30-9, trong tình trạng không bị khiêu khích, đã đi sâu vào không phận Pa-ki-xtan tới 5km và tấn công một trạm kiểm soát của lực lượng bán quân sự Pa-ki-xtan ở làng Man-đa-ti Can-đao giáp biên giới với Áp-ga-ni-xtan, khiến ít nhất 3 binh sĩ nước này thiệt mạng và bốn binh sĩ khác bị thương. Lính biên phòng Pa-ki-xtan sau đó đã nổ súng đáp trả buộc máy bay của NATO rút lui. Vài giờ sau đó, NATO lại tổ chức một đợt không kích khác nhưng không gây thiệt hại về người.

Thủ tướng Pa-ki-xtan Y-u-xúp Ra-da Gi-la-ni (Yousuf Raza Gilani) đã kịch liệt phản đối các vụ tấn công trên của NATO. Trong cuộc gặp với Giám đốc Cơ quan tình báo Trung ương Mỹ (CIA) Lê-ôn Pa-nét-ta (Leon Panetta), ông Gi-la-ni nhấn mạnh, Pa-ki-xtan là một đồng minh tiền tuyến của Mỹ và NATO trong cuộc chiến chống khủng bố. Vì vậy, Mỹ và NATO cần phải tôn trọng chủ quyền lãnh thổ của Pa-ki-xtan. Theo chính quyền Pa-ki-xtan, chỉ trong vòng 7 ngày qua, quân đội Mỹ và NATO đã có bốn lần không kích vào bên trong lãnh thổ nước này. “Đây là một hành động vi phạm pháp lệnh của LHQ về nhiệm vụ của lực lượng NATO, theo đó NATO hoạt động không được vượt quá biên giới Pa-ki-xtan”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Pa-ki-xtan nhấn mạnh. Trong khi đó, ISAF cho biết họ không kích vào một nhóm phiến quân đang tấn công một căn cứ của ISAF tại Áp-ga-ni-xtan. “Đó là hành động tự vệ chứ không phải là tấn công”, Đại tá Mỹ Đây-vơ La-pan (Dave Lapan) khẳng định.

Vụ tấn công của ISAF gây bất bình ở Pa-ki-xtan và buộc chính phủ nước này đóng cửa biên giới với Áp-ga-ni-xtan từ ngày 30-9 để chứng tỏ không thỏa hiệp về việc cho phép quân đội nước ngoài vào bên trong lãnh thổ Pa-ki-xtan. Kể từ tháng 8-2008 đến nay, lực lượng Mỹ tại Áp-ga-ni-xtan đã sử dụng máy bay không người lái tiến hành 120 vụ không kích nhằm vào những nơi được cho là các căn cứ phiến quân ở Tây Bắc Pa-ki-xtan, làm hơn 1000 người thiệt mạng, trong đó có nhiều người dân vô tội và cả một số chỉ huy phiến quân Ta-li-ban. Các vụ không kích này thổi bùng tâm lý chống Mỹ sẵn có trong dân chúng Pa-ki-xtan, khiến chính quyền Pa-ki-xtan rơi vào tình thế khó xử. "Chúng tôi sẽ phải xem xét liệu chúng tôi là đồng minh hay kẻ thù của Mỹ và NATO", Bộ trưởng Nội vụ Pa-ki-xtan Re-man Ma-lích (Rehman Malik) nhấn mạnh.

Sự “trả đũa” của I-xla-ma-bát có thể làm gia tăng căng thẳng giữa Mỹ và Pa-ki-xtan cũng như quan hệ giữa Áp-ga-ni-xtan và Pa-ki-xtan. Tuy nhiên, căng thẳng này có thể sẽ nhanh chóng được giải tỏa bởi lẽ Oa-sinh-tơn còn phải dựa vào sự giúp đỡ của Pa-ki-xtan trong cuộc chiến chống Ta-li-ban ở Áp-ga-ni-xtan. Trong khi đó, I-xla-ma-bát luôn cần sự trợ giúp của nước ngoài, trước hết là những khoản viện trợ quân sự, kinh tế của Mỹ. Cả Pa-ki-xtan và Mỹ đều không muốn mất đi mối quan hệ đồng minh. “Mối quan hệ này quá quan trọng vì thế chúng tôi không cho phép nó được trật đường ray bởi những xung đột trên”, Thủ tướng Gi-la-ni khẳng định.

Linh Oanh