Sự tăng trưởng nhanh, mạnh của nền kinh tế, cùng với sự kiện Việt Nam trở thành thành viên chính thức của Tổ chức thương mại Thế giới, với cam kết mở cửa thị trường bán lẻ, kéo theo sự quan tâm chú ý đặc biệt của các nhà đầu tư nước ngoài…là những tiền đề quan trọng cho sự bùng nổ tiêu thụ và làm cho thị trường mặt bằng bán lẻ trở thành một ngành kinh doanh triển vọng. Những kết quả nghiên cứu mới đây của Công ty CB Richard Ellis (CBRE) cho thấy, thị trường này đang trên đà tăng trưởng tốt với cầu lớn, giá thuê tăng cao và quy mô sẽ còn mở rộng trong thời gian tới.
Cầu lớn
Hiện các trung tâm thương mại ở Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh hầu như không còn chỗ trống, với tỉ lệ lấp đầy tới khoảng 99%. Hà Nội có 6 trung tâm thương mại, cung cấp khoảng 100.000m2 mặt bằng kinh doanh bán lẻ, và TP.Hồ Chí Minh có 13 trung tâm thương mại, với xấp xỉ 140.000m2 mặt bằng. Tỉ lệ lấp đầy dự kiến sẽ còn ở mức cao, do nhu cầu mặt bằng kinh doanh bán lẻ vẫn còn lớn và tiếp tục tăng.
Thời điểm mở cửa hoàn toàn thị trường bán lẻ cho các công ty kinh doanh bán lẻ 100% vốn nước ngoài (1/1/2009) còn chưa tới, nhưng các tập đoàn bán lẻ nước ngoài đang rất năng động tìm kiếm cơ hội và chuẩn bị thâm nhập vào thị trường Việt Nam. Ba đại gia trong lĩnh vực kinh doanh bán lẻ quốc tế là Wal-Mart, Tesco và Carrfour đang ở trong tư thế sẵn sàng nhập cuộc.
Các nhà bán lẻ nội địa cũng tích cực mở rộng mạng lưới, với quyết tâm chiếm lĩnh thị trường. Tổng công ty Thương mại Hà Nội (HAPRO) đã khai trương hệ thống các cửa hàng đầu tiên của mình tạ Hà Nội vào tháng 11/2006 và đến tháng 6/2007, HAPRO đã có 7 siêu thị và 15 cửa hàng tiện lợi tại thành phố này.
Thu nhập tăng, và thị hiếu tiêu dùng mới đã và đang thúc đẩy sức mua, khiến cho doanh số bán lẻ tăng thêm 20% mỗi năm. Nếu như năm 2000, doanh thu bán lẻ tại Việt Nam chỉ đạt mức 15 tỉ USD, thì đến năm 2006, con số này đã là 36 tỉ USD, và dự kiến sẽ vượt mức 50 tỉ vào năm 2010.
Thêm vào đó, dân số trẻ và sự tăng lên của tầng lớp trung lưu trong xã hội cũng là những nhân tố quan trọng, làm gia tăng tiêu dùng, từ đó kéo theo nhu cầu về thị trường mặt bằng bán lẻ ngày càng tăng. Thói quen tiêu dùng thay đổi, khiến cho các cửa hàng mặt phố không còn chiếm giữ vị trí độc tôn. Xu hướng dịch chuyển kinh doanh từ cửa hàng nhỏ lẻ vào các trung tâm thương mại hiện đại, các siêu thị ngày càng mạnh mẽ hơn. Những nhân tố trên khiến cho hệ số sử dụng tại các trung tâm thương mại luôn và sẽ còn tăng cao.
Giá tăng
Giá thuê được CBRE dự báo sẽ còn tiếp tục tăng, do sự mất cân đối giữa cung và cầu. Trong khi chờ đợi các dự án đang được đầu tư phát triển, nhu cầu sẽ còn tăng đối với những mặt bằng kinh doanh bán lẻ lớn, do các nhà kinh doanh bán lẻ trong và ngoài nước đang đua nhau tìm kiếm những điểm kinh doanh chất lượng.
Cầu tăng nhanh và mạnh trong khi nguồn cung hạn chế, khiến cho giá thuê mặt bằng bán lẻ tại trung tâm thương mại ở khu vực trung tâm Hà Nội khá cao, trên 60 USD/m2/tháng: tại Opera Business Centre là 90 USD/m2/tháng, tại Vincom City Towers là 80 USD/m2/tháng và tại Pacific Place là 60 USD/m2/tháng.
Nghiên cứu thị trường của CBRE cho thấy, giá thuê trung bình tại TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội đã tăng nhanh chóng kể từ năm 2002 và đạt mức 40 USD/m2/tháng vào cuối quý 3/2007. Giá thuê tại những vị trí đẹp, hoặc tại khu trung tâm kinh doanh thương mại và tầng trệt đã lên đến 200 USD/m2/tháng. Đây là mức giá kỉ lục tại Việt Nam, nhưng mới chỉ ở mức trung bình so với giá thuê ở các thành phố lớn trong khu vực. Đơn cử, giá thuê tại Hồng Kông là 477 USD/m2/tháng, ở Tô-ki-ô là 363 USD/m2/tháng, Xin-ga-po là 208 USD/m2/tháng…
Triển vọng thị trường
Do sự thiếu hụt cung, dự đoán, giá thuê sẽ tiếp tục tăng cho tới năm 2008, khi có một lượng cung mới được đưa vào thị trường. Trong hiện tại và tương lai gần, các nhà đầu tư và các nhà kinh doanh bán lẻ có thể sẽ nghĩ đến việc đa dạng hoá địa điểm kinh doanh hơn là tiếp tục phải trả giá thuê cao cho những khu vực đặc biệt.
Trong tương lai, thị trường mặt bằng bán lẻ ở Hà Nội sẽ có thêm nguồn cung mới khoảng 380.000m2, từ các dự án đang được đầu tư phát triển như The Garden, Ciputra Mall, Keangnam Hanoi Landmark Tower, The Landmark...Còn tại TP Hồ Chí Minh, dự kiến sẽ có thêm khoảng 350.000m2 mặt bằng được đưa vào thị trường vào cuối năm 2011. Tuy nhiên, các nhà phân tích thị trường dự báo, lượng cung này vẫn chưa đảm bảo thoả mãn cầu đang ngày càng tăng cao.
MINH HUYỀN