QĐND - Hy Lạp đang đứng trước nguy cơ phải ra khỏi Khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu (Eurozone), với việc cuộc đàm phán gần đây giữa nước này và nhóm chủ nợ đã kết thúc mà không đạt được bất cứ thỏa thuận nào.

Chương trình cứu trợ 240 tỷ ơ-rô dành cho Hy Lạp năm 2010 sẽ hết hiệu lực vào ngày 30-6 tới, thế nhưng trong suốt 5 tháng qua, các cuộc đàm phán về giải ngân 7,2 tỷ ơ-rô (8,1 tỷ USD) còn lại trong chương trình này vẫn chưa thoát khỏi bế tắc do A-ten và các chủ nợ, gồm Liên minh châu Âu (EU), Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) vẫn chưa thể xua tan bất đồng liên quan đến các biện pháp thắt lưng buộc bụng. Hy Lạp hiện vẫn phản đối những biện pháp cải cách mạnh tay mà các chủ nợ yêu cầu, bất chấp việc quốc gia này gần như không còn khả năng chi trả các khoản nợ sát hẹn, bao gồm 1,6 tỷ ơ-rô trả cho IMF vào cuối tháng 6 và 6,7 tỷ ơ-rô cho ECB vào tháng 7 và tháng 8 tới.

Biểu tình phản đối chính sách thắt lưng buộc bụng tại thủ đô A-ten của Hy Lạp. Ảnh: Nytimes.com

Trong hoàn cảnh bết bát đó, cuộc đàm phán diễn ra trong hai ngày 14 và 15-6 vừa qua tại Brúc-xen (Brussels) được coi là cơ hội để Hy Lạp nhận được khoản giải ngân cuối cùng 7,2 tỷ ơ-rô. Thế nhưng, cuộc đàm phán ấy đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận hay sáng kiến nào nhằm khai thông bế tắc. Nói cách khác, đó là một thất bại hoàn toàn.

Theo người phát ngôn EU An-ni-ca Brây-đơ-thát (Annika Breidthardt), các chủ nợ đã đưa ra "những nhượng bộ quan trọng", song Hy Lạp tiếp tục bác bỏ các yêu cầu "thắt lưng buộc bụng" mà A-ten cho là phi lý. Thủ tướng Hy lạp A-lếch-xít Si-pơ-rát (Alexis Tsipras) cũng kêu gọi các chủ nợ "thực tế hơn" và vẫn chưa rõ liệu Chính phủ Hy Lạp có sẵn sàng đáp ứng yêu cầu của IMF, EU và ECB đưa ra hay không.

Cuộc đàm phán vừa thất bại có thể sẽ dẫn tới việc các ngân hàng đang gặp khó khăn của Hy Lạp không còn được tiếp cận với sự hỗ trợ của ECB, bởi theo tuyên bố của Chủ tịch ECB Ma-ri-ô Đra-ghi (Mario Draghi), ECB cắt viện trợ khẩn cấp cho các ngân hàng Hy Lạp nếu tình thế cho thấy không có một thỏa thuận nào giữa Hy Lạp và các chủ nợ.

Quan trọng hơn, ai cũng biết rằng, đàm phán đổ vỡ đồng nghĩa với việc Hy Lạp tiến gần đến tình trạng vỡ nợ và tất nhiên là cả nguy cơ phải chia tay với Eurozone.

Trên thực tế, các quan chức Eurozone đã chuẩn bị tinh thần cho tình huống xấu nhất này. Theo AFP, trong một cuộc họp gần đây tại Xlô-va-ki-a, các quan chức Eurozone đã thảo luận về nguy cơ vỡ nợ của Hy Lạp. Phó chủ tịch Liên minh châu Âu (EU) phụ trách đồng ơ-rô Van-đi Đôm-brốp-xki (Valdis Dombrovskis) cho biết, các quốc gia thành viên Eurozone đều muốn có sự chuẩn bị tốt nhất cho mọi khả năng.

Thậm chí, người ta cũng đã bàn về cái lợi, cái hại của việc Hy Lạp rời khỏi Eurozone. Bộ trưởng Tài chính Hy Lạp Y-a-nít Va-râu-pha-kít (Yanis Varoufakis) cho rằng, nếu Hy Lạp ra khỏi Eurozone, kinh tế thế giới có thể sẽ bị thiệt hại hàng ngàn tỷ ơ-rô và dẫn đến những tổn thất nặng nề về chính trị khi “các nhà đầu tư, công dân, các bên có liên quan nhận ra EU không phải là một khối thống nhất”. Tương tự, Bộ trưởng Tài chính Pháp Mi-sen Xa-panh (Michel Sapin) mới đây cũng dự báo rằng việc Hy Lạp bị loại khỏi Eurozone sẽ tạo ra một “vấn đề về độ tín nhiệm” đối với khu vực này.

Thế nhưng, cũng có rất nhiều ý kiến cho rằng, nếu tình huống đó xảy ra cũng chưa hẳn là một thảm họa đối với châu Âu mà chính đất nước và người dân Hy Lạp mới phải hứng chịu hậu quả tồi tệ hơn. “Nếu Hy Lạp rời khỏi Eurozone, có thể sẽ là một vấn đề đối với nước Pháp, hoặc có thể là Đức hay châu Âu. Sẽ có nhiều khó khăn, song nó không nghiêm trọng như một vài năm trước đây. Bởi EU hiện nay đã có một hệ thống tài chính đủ mạnh để chống lại điều không mong muốn đó. Thế nhưng, với đất nước và người dân Hy Lạp thì đó sẽ là một thảm họa vô cùng tồi tệ”, Bộ trưởng Tài chính Pháp Mi-xen Xa-panh nhận định.

Vậy nên mới có chuyện từ chỗ tuyên bố "kiểu gì cũng phải giúp Hy Lạp ở lại Eurozone", các nhà lãnh đạo Đức mới đây đã bất ngờ bác bỏ khả năng cứu A-ten “bằng mọi giá”.

Trong khi Hy Lạp vẫn tỏ rõ thái độ kiên quyết “có phần thái quá” trên bàn đàm phán, các chủ nợ cũng chưa cho thấy sự nhượng bộ rõ ràng, thậm chí là còn sẵn sàng đón nhận khả năng Hy Lạp nói lời tạm biệt với Eurozone. Thế nên thật khó để xác định bên nào đang “nắm đằng chuôi”. Nhiều khả năng, mọi chuyện sẽ chỉ ngã ngũ vào cuối tháng 6, tức là thời điểm gói cứu trợ dành cho Hy Lạp hết hiệu lực.

Cũng chỉ đến khi ấy, mới có thể biết được thực sự trái bóng đang nằm trong chân ai trong “cuộc chơi” giữa Hy Lạp và châu Âu!

ANH VŨ