QĐND - Hôm 27-5, thế giới bóng đá rúng động khi nhiều quan chức cấp cao của Liên đoàn Bóng đá thế giới FIFA bị bắt giữ ở Du-rích (Thụy Sĩ), trong đó có Phó chủ tịch đương nhiệm G.Oép (Jeffrey Webb). Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) và Bộ Tư pháp Mỹ muốn điều tra 14 quan chức nhận hối lộ của FIFA trong vòng 24 năm qua, với số tiền lên đến 150 triệu đô-la...

Mẻ lưới tại Du-rích

Quả bom xì-căng-đan tham nhũng tại FIFA phát nổ ngày 27-5, khi cảnh sát Thụy Sĩ bất ngờ ập vào khách sạn 5 sao sang trọng Baur au Lac tại thành phố Du-rích, nơi FIFA đặt trụ sở, để bắt giữ khẩn cấp 7 quan chức cấp cao của tổ chức này. Trong số những người bị bắt giữ có hai Phó chủ tịch FIFA G.Oép và Ơ.Phi-ghê-rê-đô (Eugenio Figueredo), cựu thành viên Ban điều hành G.Oa-nơ (Jack Warner), Chủ tịch LĐBĐ Cô-xta Ri-ca Ê.Li (Eduardio Li)…

Các quan chức FIFA bị buộc tội lần này. Ảnh: AP

Song, đây mới chỉ là một phần “mẻ lưới” mà cảnh sát giăng ra đối với các quan chức bị cáo buộc tham nhũng, bởi tới nay đã xác định được có tổng cộng 14 người dính líu, gồm 9 quan chức bóng đá và 5 nhà điều hành, marketing thể thao. Tất cả các quan chức bị cáo buộc tham nhũng đã lập tức bị phong tỏa tài sản tại các ngân hàng Thụy Sĩ và Mỹ trước khi bị dẫn độ về Mỹ theo yêu cầu của Tòa án Liên bang nước này.

14 nghi can tham nhũng bị cảnh sát Thụy Sĩ bắt giữ theo yêu cầu của FBI với các tội danh như: Làm ăn phi pháp, rửa tiền và tham nhũng.  Những nghi can này bị cáo buộc liên quan tới các kế hoạch chuyển hơn 100 triệu đô-la cho các đại diện của FIFA và một số quan chức của các tổ chức trực thuộc FIFA để được quyền đưa tin, tiếp thị và tài trợ các giải bóng đá ở Mỹ La-tinh.

Các hành vi nhận hối lộ và tiền “lại quả” được dàn xếp ở Mỹ và được thực hiện từ đầu những năm 1990 đến nay qua các ngân hàng của Mỹ. Không chỉ khám xét nơi làm việc và nơi ở của các quan chức bị bắt giữ, cảnh sát còn khám xét và niêm phong dữ liệu máy tính tại trụ sở của FIFA liên quan đến nghi án hối lộ và nhận hối lộ xung quanh việc tranh quyền đăng cai World Cup 2018 và 2022.

Tại sao người Mỹ nhúng tay?

Việc Bộ Tư pháp Mỹ “nhúng tay” vào các vấn đề của FIFA khiến nhiều người bất ngờ khi tại đất nước này, bóng đá chẳng hề là “chuyện lớn” như bóng rổ hoặc bóng bầu dục.

Đài đài CNN (Mỹ) dẫn lời Bộ trưởng Tư pháp nước này, bà L.Lin-chơ (Loretta Lynch) cho biết, những đối tượng tình nghi bị cáo buộc đã lên kế hoạch cho các hành vi tham nhũng tại Mỹ, sử dụng hệ thống ngân hàng của Mỹ, thậm chí âm mưu tìm kiếm lợi nhuận bất chính từ “thị trường bóng đá đang lên của Mỹ”. Theo bà Lin-chơ, những gì đã xảy ra ở FIFA là “rất nghiêm trọng, có hệ thống và nhiều mối liên hệ phức tạp”.

Thực tế, bóng đá là môn thể thao được hâm mộ nhất thế giới. Những sự kiện lớn như World Cup cũng gây ra hiệu ứng mạnh mẽ, đặc biệt là truyền thông và tiền bản quyền. Những cáo buộc tham nhũng của FIFA liên quan tới “các khoản hối lộ có hệ thống” của các công ty muốn tăng cơ hội giành hợp đồng quyền tiếp thị các giải đấu cho các quan chức.

Và mắt xích quan trọng nhất ở hệ thống này là người Mỹ. Việc phá “vụ án tham nhũng” tại FIFA có “công” đóng góp đáng kể của cựu Ủy viên Ban chấp hành FIFA người Mỹ Ch.Blây-dơ (Chuck Blazer), người đã thú nhận tội và trả lại 1,5 triệu bảng. Ông Blây-dơ đang tích cực hợp tác với FBI, cung cấp những thông tin đắt giá giúp làm sáng tỏ vụ việc, nhằm làm giảm nhẹ tội trốn thuế số tiền hoa hồng khoảng 20 triệu USD mà ông kiếm được khi làm Tổng Thư ký Liên đoàn bóng đá CONCACAF.

Blây-dơ cung cấp những băng ghi âm các cuộc gặp giữa ông và các đồng nghiệp ở FIFA về những hành vi tham nhũng. FBI điều tra được rằng, các hoạt động tham nhũng của CONCACAF ảnh hưởng trực tiếp đến bóng đá Mỹ. Chủ tịch CONCACAF, mà hiện tại là Phó chủ tịch FIFA G.Oép, người bị bắt hôm 27-5 dính sâu vào việc phạm pháp. Oép, Blây-dơ và bộ sậu nhận hối lộ từ các công ty truyền thông. Đổi lại, các công ty này được quyền phân phối bản quyền truyền hình, chương trình tiếp thị cho thị trường Mỹ.

Một nguyên nhân nữa khiến Mỹ điều tra FIFA, theo lời Tổng thống Nga V.Pu-tin (Vladimir Putin), có thể là nhằm khiến việc đăng cai World Cup 2018 của Nga bị ảnh hưởng. “Rõ ràng Mỹ không có liên quan gì tới việc này. Phải chăng đây là một âm mưu mở rộng sự can thiệp của Mỹ sang các quốc gia khác”, ông V.Pu-tin phát biểu trên truyền hình. Tổng thống Pu-tin cũng khẳng định bê bối của FIFA không liên quan đến việc Nga đăng cai World Cup 2018 và cho rằng Mỹ nên tách bạch giữa thể thao và chính trị. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Nga ra tuyên bố cho rằng việc FBI bắt giữ các quan chức FIFA vừa qua là hành động "nằm ngoài thẩm quyền" và "trái luật" của Mỹ.

Hiện các nhà điều tra cũng như Chủ tịch FIFA Xép Blát-tơ (Sepp Blatter) đều khẳng định ông không liên quan đến bất kỳ vụ việc tiêu cực nào, song vụ án tham nhũng chấn động toàn thế giới xảy ra tại cơ quan đầu não FIFA đã làm tổn hại nghiêm trọng tới uy tín của tổ chức bóng đá lớn nhất hành tinh này cũng như cơ hội trúng cử nhiệm kỳ thứ năm liên tiếp của ông X.Blát-tơ. Về phía chính quyền Thụy Sĩ, họ cũng đã chính thức mở cuộc điều tra hình sự nhằm vào những cáo buộc tham nhũng liên quan tới việc FIFA trao quyền đăng cai World Cup cho Nga năm 2018 và Ca-ta năm 2022.

Dư luận thế giới đang “sốc” khi có quá nhiều quan chức chóp bu của cơ quan bóng đá quyền lực nhất thế giới “nhúng chàm”, trong khi những “con sâu” này có thể phải đối mặt với án 20 năm tù giam nếu bị kết tội.

NGỌC HÀ