QĐND - Cựu Bộ trưởng Tài chính Hy Lạp Gioóc-giơ Pa-pa-côn-xtan-ti-nô (George Papaconstantinou) mới đây đã phải ra vành móng ngựa với cáo buộc giúp người thân giấu tiền ở Thụy Sĩ để trốn thuế. Việc làm này của ông G.Pa-pa-côn-xtan-ti-nô đã gây “phản cảm” trong bối cảnh Hy Lạp đang phải thực thi chính sách “thắt lưng buộc bụng” mà ông được coi là “kiến trúc sư” để cứu vãn nền kinh tế đang kề miệng vực.

Ông G.Pa-pa-côn-xtan-ti-nô (thứ hai, từ trái qua) tại phiên tòa ngày 25-2. Ảnh: AP

Ông G.Pa-pa-côn-xtan-ti-nô, 53 tuổi, giữ chức Bộ trưởng Tài chính Hy Lạp giai đoạn 2009-2011, bị nghi ngờ xóa tên của ba người họ hàng khỏi danh sách hơn 2000 người phải kê khai thuế có tài khoản tại ngân hàng HSBC ở Thụy Sĩ, để tránh cuộc điều tra thuế. Cựu Bộ trưởng G.Pa-pa-côn-xtan-ti-nô được cho là đã cố tình xóa tên ba người thân này khi chuyển các dữ liệu từ một đĩa CD có chứa thông tin gốc sang một chiếc USB vì lý do an ninh. Các giới chức Hy Lạp phát hiện 3 tài khoản đã biến mất khỏi danh sách này khi họ có được bản danh sách mới sau đó.

Trước đó, danh sách kê khai đã được một nhân viên HSBC tiết lộ và chính bà Cri-xtin La-gác-đơ (Christine Lagarde), khi đó đang là Bộ trưởng Tài chính Pháp, đã chuyển cho ông G.Pa-pa-côn-xtan-ti-nô năm 2010. Đây cũng là thời điểm Hy Lạp đứng trước nguy cơ phá sản do rơi vào cuộc khủng hoảng tài chính trầm trọng nhất trong nhiều thập kỷ. Giới truyền thông khi đó đã gọi vụ bê bối này là “Danh sách La-gác-đơ”. Bà La-gác-đơ hiện đang giữ chức Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF). Sau này, bà La-gác-đơ cho biết đã chuyển danh sách dữ liệu trên theo đề nghị của ông G.Pa-pa-côn-xtan-ti-nô vì ông G.Pa-pa-côn-xtan-ti-nô dường như đang chứng tỏ sự quyết tâm “truy lùng mọi ngõ ngách” trong cuộc chiến chống lại nạn trốn thuế.

Quốc hội Hy Lạp đã quyết định đưa cựu Bộ trưởng G.Pa-pa-côn-xtan-ti-nô vào danh sách điều tra vụ bê bối này vào năm 2013, cho rằng hành động của ông phá hoại hình ảnh đất nước cũng như uy tín của người đứng đầu ngành tài chính quốc gia. Ông G.Pa-pa-côn-xtan-ti-nô bị chỉ trích vì không chỉ thất bại trong việc loại bỏ tình trạng trốn thuế khiến tình hình tài chính của đất nước càng thêm tồi tệ, mà còn gián tiếp tiếp tay cho tệ nạn này với việc xóa tên những người thân của mình ra khỏi danh sách trên.

Tuy nhiên, ông G.Pa-pa-côn-xtan-ti-nô luôn bác bỏ mọi cáo buộc chống lại mình. Trước phiên tòa ngày 25-2 vừa qua, ông tuyên bố mình vô tội. Trước đây, ông từng cho rằng mình là nạn nhân của một chiến dịch bôi nhọ và bị biến thành một kẻ “giơ đầu chịu báng”. Ông G.Pa-pa-côn-xtan-ti-nô cho rằng, trong suốt 20 tháng trên cương vị Bộ trưởng Tài chính, ông đã đưa ra một vài luật thuế hà khắc nhất của Hy Lạp. Dù đã rời khỏi chính trường, ông G.Pa-pa-côn-xtan-ti-nô vẫn được coi là “kiến trúc sư” của chương trình “thắt lưng buộc bụng” của Chính phủ Hy Lạp nhằm đổi lấy các gói cứu trợ với tổng trị giá 240 tỷ ơ-rô của IMF và Liên minh châu Âu (EU) năm 2010.

Chưa rõ mức độ vi phạm của cựu Bộ trưởng G.Pa-pa-côn-xtan-ti-nô ở mức độ nào nhưng vụ bê bối bị phanh phui đã làm gia tăng tâm lý phẫn nộ trong công chúng Hy Lạp. Vì trong thời điểm vô cùng khó khăn của đất nước, tỷ lệ nghèo đói và thất nghiệp cao kỷ lục, người nghèo Hy Lạp phải vật lộn với giá cả leo thang, thì những người giàu có lại trốn tránh nghĩa vụ nộp thuế của mình và che giấu các tài khoản ở nước ngoài. Ước tính ngân sách Hy Lạp thất thu khoảng 20 tỷ ơ-rô tiền thuế mỗi năm và nạn trốn thuế được coi là góp phần đáng kể vào tình trạng kiệt quệ hiện nay của nền kinh tế Hy Lạp. Giới chuyên gia kinh tế ước tính số tiền các công dân Hy Lạp gửi trong các ngân hàng Thụy Sĩ để trốn thuế có thể dao động từ 30 đến 200 tỷ phrăng Thụy Sĩ.

Vụ xét xử cựu Bộ trưởng G.Pa-pa-côn-xtan-ti-nô được châu Âu theo dõi chặt chẽ do tân Thủ tướng Hy Lạp A.Xi-pơ-rát (Alexis Tsipras) đang phải thực hiện các biện pháp cải cách để được gia hạn nợ. Các biện pháp này phải bảo đảm ngăn chặn tình trạng trốn thuế, chống tham nhũng và nâng cao hiệu quả hoạt động của chính phủ. Chính phủ Hy Lạp đã cam kết sẽ mạnh tay triển khai các biện pháp nhằm nhanh chóng thu hồi hàng tỷ phrăng trốn thuế của các công dân Hy Lạp gửi trong các tài khoản ngân hàng ở Thụy Sĩ.

MAI NGUYÊN