QĐND - Ngày 21-9, hai ứng cử viên đối địch trong cuộc bầu cử tổng thống Áp-ga-ni-xtan đã ký một thỏa thuận chia sẻ quyền lực, chấm dứt bất đồng liên quan đến kết quả cuộc bầu cử hồi tháng 6 vừa qua. Theo thỏa thuận này, ông A-sơ-ráp Ga-ni (Ashraf Ghani), người giành chiến thắng trong cuộc bầu cử theo kết quả sơ bộ, sẽ trở thành Tổng thống Áp-ga-ni-xtan, trong khi ông Áp-đu-la Áp-đu-la (Abdullah Abdullah) sẽ giữ chức vụ "Người điều hành đứng đầu" (CEO), tương đương với thủ tướng. Theo Hiến pháp Áp-ga-ni-xtan, tổng thống nắm hầu hết quyền hành trong khi CEO sẽ đảm nhận chức vụ thủ tướng trong nhiệm kỳ hai năm, đây được coi là một thay đổi lớn về cách thức lãnh đạo mà Áp-ga-ni-xtan áp dụng từ năm 2001. Ông Ga-ni dự kiến sẽ tuyên thệ nhậm chức trong vòng một tuần tới và ưu tiên hàng đầu của ông trên cương vị này là ký Thỏa thuận an ninh song phương (BSA) với Mỹ.

Ông A.Áp-đu-la (bên trái) và ông A.Ga-ni trong lễ ký thỏa thuận chia sẻ quyền lực ngày 21-9. Ảnh: Roi-tơ

Trước thỏa thuận này, Áp-ga-ni-xtan đã rơi vào cuộc khủng hoảng quyền lực kể từ sau cuộc bầu cử vừa qua, với kết quả cho thấy ứng cử viên A-sơ-ráp Ga-ni bất ngờ "lội ngược dòng" ở vòng hai, đánh bật đối thủ giành được nhiều phiếu nhất tại vòng một là ông Áp-đu-la. Chính kết quả này đã làm dấy lên cuộc tranh cãi gay gắt giữa hai ứng cử viên tổng thống về tính minh bạch của cuộc bầu cử. Tháng 7 vừa qua, hai ứng cử viên Áp-đu-la và Ga-ni đã đạt được thỏa thuận do Ngoại trưởng Mỹ Giôn Ke-ri (John Kerry) làm trung gian hòa giải, theo đó toàn bộ 8,1 triệu phiếu bầu của vòng hai sẽ được thẩm tra lại dưới sự giám sát của Liên hợp quốc. Tuy nhiên, trước khi kết quả thẩm tra được công bố, hai ứng viên đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận chia sẻ quyền lực.

Trong một tuyên bố đưa ra ngày 21-9, Nhà Trắng đã hoan nghênh thỏa thuận chia sẻ quyền lực và coi đây là "cơ hội quan trọng cho sự đoàn kết". Phát ngôn viên Nhà Trắng Giôn Ơ-nét (Josh Earnest) nói: "Việc ký kết thỏa thuận chính trị này giúp chấm dứt cuộc khủng hoảng chính trị của Áp-ga-ni-xtan và khôi phục niềm tin về con đường phía trước. Chúng tôi ủng hộ thỏa thuận này và sẵn sàng làm việc với chính quyền tiếp theo nhằm đảm bảo thành công. Thỏa thuận này đánh dấu cơ hội quan trọng cho sự đoàn kết và tăng cường sự ổn định tại Áp-ga-ni-xtan".

Tuy nhiên, liên minh cầm quyền sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức. Trong bối cảnh an ninh và triển vọng kinh tế của quốc gia Nam Á này đang ngày một xấu đi, nhiệm vụ của chính phủ mới là ổn định nền kinh tế trong bối cảnh viện trợ quốc tế giảm sút và giải quyết tình trạng bất mãn đang lan rộng khắp cả nước. Ngoài ra, dư luận hy vọng các nỗ lực nhằm đàm phán hòa bình với Ta-li-ban đã không đạt được kết quả dưới thời Tổng thống Ha-mít Ca-dai (Hamid Karzai), sẽ được khôi phục sau khi chính phủ mới đi vào hoạt động. Chính phủ mới cũng sẽ tiến hành ký Thỏa thuận an ninh song phương (BSA) với Mỹ cho phép Oa-sinh-tơn duy trì khoảng 10.000 binh sĩ ở quốc gia này sau năm 2014. Trước đây, Tổng thống H.Ca-dai đã từ chối ký thỏa thuận này.

HÙNG HÀ