QĐND - Ngày 23-8, Anh đã mở lại Đại sứ quán tại thủ đô Tê-hê-ran của I-ran. Đây được coi là một bước tiến lịch sử trong việc phá băng quan hệ ngoại giao giữa I-ran với Anh nói riêng và với các cường quốc phương Tây nói chung.

Theo Roi-tơ, Ngoại trưởng Anh Phi-líp Ham-mơn (Philip Hammond) đã tuyên bố mở cửa Đại sứ quán và tham dự Lễ thượng cờ Anh trong khu vườn của tòa nhà Đại sứ quán tại Tê-hê-ran. Tòa nhà này từng bị những người biểu tình I-ran tấn công vào tháng 11-2011.

Lễ thượng cờ Anh tại Đại sứ quán Anh ở Tê-hê-ran ngày 23-8. Ảnh: Roi-tơ.

 

Như vậy, Đại sứ quán Anh tại I-ran đã được mở cửa trở lại thay cho Văn phòng đại diện quyền lợi Anh tại I-ran sau gần 4 năm. Phát biểu tại Tê-hê-ran, Ngoại trưởng Phi-líp Ham-mơn nhấn mạnh sự kiện này mở ra một chương mới trong quan hệ ngoại giao song phương và có thể mang lại điều tốt đẹp cho hai nước.

Cùng với sự kiện Anh mở lại Đại sứ quán tại Tê-hê-ran, I-ran cũng mở lại Đại sứ quán nước này tại thủ đô Luân Đôn. Hai nước dự kiến sẽ bổ nhiệm các đại sứ trong vài tháng tới.

Trong chuyến thăm hai ngày đến I-ran, Ngoại trưởng Anh cũng sẽ tham dự cuộc họp báo chung với người đồng cấp nước chủ nhà Mô-ha-mát Gia-va Da-ríp (Mohammad Javad Zarif), gặp Tổng thống Hát-xan Râu-ha-ni (Hassan Rouhani) và một số quan chức cấp cao khác của I-ran. Chuyến thăm diễn ra 5 tuần sau khi I-ran và Nhóm P5+1 (gồm Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc, Mỹ và Đức) đạt được một thỏa thuận hạt nhân toàn diện, chấm dứt 13 năm tranh cãi về chương trình hạt nhân của quốc gia Hồi giáo này. Trước khi tới I-ran, Ngoại trưởng Phi-líp Ham-mơn đánh giá việc hai nước mở lại cơ quan đại diện ngoại giao là bước tiến cốt lõi trong quan hệ song phương. “Mở lại đại sứ quán tại mỗi nước là bước quan trọng để cải thiện quan hệ song phương. Trước mắt, chúng tôi muốn bảo đảm sự thành công của thỏa thuận hạt nhân vừa ký kết, trong đó có việc khuyến khích thương mại và đầu tư một khi các biện pháp trừng phạt được dỡ bỏ”, Ngoại trưởng Anh nhấn mạnh.

Ông Phi-líp Ham-mơn cũng khẳng định, Luân Đôn và Tê-hê-ran đã sẵn sàng thảo luận về nhiều thách thức hiện nay như chủ nghĩa cực đoan, tình hình bất ổn trong khu vực cũng như sự bành trướng của nhóm Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng tại Xy-ri và I-rắc.

Mặc dù vậy, Ngoại trưởng Phi-líp Ham-mơn cho rằng việc mở lại Đại sứ quán không có nghĩa là hai nước đồng thuận về mọi vấn đề.

Quan hệ ngoại giao Anh và I-ran bắt đầu căng thẳng sau khi một nhóm sinh viên I-ran vào tháng 11-2011 đã tràn vào Đại sứ quán Anh tại Tê-hê-ran nhằm phản đối việc Anh áp đặt lệnh trừng phạt với I-ran liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này. Trước đó, Quốc hội I-ran đã bỏ phiếu nhất trí trục xuất Đại sứ Anh tại Tê-hê-ran và giảm quan hệ thương mại song phương nhằm trả đũa việc Luân Đôn trừng phạt ngành tài chính của I-ran.

Đoàn xe của Ngoại trưởng Phi-líp Ham-mơn tiến vào Đại sứ quán Anh tại Tê-hê-ran ngày 23-8. Ảnh: AP.

 

Liên quan đến cuộc tấn công này, phía Luân Đôn cho rằng vụ việc không thể xảy ra nếu như không có sự “đồng ý ngầm” của chính quyền I-ran khi đó. Quan hệ ngoại giao giữa hai nước sau đó đã xuống tới mức thấp nhất có thể.

Tuy nhiên, theo nhận định của AFP, quan hệ giữa Anh và I-ran đã từng bước được cải thiện sau chiến thắng của ông Hát-xan Râu-ha-ni trong cuộc bầu cử tổng thống I-ran vào tháng 6-2013. “Chiến thắng của Tổng thống Hát-xan Râu-ha-ni và thỏa thuận hạt nhân đạt được vào tháng trước là những cột mốc quan trọng. Tôi tin rằng, chúng ta có tiềm năng để tiến xa hơn nữa”, Ngoại trưởng Phi-líp Ham-mơn nói trước khi đến thăm Tê-hê-ran.

Sau khi có thỏa thuận hạt nhân giữa I-ran và Nhóm P5+1, các quốc gia phương Tây đang hướng tới việc cải thiện quan hệ thương mại với I-ran và hầu hết các quốc gia của khu vực này đã tái thiết lập quan hệ ngoại giao với Tê-hê-ran. Trong khi đó, quan hệ giữa I-ran và Mỹ, nước dẫn đầu các cuộc đàm phán hạt nhân vừa qua, vẫn đang trong tình trạng băng giá kể từ năm 1979, sau vụ khủng hoảng con tin kéo dài 444 ngày tại Đại sứ quán Mỹ ở Tê-hê-ran.

ANH VŨ