10 sự kiện Khoa học Công nghệ nổi bật năm 2009

QĐND Online – Sáng 30-12, tại Hà Nội, Câu lạc bộ Nhà báo Khoa học Công nghệ (Hội Nhà báo Việt Nam) đã tổ chức công bố 10 sự kiện Khoa học Công nghệ nổi bật năm 2009.

Năm nay, lần đầu tiên, các sự kiện trọng lĩnh vực khoa học xã hội nhân văn được đưa vào bình chọn, nói lên tính bao quát toàn diện các lĩnh vực khoa học của nước nhà trong cuộc bình chọn này.

Trong 10 sự kiện Khoa học Công nghệ (KHCN) được bầu chọn năm nay, có 2 sự kiện thuộc lĩnh vực cơ chế chính sách, 2 sự kiện thuộc lĩnh vực nghiên cứu cơ bản, 5 sự kiện thuộc lĩnh vực nghiên cứu ứng dụng và 1 sự kiện thuộc lĩnh vực khoa học xã hội nhân văn.

Dưới đây là 10 sự kiện KHCN nổi bật năm 2009

1. Kết luận của Bộ Chính trị về “Báo cáo kiểm điểm tình hình thực hiện Nghị quyết Trung ương 2 (Khoá VIII) về khoa học công nghệ và nhiệm vụ, giải pháp phát triển công nghệ từ nay đến năm 2020”

Trong Kết luận, Bộ Chính trị nhấn mạnh những thành tựu của KHCN sau 12 năm thực hiện Nghị quyết TƯ 2 (Khoá VIII) như: Lĩnh vực KHXH & NV có những đóng góp quan trọng trong việc tiếp tục khẳng định, vận dụng, bổ sung và phát triển sáng tạo Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay; lĩnh vực khoa học công nghệ đã tạo ra những chuyển biến rõ rệt về năng suất, chất lượng và hiệu quả trong sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm hàng hoá…

2. Thông qua chủ trương xây hai nhà máy điện hạt nhân

Ngày 25-11, tại Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khoá XII chính thức thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án điện hạt nhân tại tỉnh Ninh Thuận, gồm hai nhà máy (Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2), mỗi nhà máy có 2 tổ máy để cung cấp điện cho hệ thống điện quốc gia, với công suất của cả hai nhà máy hơn 4.000MW. Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 sẽ được khởi công vào năm 2014 và đưa tổ máy đầu tiên vào vận hành năm 2020.

3. Phát hiện sắc chỉ quý hiếm liên quan đến Hoàng Sa

Đây là sắc chỉ của vua Minh Mạng, phái một đội thuyền gồm 3 chiếc với 24 lính thuỷ ra canh giữ đảo Hoàng Sa vào ngày 15-4 năm Minh Mạng thứ 15 (Ất Mùi 1835). Sắc chỉ được tộc họ Đặng gìn giữ tại nhà ông Đặng Lên ở thôn Đồng Hộ, xã An Hải, huyện đảo Lý Sơn đã được hơn 170 năm.

4. Sản xuất thành công vắc-xin A/H1N1 trong phòng thí nghiệm

Mẻ vắc-xin cúm A/H1N1 ra đời sau hơn năm tháng làm việc của nhóm nghiên cứu Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh. Những thử nghiệm lâm sàng trên động vật cho thấy, đây là loại vắc-xin có tính hiệu quả và độ an toàn cao.

Thời gian để loại vắc-xin này được đưa vào sử dụng đại trà sẽ phụ thuộc và thời gian thử nghiệm.

5. Công bố kịch bản biến đổi khí hậu và nước biển dâng của Việt Nam

Theo kịch bản nói trên, vào cuối thế kỷ 21, nhiệt độ ở nước ta có thể tăng 2,3 độ C so với trung bình thời kỳ 1980-1999. Mức tăng nhiệt độ dao động từ 1,6 đến 2,8 độ C ở các vùng khí hậu khác nhau. Lượng mưa năm và lượng mưa mùa mưa tăng ở tất cả các vùng khí hậu, trong khi đó lượng mưa mùa khô có xu thế giảm. Giữa thế kỷ 21, mực nước biển dâng thêm 30cm và cuối thế kỷ 21, mực nước biển dâng thêm 74 cm so với thời kỳ 1980-1999.

Kịch bản biến đổi khí hậu và nước biển dâng được công bố là cơ sở để các bộ, ngành, địa phương đánh giá đúng tác động của biến đổi khí hậu và nước biển dâng và xây dựng kế hoạch ứng phó phù hợp.

6. Lần đầu tiên Việt Nam cung cấp dịch vụ 3G

VinaPhone là mạng di động đầu tiên cung cấp các dịch vụ 3G- đây được coi là “phát súng” đầu tiên mở màn cho việc ứng dụng công nghệ 3G, được cho là khơi dậy nhiều tiện ích giải trí ứng dụng cho điện thoại di động và phát triển băng thông rộng không dây.

7. Robot Việt gây tiếng vang lớn ở thị trường quốc tế

Năm 2009, TOPIO-robot đánh bóng bàn mang hình dáng người đầu tiên và duy nhất trên thế giới, được Cty CP TOSY của Việt Nam nghiên cứu và chế tạo, đã nhận được sự quan tâm, chú ý của cộng đồng thế giới tại các triển lãm quốc tế về robot.

8. Việt Nam có trạm thu ảnh vệ tinh ENVISAT đầu tiên châu Á

Trạm thu ảnh vệ tinh Việt Nam đã chính thức đi vào hoạt động từ ngày 9-7-2009. Sự kiện này đã đưa Việt Nam trở thành nước đầu tiên ở châu Á có trạm thu ảnh vệ tinh ENVISAT. Đây là trạm thu ảnh vệ tinh thứ 5 trong khối ASEAN và là trạm thu hiện đại, được lựa chọn lắp đặt các thiết bị kỹ thuật sử dụng công nghệ mới nhất của EADS-Tập đoàn Hàng không và Vũ trụ quốc phòng Pháp.

9. TechMart Asean 3+

TechMart Asean 3+ là một hội chợ lớn nhất bởi sự có mặt của các nước trong khối ASEAN và ba nước đối thoại là Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc. Số đơn vị trong nước tham gia là 651, với 778 gian hàng và gần 3.000 công nghệ, thiết bị, giải pháp phần mềm và dịch vụ được chào bán. Về phía ngoài nước có 49 gian hàng. Điểm lại các công nghệ chào bán, có 4 lĩnh vực nổi bật là: công nghệ thông tin, truyền thông; năng lượng; phòng tránh thiên tai; chế biến lương thực thực phẩm. Tại đây, trên 2.000 hợp đồng kinh tế và bản ghi nhớ đã được các bên ký kết với tổng giá trị đạt 1.718 tỷ đồng.

10. Nghiên cứu của GS Ngô Bảo Châu được bình chọn là sự kiện khoa học nổi bật thế giới năm 2009

Công trình nghiên cứu “Bổ đề cơ bản đối với các nhóm unita” của GS Ngô Bảo Châu và GS Gerard Laumon vừa được tạp chí nổi tiếng thế giới Times bình chọn là một trong 10 sự kiện khoa học kiệt xuất thế giới năm 2009.

Năm 1979, nhà toán học người canada Robert Langlands đã đưa ra giả thuyết nổi tiếng với tên gọi “Chương trình Langlands”. Nếu giả thuyết này được chứng minh là đúng thì loài người gần như có được một cái nhìn thống nhất cho nhiều ngành của toán học hiện đại: số học, đại số và giải tích.

Năm 2004, cùng với GS Gerard Laumon, GS Ngô Bảo Châu đã chứng minh “Bổ đề cơ bản đối với các nhóm unita”. Nhờ công trình này mà hai tác giả đã được tặng giải thưởng danh giá của Viện toán học Clay dành cho những thành tựu kiệt xuất nhất. Theo đánh giá của giới toán học, nhiều khả năng GS Ngô Bảo Châu sẽ được nhận giải thưởng Fields tại Đại hội toán học thế giới năm 2010 họp tại Hyderabad (Ấn Độ).

Phạm Hoàng Hà