Xây dựng Cảnh sát nhân dân chính quy, tinh nhuệ

QĐND - Từ khi ra đời đến nay, lực lượng Cảnh sát nhân dân (CSND) luôn được Đảng, Nhà nước, Bác Hồ và ngành công an chăm lo xây dựng, giáo dục, rèn luyện; được các cấp, các ngành hỗ trợ và nhân dân tin yêu, đùm bọc. Những chặng đường vẻ vang 70 năm của lực lượng CSND luôn gắn liền với những trang sử hào hùng của Công an nhân dân Việt Nam.

Cách mạng Tháng Tám thành công, cùng với việc đập tan các cơ quan chính quyền bù nhìn, đánh đuổi thực dân và phát-xít; thiết lập chính quyền cách mạng, các tổ chức đầu tiên của lực lượng Công an nhân dân ra đời. Ở Bắc Bộ thành lập Sở Liêm phóng và Sở Cảnh sát, ở Trung Bộ thành lập Sở Trinh sát, ở Nam Bộ thành lập Quốc gia tự vệ cuộc. Các tổ chức cảnh sát ngay sau khi được thành lập đã phối hợp chặt chẽ với lực lượng liêm phóng thực hiện tốt nhiệm vụ trấn áp bọn phản cách mạng, bọn lưu manh côn đồ, giải quyết tệ nạn xã hội, giữ gìn trật tự, trị an ở các thành phố, thị xã, bảo vệ an toàn các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các cơ quan công sở, bảo vệ tuyệt đối an toàn cuộc mít tinh lịch sử ngày 2-9-1945 tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội. Để tăng cường xây dựng, củng cố các công cụ chuyên chính của chính quyền cách mạng, đáp ứng yêu cầu bảo vệ trật tự, trị an, ngày 21-2-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 23 hợp nhất các Sở Cảnh sát với các Sở Liêm phóng trong toàn quốc thành “Việt Nam Công an vụ”. Đây là mốc son lịch sử đánh dấu sự trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân nói chung, lực lượng CSND nói riêng.

Ảnh minh họa/chinhphu.vn.

Tuy còn non trẻ, song lực lượng CSND đã nhanh chóng ổn định, đi vào hoạt động với vai trò là lực lượng chuyên chính của Nhà nước, hoạt động có hiệu quả, đẩy mạnh đấu tranh chống các thế lực phản cách mạng, trấn áp bọn phản động, tay sai của thực dân, đế quốc… bọn lưu manh côn đồ âm mưu làm mất trật tự, trị an, bạo loạn lật đổ chính quyền cách mạng. CSND đã điều tra khám phá hàng trăm vụ cướp của, giết người, bắt cóc tống tiền. Nổi bật nhất là chiến công của Nha Công an (gồm lực lượng trinh sát và cảnh sát) ngày 12-7-1946 đã tấn công vào trụ sở Quốc dân đảng ở số 7 phố Ôn Như Hầu (nay là phố Nguyễn Gia Thiều, Hà Nội) và số 80 phố Quán Thánh, Hà Nội, phá tan tổ chức phản động nguy hiểm đội lốt “Quốc gia dân tộc”, âm mưu câu kết với thực dân Pháp nhằm đảo chính, lật đổ chính quyền cách mạng...

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hành của Chính phủ trong kháng chiến chống thực dân Pháp, lực lượng Trị an hành chính cùng toàn dân, toàn quân ta vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, đấu tranh trấn áp phản cách mạng và bọn tội phạm, chiến đấu chống địch càn quét, lấn chiếm, diệt tề, trừ gian, lập nên những chiến công oanh liệt, góp phần xứng đáng vào thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp...

Ngày 28-7-1956, Thủ tướng Chính phủ ra Nghị định số 982/TTg về việc thành lập Cục CSND. Lực lượng Trị an hành chính các cấp từ đây đổi tên là lực lượng CSND. Ngày 20-7-1962, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 34/LCT công bố Pháp lệnh quy định nhiệm vụ, quyền hạn của CSND và Pháp lệnh quy định chế độ cấp bậc hàm sĩ quan, hạ sĩ quan CSND nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Từ đó, ngày 20-7 hằng năm trở thành Ngày truyền thống của lực lượng CSND Việt Nam.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, với tinh thần “Tất cả vì miền Nam ruột thịt”, CSND đã xông pha dưới mưa bom, bão đạn của kẻ thù, bảo vệ an toàn các kế hoạch, địa điểm chuyển quân, chuyển hàng, kho hàng, bến bãi và các cuộc hành quân của bộ đội ta vào chiến trường miền Nam. Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, Bộ Công an đã huy động hàng nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ lên đường chi viện cho An ninh miền Nam, trong đó lực lượng CSND có hơn 2.750 cán bộ, chiến sĩ đã phối hợp với lực lượng tại chỗ chiến đấu tiêu diệt địch, đồng thời tiến hành công tác tiếp quản, thực hiện công tác quản lý hành chính, đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo vệ an ninh, trật tự, củng cố chính quyền cách mạng vùng mới giải phóng. Những chiến công của lực lượng CSND đã góp phần tích cực vào giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Sau Đại thắng mùa Xuân 1975, để đáp ứng yêu cầu cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trong tình hình mới, lực lượng CSND ở các sở, ty miền Bắc tiếp tục được điều động tăng cường cho công an các sở, ty miền Nam. Hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ được điều động tăng cường cho các đơn vị nghiệp vụ như: Quản lý hành chính, Cảnh sát hình sự, Cảnh sát điều tra, Cảnh sát kinh tế, Phòng cháy, chữa cháy, Cảnh sát bảo vệ, Cảnh sát trại giam... đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh, trật tự vùng mới giải phóng. Chỉ trong thời gian ngắn, lực lượng CSND đã hoàn thành công tác đăng ký, quản lý hộ khẩu và giấy chứng minh nhân dân cho đồng bào miền Nam. Thông qua công tác quản lý hành chính đã phát hiện 31.740 đối tượng hình sự, hàng vạn đối tượng thuộc chế độ cũ trốn trình diện; thu hồi hàng vạn khẩu súng quân dụng, đạn dược, thuốc nổ, phương tiện chiến tranh. Trong 3 năm sau ngày miền Nam giải phóng, lực lượng CSND đã triệt phá hơn 450 băng, nhóm trộm cướp chuyên nghiệp, bắt lại hơn 2.800 tên lưu manh; điều tra khám phá nhiều chuyên án lớn, các băng cướp khét tiếng dưới chế độ cũ.

Ở Tây Nguyên, để chủ động nắm chắc tình hình, đấu tranh có hiệu quả với các đối tượng FULRO, Bộ Công an đã quyết định thành lập Tiểu đoàn I thuộc Cục Cảnh sát bảo vệ. Sau hơn 10 năm chiến đấu ở vùng rừng núi Tây Nguyên, cán bộ, chiến sĩ lực lượng CSND đã cùng lực lượng an ninh trực tiếp đánh 2.025 trận, tiêu diệt hơn 2.400 tên, bắt sống 3.000 tên, kêu gọi hơn 9.500 tên ra trình diện, góp phần quan trọng vào việc làm tan rã tàn quân FULRO trên địa bàn Tây Nguyên.

Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, dưới sự lãnh đạo trực tiếp về mọi mặt của Đảng ủy Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an, lực lượng CSND đã đổi mới toàn diện các mặt công tác; củng cố, nâng cao chất lượng các biện pháp nghiệp vụ trinh sát, điều tra, công tác khoa học hình sự, hồ sơ nghiệp vụ và các biện pháp quản lý hành chính về trật tự, an toàn xã hội; xây dựng lực lượng CSND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại...

Lực lượng CSND đã chủ động tham mưu giúp Đảng, Nhà nước và cấp ủy, chính quyền các cấp tổ chức thực hiện có hiệu quả Chương trình quốc gia Phòng, chống tội phạm, Chương trình quốc gia Phòng, chống ma túy; triển khai có hiệu quả những vấn đề mang tính chiến lược nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị trong đấu tranh phòng, chống tội phạm. Các đơn vị liên tục triển khai các đợt cao điểm tấn công trấn áp tội phạm trên phạm vi toàn quốc và theo các tuyến, địa bàn trọng điểm. Đặc biệt là việc tấn công mạnh vào tội phạm có tổ chức, tội phạm hoạt động theo kiểu “xã hội đen”, tội phạm ma túy, tội phạm công nghệ cao, tội phạm mới có yếu tố nước ngoài và đấu tranh quyết liệt với tội phạm kinh tế, chống tham nhũng, buôn lậu, gian lận thương mại...

Trên lĩnh vực hợp tác quốc tế đấu tranh phòng, chống tội phạm, từ năm 1991, lực lượng CSND Việt Nam đã trở thành thành viên chính thức của Tổ chức Cảnh sát Hình sự quốc tế (INTERPOL). Năm 1995, CSND Việt Nam gia nhập Hiệp hội Cảnh sát các quốc gia Đông Nam Á (ASEANAPOL) và mở rộng quan hệ, hợp tác đấu tranh phòng, chống tội phạm với các nước láng giềng như: Trung Quốc, Lào, Cam-pu-chia. Đây là những cơ hội thuận lợi để Cảnh sát Việt Nam mở rộng quan hệ hợp tác với cơ quan chống tội phạm các nước, nhằm trao đổi thông tin, học hỏi kinh nghiệm, hợp tác trong điều tra tội phạm, góp phần làm cho công tác phòng, chống tội phạm của Việt Nam đạt hiệu quả cao hơn.

Phát huy truyền thống tốt đẹp của lực lượng Công an nhân dân, lực lượng CSND đã có những chuyển biến tích cực trên các lĩnh vực công tác. Đã rà soát, sửa đổi hoặc bãi bỏ các văn bản quản lý hành chính không phù hợp; công khai hóa và cải cách các quy trình, thủ tục hành chính trong lĩnh vực giữ gìn trật tự, an toàn xã hội theo hướng tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân; thực hiện cơ chế “một cửa” liên thông, nhằm giảm thời gian giải quyết các loại giấy tờ hành chính cho nhân dân... Các đơn vị CSND đã duy trì hòm thư góp ý, đường dây nóng; chấn chỉnh việc trực ban, tổ chức tiếp thu ý kiến đóng góp của nhân dân bằng nhiều hình thức phong phú, sinh động, thuận lợi cho nhân dân... Từ đó, trong thi hành công vụ, cán bộ, chiến sĩ CSND đã có nhiều chuyển biến tích cực trong việc chấp hành điều lệnh nội vụ, nâng cao ý thức trách nhiệm, củng cố tư thế, lễ tiết tác phong và khi giao tiếp ứng xử có văn hóa với nhân dân.

Là lực lượng vũ trang cách mạng, CSND luôn ý thức sâu sắc rằng: “CSND từ nhân dân mà ra, vì nhân dân phục vụ” nên đã luôn nỗ lực khắc phục khó khăn, tận tụy phục vụ nhân dân. Trong cuộc đấu tranh cam go, quyết liệt giữ gìn an ninh trật tự, cán bộ, chiến sĩ CSND đã mưu trí, dũng cảm đấu tranh trấn áp tội phạm, sẵn sàng hy sinh thân mình vì bình yên của đất nước. Chỉ tính riêng trong thời kỳ đổi mới đến nay đã có 245 cán bộ, chiến sĩ công an hy sinh, hơn 1.000 cán bộ, chiến sĩ bị thương trong khi làm nhiệm vụ.

Hiện nay, để thực hiện thắng lợi công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, lực lượng CSND tiếp tục đổi mới toàn diện các mặt công tác, phát huy sức mạnh của toàn dân trong thực hiện nhiệm vụ giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, xây dựng thế trận toàn dân phòng, chống tội phạm. Bên cạnh đó sẽ tiếp tục củng cố, xây dựng lực lượng CSND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; khắc phục bằng được những hạn chế, bất cập; xây dựng nếp sống văn hóa vì nhân dân phục vụ” xứng đáng với 16 chữ vàng mà Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Võ Chí Công tặng lực lượng CSND: “Cảnh sát Việt Nam mưu trí, dũng cảm, vì nước vì dân, quên thân phục vụ".

Thượng tướng LÊ QUÝ VƯƠNG - Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an