Từng bước phát triển, tăng cường phối hợp với Cảnh sát biển các nước

QĐND Online - Bên lề Hội nghị những người đứng đầu cảnh sát biển châu Á lần thứ 7 (HACGAM - 7) tại Hà Nội, Trung tướng Phạm Đức Lĩnh, Cục trưởng Cục Cảnh sát biển (Bộ Quốc phòng), đã có cuộc trao đổi với phóng viên. Ông cho biết, Cảnh sát biển Việt Nam sẽ được Đảng, Nhà nước, Chính phủ quan tâm đầu tư trang thiết bị và con người để tiếp tục thúc đẩy có hiệu quả các hoạt động phối hợp, trao đổi thông tin với các lực lượng Cảnh sát biển (CSB) các nước trong khu vực.

Phóng viên: Thưa Cục trưởng, ý nghĩa của hội nghị HACGAM – 7 trong tình hình hiện nay là gì?

Trung tướng Phạm Đức Lĩnh: Đây là lần đầu tiên Việt Nam đăng cai một hội nghị HACGAM. Hội nghị lần thứ 7 này là cơ hội cho các lực lượng CSB trong khu vực cùng nhau tìm ra các giải pháp để bảo đảm an ninh, chống cướp biển và tham gia khắc phục, tìm kiếm cứu nạn, khắc phục sự cố trên biển, đặc biệt là các sự cố nghiêm trọng như xảy ra ở khu vực Xô-ma-li. Thông qua hội nghị, chúng ta sẽ có trao đổi những kinh nghiệm để xây dựng lực lượng, nâng cao năng lực CSB các nước, về vấn đề trao đổi thông tin, phối hợp với nhau cùng xử lý tình huống, sự kiện.

Trong hội nghị có nội dung “Xây dựng năng lực CSB các nước” với 2 tham luận của đoàn Malaysia và Nhật Bản, sau đó qua trao đổi thảo luận của các nước, tôi thấy rằng mô hình đảm bảo nâng cao năng lực của 2 nước này là rất tốt, không những đào tạo cho nước họ mà còn bồi dưỡng cho CSB các nước khác. Đây là một mô hình mà chúng ta cần nghiên cứu, học tập. CSB Việt Nam rất quan tâm và cũng đã cử nhiều cán bộ sang theo học các khóa đào tạo này. Qua những khóa đào tạo này, trình độ của các cán bộ tham gia đã được nâng lên, và khi về cũng truyền thụ được nhiều kinh nghiệm cho các đồng chí khác, áp dụng tốt vào thực hiện nhiệm vụ được giao.

Trung tướng Phạm Đức Lĩnh, Cục trưởng Cục CBS Việt Nam trả lời phỏng vấn

Phóng viên: Tại hội nghị này đã có những bước tiến nào về hợp tác, trao đổi thông tin giữa CSB các nước?

Trung tướng Phạm Đức Lĩnh: Từ trước đến giờ, chúng tôi mới chỉ dừng lại ở diễn tập xử lý thông tin qua mạng và trong bài phát biểu của tôi cũng đề cập đến việc tiến tới, tùy khả năng của mỗi nước, sẽ cùng tổ chức diễn tập thực binh trên biển trong các công tác tìm kiếm cứu nạn, vấn đề ứng phó sự cố môi trường biển rồi đến tình huống chống cướp biển, buôn bán ma túy, v.v.

Phóng viên: Trong thời gian tới, CBS Việt Nam phối hợp như thế nào với lưc lượng CSB của các nước để thực hiện sáng kiến “Các nước hỗ trợ nhau về năng lực” như đã đặt ra tại hội nghị này, thưa Cục trưởng?

Trung tướng Phạm Đức Lĩnh: Trong hội nghị này và các hội nghị trước, chúng tôi đều đặt ra vấn đề về hỗ trợ năng lực. Thực ra, vấn đề đào tạo ra một cán bộ CSB thì chúng ta còn ít kinh nghiệm, đại đa số cán bộ CSB là từ Hải quân và các đơn vị khác trong quân đội. Dù Bộ Quốc phòng cho phép Cục CSB được tuyển chọn học viên từ các trường đại học mà có ngành nghề phù hợp với CSB nhưng về con người, số lượng vẫn chưa đáp ứng được. Chúng tôi sẽ từng bước phối hợp với các trường của Bộ đội Biên phòng, Hải quân, Hải quan để gửi cán bộ tập huấn thêm đồng thời gửi nhiều cán bộ sang Mỹ, Nhật Bản, Singapore để bồi dưỡng kiến thức.

Phóng viên: Trung tướng có nhận định thế nào về những thách thức mà Lực lượng CSB khu vực, trong đó có Việt Nam, sẽ gặp phải?

Trung tướng Phạm Đức Lĩnh: Có thể thấy rằng, tình hình an ninh trên biển sẽ diễn biến ngày càng phức tạp, bởi lưu lượng tàu thuyền của các nước qua lại rất đông, kéo theo đó là tình hình an ninh sẽ trở nên phức tạp. Trong đó có vấn đề cướp biển, buôn lậu gian lận thương mại, buôn người, vận chuyển trái phép ma túy cộng với yêu cầu đặt ra cho công tác tìm kiếm cứu nạn do thảm họa, thiên tai như trận động đất, sóng thần tại Nhật Bản vừa qua.

Những vấn đề này không một quốc gia nào có thể tự xử lý được mà chúng ta cần phải phối kết hợp lực lượng chuyên trách giữa các nước. Muốn thực hiện được, chúng ta phải cùng hướng về một mục đích chung, là giữ vững hòa bình và ổn định, an ninh trên biển vì nó liên quan đến không chỉ các nước nằm trong khu vực biển Đông mà còn có các nước nằm ngoài khu vực có các hoạt động trên biển Đông. Cho nên phải có sự nỗ lực của tất cả các quốc gia thì chúng ta mới có thể giải quyết được các vấn đề này.

Phóng viên: Xin Trung tướng cho biết tiến trình lập đường dây nóng giữa CBS Việt Nam và Philippines?

Trung tướng Phạm Đức Lĩnh: Ngày 26-10 vừa qua, CSB Việt Nam đã ký thỏa thuận lập 1 đường dây nóng với Philippines. Thỏa thuận này chúng tôi đã đạt được về vấn đề nguyên tắc. Còn chi tiết cụ thể để thực hiện thỏa thuận này thì tới đây, cơ quan làm việc của 2 nước sẽ soạn ra một quy chế cụ thể để trao đổi thông tin. Việc thiết lập này nhằm giúp Lực lượng thực thi pháp luật trên biển của 2 nước trao đổi kịp thời và phối hợp giải quyết tốt những tình huống trên biển đối với ngư dân của hai bên.

Phóng viên: Liên quan đến việc bảo vệ ngư dân của mình, hội nghị này có phải là dịp để trao đổi vấn đề này hay không?

Trung tướng Nguyễn Đức Lĩnh: Trong bài tham luận của tôi về an ninh hàng hải và chống cướp biển thì tôi có đặt ra vấn đề bảo vệ ngư dân ra. Chúng tôi sẽ thống nhất được là không chỉ ngư dân mà công dân Việt Nam có thể là vô ý hoặc hữu ý mà vi phạm vào luật pháp của các nước thì các nước sở tại sẽ xử lý theo pháp luật của mình nhưng trên tinh thần là chúng ta thương lượng hòa bình, trao đổi dựa trên các luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước về Luật biển năm 1982, Hiến chương Liên Hiệp quốc và 5 nguyên tắc chung sống hòa bình. Đồng thời không nên dùng vũ lực hoặc đe dọa vũ lực hay đối xử thô bạo đối với ngư dân và công dân nước ngoài vi phạm luật pháp nước đó.

Phóng viên: Với những thách thức ngày càng phức tạp, CSB Việt Nam có định hướng như thế nào để đáp ứng được với yêu cầu nhiệm vụ đặt ra?

Trung tướng Phạm Đức Lĩnh: Trước hết, chúng ta phải khẳng định, lực lượng CSB Việt Nam là một lực lượng chuyên trách của Nhà nước để đảm bảo duy trì an ninh, trật tự và đảm bảo việc thực thi pháp luật Việt Nam và các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam làm thành viên trên các vùng biển và thềm lục địa của mình. Chính phủ giao cho Bộ Quốc phòng quản lý nhà nước về CSB để thực hiện chức năng này.

Chính vì đó, trong giai đoạn 1, CSB đã tập trung về tổ chức lực lượng, trang bị, xây dựng các cơ chế, cơ sở pháp lý để hoạt động. Tuy rằng đến bây giờ, trang bị của CSB Việt Nam chưa đáp ứng được hết so với yêu cầu nhiệm vụ, nhưng mà từng bước chúng ta đã đáp ứng được. Ví dụ trang bị về tàu thuyền, lúc đầu chúng ta chỉ được phối thuộc những tàu vừa phải, hoạt động trong thời tiết bình thường nhưng tới đây, Chính phủ đã quyết định cho CSB được đóng các tàu lớn hơn, có thể hoạt động dài ngày hơn trong điều kiện thời tiết phức tạp. Lực lượng CSB Việt Nam còn được trang bị cả máy bay để nâng tầm hoạt động ra hết khu vực ranh giới ngoài thềm lục địa, vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Đặc biệt là trong những vùng biển xa, vùng biển giáp ranh, vùng biển có những tranh chấp về chủ quyền, để CSB Việt Nam hiện diện liên tục trên biển, một mặt là duy trì an ninh, trật tự nhưng mặt khác là kịp thời hỗ trợ ngư dân nói riêng và nhân dân ta hoạt động làm ăn trên vùng biển hợp pháp nói chung.

Phóng viên: Vậy khó khăn lớn nhất của CSB Việt Nam hiện nay là gì?

Trung tướng Phạm Đức Lĩnh: Khó khăn lớn nhất của CSB Việt Nam hiện nay cơ bản là vấn đề trang bị. Trang bị hiện tại chưa thể đáp ứng hết được cho CSB hoạt động dài ngày, nhất là trong điều kiện thời tiết bão gió, rất khó khăn. Chúng tôi đã báo cáo lên Bộ Quốc phòng và Chính phủ. Thời gian tới, Chính phủ và Bộ Quốc phòng sẽ tiếp tục đầu tư cho cảnh sát biển để bảo đảm, dù không được ngay 100% nhưng cũng từng bước đảm bảo cho lực lượng CSB thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ của mình.

Phóng viên: Ngoài  những vấn đề trên, có nhiều ý kiến quan ngại rằng lực lượng CSB Việt Nam còn mỏng, xin hỏi ý kiến ông?

Trung tướng Phạm Đức Lĩnh: Về lĩnh vực quản lý biển, đúng là lực lượng CSB chúng ta còn đang mỏng nhưng chúng ta cần hình dung về bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Việt Nam không phải chỉ có một lực lượng mà chúng ta phải phát huy sức mạnh của toàn bộ hệ thống chính trị thì chúng ta mới giải quyết được. Mà lực lượng thực thi nhiệm vụ trên biển không chỉ có một mình CSB mà còn có các lượng Hải quân, Biên phòng...Chúng ta biết phối kết hợp các lực lượng này thì chúng ta sẽ hoàn thành nhiệm vụ.

Phóng viên: Xin cảm ơn đồng chí!

 
Văn Hiếu (ghi)