Nắm chắc nguồn, nâng cao năng lực cơ sở

Phóng viên (PV): Thưa đồng chí, thực tiễn công tác tuyển quân năm 2026 đặt ra những yêu cầu gì cần giải quyết?

Thiếu tướng Nguyễn Thành Long: Năm 2026 là năm đầu tiên thực hiện công tác tuyển quân sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Các địa phương, đơn vị đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, thực hiện đúng quy định của pháp luật về nghĩa vụ quân sự (NVQS), quyết định của Thủ tướng Chính phủ và các quyết định, hướng dẫn của Bộ Quốc phòng; triển khai đồng bộ các giải pháp, hoàn thành 100% chỉ tiêu được giao.

Tuy nhiên, việc phân công nhiệm vụ, hiệp đồng, tổ chức thực hiện ở một số địa phương còn hạn chế. Địa bàn cấp xã rộng, dân số đông; trong giai đoạn đầu vận hành mô hình mới, ban CHQS cấp xã còn gặp khó khăn về tổ chức, biên chế; trình độ, năng lực cán bộ, nhân viên chưa đồng đều. Công tác kiểm tra, hướng dẫn có nơi chưa được quan tâm đúng mức, nhất là việc rà soát, nắm nguồn, sơ tuyển, xét duyệt; việc hiệp đồng với đơn vị nhận quân còn lúng túng; tổ chức lễ giao nhận quân chưa thống nhất.

Thiếu tướng Nguyễn Thành Long.

Để công tác tuyển quân năm 2027 đạt kết quả cao nhất, các địa phương, đơn vị cần tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm quy định của pháp luật về NVQS và các văn bản hướng dẫn thi hành; phát huy trách nhiệm của hệ thống chính trị, hội đồng NVQS các cấp, nâng cao năng lực tham mưu của cơ quan quân sự, nhất là ở cấp xã. Trọng tâm là quản lý, nắm chắc nguồn công dân trong độ tuổi thực hiện NVQS, nâng cao chất lượng sơ tuyển, khám sức khỏe, xét duyệt... bảo đảm chặt chẽ, dân chủ, công khai, công bằng, đúng pháp luật; đồng thời phối hợp chặt chẽ giữa địa phương giao quân với đơn vị nhận quân. Từng khâu phải được kiểm tra, hướng dẫn kịp thời, gắn với thực hiện tốt chính sách Quân đội và hậu phương Quân đội đối với công dân nhập ngũ và gia đình.

PV: Đề nghị đồng chí cho biết những giải pháp để quản lý, nắm chắc nguồn tuyển quân khi địa bàn cấp xã mở rộng?

Thiếu tướng Nguyễn Thành Long: Đăng ký NVQS, quản lý nguồn công dân trong độ tuổi thực hiện NVQS là nội dung quan trọng, góp phần quyết định kết quả tuyển quân hằng năm. Khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, các nhiệm vụ trong công tác tuyển quân được chuyển về cấp xã. Địa bàn rộng, dân số đông khiến khối lượng công việc ở cơ sở rất lớn.

Để thực hiện tốt việc quản lý nguồn, các địa phương cần chỉ đạo các cơ quan, ban, ngành phối hợp chặt chẽ và thực hiện tốt việc đăng ký, rà soát, quản lý nguồn công dân trong độ tuổi nhập ngũ; phát huy tốt trách nhiệm của hội đồng NVQS, chỉ đạo, triển khai tổ chức chặt chẽ các bước sơ tuyển, xét duyệt tạm hoãn, miễn gọi nhập ngũ bảo đảm dân chủ, công khai, đúng đối tượng; nâng cao năng lực đội ngũ trực tiếp tham mưu, tổ chức thực hiện.

 Hội đồng nghĩa vụ quân sự phường Vạn Xuân, tỉnh Thái Nguyên kiểm tra công tác sơ tuyển nghĩa vụ quân sự tại địa phương. Ảnh: THIỀU CHUNG 

Thời gian qua, Cục Quân lực đã phối hợp với các cơ quan trong và ngoài Quân đội nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định về NVQS, tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ, đẩy mạnh số hóa và thực hiện cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực NVQS phù hợp với mô hình tổ chức mới; tham mưu ban hành hệ thống mẫu biểu, thống nhất việc đăng ký, thống kê, báo cáo, quyết định, hiệp đồng. Đây là cơ sở để các địa phương thực hiện đồng bộ, hạn chế bỏ sót, sai lệch trong quản lý nguồn.

Bộ tư lệnh Thủ đô Hà Nội, Bộ tư lệnh TP Hồ Chí Minh, bộ CHQS các tỉnh, thành phố cần tăng cường kiểm tra, hướng dẫn, tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn cho cán bộ ban CHQS cấp xã; nâng cao năng lực tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương ban hành đầy đủ, kịp thời các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành công tác quân sự, quốc phòng địa phương.

Đẩy mạnh số hóa, công khai tuyển chọn

PV: Thưa đồng chí, việc số hóa, cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực NVQS được Cục Quân lực triển khai như thế nào?

Thiếu tướng Nguyễn Thành Long: Số hóa, cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực NVQS là yêu cầu cấp thiết hiện nay. Theo chức năng, nhiệm vụ được giao, Cục Quân lực đã chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng nghiên cứu, tham mưu, triển khai một số nội dung sau:

Thanh niên xã Trường Văn, tỉnh Thanh Hóa tham gia sơ tuyển nghĩa vụ quân sự năm 2027. Ảnh: KHÁNH TRÌNH 

Phối hợp với Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội và Văn phòng Bộ Quốc phòng xây dựng phần mềm, tổ chức thí điểm, tập huấn triển khai các thủ tục hành chính lĩnh vực NVQS trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính Bộ Quốc phòng cho cơ quan quân sự các địa phương. Cục đã tham mưu với Bộ Quốc phòng công bố danh mục các thủ tục hành chính lĩnh vực NVQS thực hiện trên môi trường điện tử, gồm: Đăng ký NVQS lần đầu; đăng ký phục vụ trong ngạch dự bị; đăng ký NVQS bổ sung; đăng ký NVQS chuyển đi, chuyển đến khi thay đổi nơi cư trú hoặc nơi làm việc, học tập; đăng ký NVQS tạm vắng; đăng ký miễn NVQS thời chiến.

Cùng với đó, Cục Quân lực đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan chức năng nghiên cứu, đề xuất Bộ Quốc phòng hướng dẫn công tác tuyển quân năm 2027, nhất là những nội dung mới, để các địa phương, đơn vị quán triệt, thống nhất thực hiện. Thời gian tới, Cục tiếp tục tham mưu, đề xuất với Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng Tham mưu các chủ trương, giải pháp nâng cao chất lượng đăng ký, quản lý nguồn công dân trong độ tuổi thực hiện NVQS, nhất là ở cấp xã.

PV: Đề nghị đồng chí cho biết những nội dung cần công khai để bảo đảm công bằng và phát huy giám sát của nhân dân trong tuyển quân?

Thiếu tướng Nguyễn Thành Long: Dân chủ, công khai, công bằng, đúng pháp luật là yêu cầu xuyên suốt trong tuyển quân. Để thực hiện tốt, các địa phương cần lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ, cụ thể hóa yêu cầu này trong kế hoạch và từng khâu thực hiện, bảo đảm đủ chỉ tiêu, chất lượng, thời gian giao nhận quân; thực hiện tuyển quân “tròn khâu”, với phương châm “tuyển người nào chắc người đó”.

Là cấp trực tiếp tổ chức thực hiện, UBND cấp xã cần chỉ đạo các thôn, tổ dân phố tổ chức bình cử, đề xuất công dân nam trong độ tuổi thực hiện NVQS đi sơ tuyển đúng quy định. Việc xét duyệt, đề nghị tạm hoãn, miễn gọi nhập ngũ; gọi khám sức khỏe và gọi công dân nhập ngũ phải đúng đối tượng, đủ tiêu chuẩn, đúng thẩm quyền. Công tác thẩm tra, xác minh tiêu chuẩn chính trị phải chặt chẽ; các cơ quan liên quan kịp thời trao đổi, cung cấp thông tin, không để công dân không đủ tiêu chuẩn chính trị nhập ngũ vào Quân đội.

Các nội dung phải công khai theo quy định trên cổng thông tin điện tử và niêm yết tại trụ sở UBND cấp xã, cơ quan, tổ chức, nơi sinh hoạt cộng đồng của thôn, tổ dân phố, gồm: Chỉ tiêu tuyển quân cấp tỉnh giao cho cấp xã; điều kiện, tiêu chuẩn tuyển quân; các trường hợp tạm hoãn, miễn gọi nhập ngũ; danh sách công dân trong diện gọi nhập ngũ, được tạm hoãn, miễn gọi nhập ngũ, đủ điều kiện nhập ngũ; kết quả sơ tuyển, phân loại sức khỏe theo kết luận của tổ sơ tuyển và hội đồng khám sức khỏe khu vực; danh sách công dân trúng tuyển, sẵn sàng nhập ngũ.

Cùng với công khai, các địa phương phải tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, ngăn ngừa, xử lý nghiêm sai phạm, tiêu cực, nhũng nhiễu trong tuyển quân. Đồng thời, nắm chắc tâm tư, nguyện vọng của công dân và gia đình để tuyên truyền, động viên chấp hành pháp luật về NVQS, tạo sự đồng thuận trong thực hiện nhiệm vụ.

Hiệp đồng chặt chẽ, chăm lo hậu phương

PV: Địa phương và đơn vị cần phối hợp ra sao để bảo đảm chất lượng tuyển, nhận quân, thưa đồng chí?

Thiếu tướng Nguyễn Thành Long: Địa phương giao quân và đơn vị nhận quân phải phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ, bảo đảm tuyển quân đúng địa bàn, đủ số lượng, đúng tiêu chuẩn, chất lượng; đầy đủ hồ sơ NVQS và các thủ tục liên quan. Những hạn chế trong hiệp đồng, tổ chức lễ giao nhận quân năm 2026 cần được rút kinh nghiệm, khắc phục để thực hiện thống nhất, chặt chẽ hơn trong năm 2027.

Các đơn vị phải lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện tốt kế hoạch tuyển quân và huấn luyện chiến sĩ mới; lựa chọn cán bộ có năng lực, tinh thần trách nhiệm và kinh nghiệm, bồi dưỡng, tập huấn kỹ trước khi về địa phương tuyển quân. Đây là yếu tố quan trọng để phối hợp hiệu quả, giải quyết kịp thời vướng mắc trong quá trình tuyển, nhận quân.

Khi chiến sĩ mới về đơn vị, phải tổ chức đón nhận chu đáo, bảo đảm tốt chế độ, chính sách, đời sống vật chất, tinh thần ngay từ ngày đầu; tổ chức phúc tra tiêu chuẩn chiến sĩ mới chặt chẽ, đúng quy định. Đồng thời, tiếp tục phối hợp với địa phương rà soát, kịp thời phát hiện, xử lý theo quy định những trường hợp không đủ điều kiện, tiêu chuẩn.

Ban CHQS xã Sam Mứn, tỉnh Điện Biên hướng dẫn công dân kê khai, hoàn thiện hồ sơ sơ tuyển nghĩa vụ quân sự. Ảnh: TÚ TRINH 

PV: Thưa đồng chí, những nội dung cần chú trọng về chính sách hậu phương Quân đội trong tuyển quân năm 2027 là gì?

Thiếu tướng Nguyễn Thành Long: Thực hiện chính sách Quân đội và hậu phương Quân đội, chăm lo cho công dân nhập ngũ và gia đình, nhất là các đối tượng thuộc diện chính sách, gia đình có hoàn cảnh khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số, người dân ở vùng sâu, vùng xa, địa bàn bị thiệt hại nặng do thiên tai, dịch bệnh nguy hiểm, là nhiệm vụ thường xuyên của các địa phương, đơn vị. 

Việc chăm lo phải bằng nhiều hình thức, nội dung phù hợp với điều kiện kinh tế-xã hội của các địa phương, gắn với nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về NVQS, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của công dân đối với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. 

Cùng với tuyển quân, các địa phương cần tổ chức đón nhận chu đáo hạ sĩ quan, binh sĩ hoàn thành NVQS, xuất ngũ; chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể làm tốt công tác tuyên truyền, hướng nghiệp, giới thiệu việc làm cho quân nhân xuất ngũ. Chăm lo cả người lên đường nhập ngũ và người hoàn thành NVQS trở về địa phương, góp phần tạo sự đồng thuận trong nhân dân.

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!