Bảo vệ trực tiếp sinh mạng người lính trên chiến trường, nhất là khi làm nhiệm vụ đặc biệt bảo vệ an ninh, chống bạo loạn, khủng bố luôn được quân đội, lực lượng vũ trang các nước quan tâm. Bên cạnh việc phát triển vũ khí, khí tài phòng hộ tiên tiến, trang phục chống đạn cho người lính cũng rất được chú trọng, nhằm bảo đảm an toàn trước các loại vũ khí bắn thẳng và các mảnh vỡ từ các vụ nổ. Các nước đã ứng dụng mạnh mẽ tiến bộ khoa học-công nghệ vào thiết kế, chế tạo trang phục chống đạn hiện đại, nâng cao khả năng phòng hộ tổng hợp, gọn nhẹ, sử dụng đơn giản, thuận tiện hơn, giúp người lính cơ động và chiến đấu hiệu quả.

Các loại trang phục bọc thép như áo giáp sắt, mũ sắt dùng để chống đạn, mảnh pháo trước kia rất nặng nề từng bước được thay thế hoàn toàn bằng trang phục làm bằng các loại vật liệu mới tiên tiến có tính năng bảo vệ cao hơn gấp nhiều lần so với sợi thép, đồng thời bền và nhẹ hơn. Sợi tổng hợp Kevlar do các công ty của Mỹ, Anh, Pháp, Nhật Bản nghiên cứu phát triển và cải tiến có độ bền gấp hơn 5 lần so với sợi thép. Đến nay, sợi Kevlar đã được cải tiến, phát triển với hàng chục kiểu loại khác nhau. Chẳng hạn, sợi Kevlar-29 có khả năng chống đạn bay với vận tốc 580m/s, sợi Kevlar Ht-Shell phát triển sau này có khả năng chống đạn bay với vận tốc từ 620m/s đến 650m/s. Một loại vật liệu mới có tính năng chống đạn không thua kém sợi Kevlar là sợi Twaron do Công ty AKZO (Hà Lan) phát triển được ứng dụng rộng rãi từ cuối những năm 80 thế kỷ trước. Trong thập kỷ 90, Hà Lan tiếp tục cải tiến, nâng cấp với tên gọi sợi Twaron-CT có nhiều tính năng ưu việt hơn để chế tạo mũ, quần áo chống đạn, giày chống mìn. Quần, áo làm bằng sợi Twaron-CT có thể chống được đạn sơ tốc khá lớn như đạn cỡ 9mm hoặc 7,62mm. Các công ty quốc phòng Pháp thành công trong việc phát triển sợi tổng hợp SNPE có khả năng ngăn chặn được các loại đạn và mảnh đạn văng với vận tốc trung bình 680m/s. Sợi SNPE đã sử dụng để chế tạo mũ chống đạn F-2, các loại áo giáp gi-lê, tấm lá chắn bảo vệ Spectra... và đưa vào trang bị cho quân đội, lực lượng an ninh chống tội phạm, khủng bố, bạo loạn của Pháp và Mỹ.

Hợp tác phát triển các loại vật liệu chống đạn kiểu mới đang được các nước trong khối quân sự NATO triển khai tích cực. Gần đây, Công ty A-li-ét Xai-nơn (Mỹ) và Công ty DSM (Hà Lan) phối hợp nghiên cứu chế tạo thành công kiểu sợi siêu phân tử chống đạn Polyethylene có ưu điểm là trọng lượng nhẹ, có khả năng chống đạn rất tốt, dùng để sản xuất trang phục chống đạn chuyên dùng. Qua thử nghiệm, sợi Polyethylene chịu được đạn bắn thẳng cỡ 7,62mm của súng trường M-80 và đạn 5,56mm của súng M-16. Gần đây, các nhà khoa học quân sự Anh đã phát triển loại sợi siêu phân tử kết hợp vật liệu gia cường để làm áo chống đạn siêu cấp HP. Thử nghiệm chống đạn bay với vận tốc tới 1.300m/s, áo HP không bị biến dạng.

Kết hợp các ưu điểm của từng kiểu loại sợi chống đạn khác nhau trong thiết kế nhằm tạo ra trang phục chống đạn có khả năng bảo vệ đa tầng, đa lớp trở thành xu hướng phổ biến của quân đội các nước. Trang phục chống đạn thiết kế nhiều lớp có tác dụng phân tán cường độ áp lực của đạn trên bề mặt và làm giảm khả năng xuyên phá của các loại đạn nhọn. Nhật Bản có mẫu thiết kế áo chống đạn ba lớp kiểu mới, sử dụng vật liệu sợi Kevlar, bên ngoài cùng là lớp vật liệu sợi gốm, bên trong cùng là lớp vật liệu đặc biệt có khả năng chống rung động, chấn động để bảo vệ an toàn cơ thể người mặc. Quân đội Anh phát triển loại vật liệu chống đạn sử dụng kết hợp sợi gốm-các-bon-bo, trọng lượng nhẹ, giá thành thấp và thiết kế kiểu đa lớp, bảo đảm hấp thụ năng lượng sóng xung kích, chống được các loại đạn súng trường tự động. Công ty Đu Pôn-tơ (Mỹ) nghiên cứu chế tạo thành công loại sợi đa dụng để sản xuất bộ quần áo Nomex có khả năng chống đạn, chống lửa và chống phóng xạ.

Những tiến bộ trong lĩnh vực công nghệ vật liệu mới là cơ sở và động lực thúc đẩy sự phát triển trang phục chống đạn tiên tiến. Trong tương lai, người lính ngày càng được bảo vệ tốt hơn bởi các loại trang phục có tính năng phòng hộ tổng hợp, đồng thời dễ cơ động, sử dụng đơn giản, thuận tiện, giúp người lính mang theo được nhiều vũ khí, khí tài chiến đấu và thiết bị hỗ trợ cá nhân khác.

Giang Hồng Cương