Trận địa Nhật Tân và chiếc máy bay thứ 2.500 bị bắn hạ

QĐND Online - Nhắc đến Nhật Tân, chúng ta thường nghĩ ngay đến làng đào nổi tiếng của Hà Nội, nhưng ít ai biết rằng cách đây 45 năm nơi này là điểm đóng quân và chiến đấu của Tiểu đoàn tên lửa 62 (Trung đoàn 236) để bảo vệ Thủ đô. Ngày 6-11-1967, trong một trận đánh bằng 2 quả đạn, đơn vị đã hạ gục chiếc máy bay F-105D và là chiếc thứ 2.500 của đế quốc Mỹ bị bắn hạ ở Việt Nam. Vinh dự hơn, xác của chiếc máy bay này đã được đồng chí Trần Duy Hưng, Chủ tịch ủy ban hành chính thành phố Hà Nội gửi tặng Liên Xô nhân ngày kỷ niệm Cách mạng tháng Mười Nga năm 1967 và được Bác Hồ khen ngợi.

Hạ gục chiếc máy bay thứ 2.500 của đế quốc Mỹ

Nằm trong biên chế của Trung đoàn 236 (Sư đoàn 361), Tiểu đoàn 62 đã hành quân chiến đấu qua 16 tỉnh, thành phố, bắn rơi 32 máy bay Mỹ, trong đó có nhiều chiếc ý nghĩa như: trận đánh bằng một quả đạn diệt 2 máy bay F-105 (5-11-1965) tại Bỉm Sơn (Thanh Hoá); bắn cháy một chiếc F4C và bắt sống viên phi công Pi-tơ-xơn (10-9-1966), tại trận địa Tâng Thượng, sau này là Đại sứ Mỹ đầu tiên tại Cộng hoà XHCN Việt Nam; vận dụng điều khiển đạn theo phương pháp 3 điểm bắn rơi chiếc máy bay thứ 2.500 (6-11-1967)...

Nói về chiếc máy bay thứ 2.500 bị bắn hạ, Đại tá Nguyễn Quang Hùng, nguyên Phó tham mưu trưởng Quân chủng Phòng không-Không quân, nguyên Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 62 kể lại: Ngày 6-11-1967, 46 lần chiếc F-105D và F-4 chia thành 2 đợt vào đánh phá Hà Nội. Tiểu đoàn 62 (Trung đoàn 236) cùng một số tiểu đoàn được giao nhiệm vụ bắn thí điểm bằng phương pháp 3 điểm. Khoảng 7 giờ 35 phút, Tiểu đoàn 62 vào cấp 1 và bắt được mục tiêu. Sau khi kiểm tra chức năng, khí tài tốt. Thấy mục tiêu bay vào nhanh, lập tức theo phương án đã được luyện tập, Tiểu đoàn trưởng Hoàng Bát lệnh cho sĩ quan điều khiển Nguyễn Quang Hùng cùng các trắc thủ trắc thủ góc tà Nguyễn Quốc Vượng, trắc thủ phương vị Nguyễn Xuân Mai, trắc thủ cự ly Triệu Tuấn Tú bám sát chính xác vào đúng dải nhiễu của một chiếc và dùng phương pháp 3 điểm, phóng 2 quả đạn giãn cách nhau 6 giây vào đội hình tốp F-105D. Đạn gặp mục tiêu nổ, một chiếc trúng đạn bốc cháy rơi xuống cánh đồng huyện Yên Phong, Hà Bắc (cũ). Đó chính là chiếc máy bay thứ 2.500 của đế quốc Mỹ bị bắn hạ ở Việt Nam. Sau đó, mảnh xác máy bay này đã được đồng chí Trần Duy Hưng, Chủ tịch ủy ban hành chính thành phố Hà Nội gửi tặng Liên Xô nhân ngày kỷ niệm Cách mạng tháng Mười Nga năm 1967.

Niềm vui của các CCB Tiểu đoàn 62 sau nhiều năm trở lại Nhật Tân.

Nghĩa tình với nhân dân Nhật Tân

45 năm sau sự kiện lịch sử ấy, các cựu chiến binh Tiểu đoàn 62 (Trung đoàn 236) đã tổ chức gặp mặt truyền thống ngay tại Nhật Tân, nhằm ôn lại truyền thống và ghi nhớ những tình cảm của nhân dân Nhật Tân đã dành cho bộ đội tên lửa.

“Năm nào Tiểu đoàn 62 cũng tổ chức họp mặt truyền thống nhân ngày thành lập đơn vị, song đây là lần đầu tiên tổ chức ngay tại Nhật Tân - nơi cách đây 45 năm đơn vị từng đóng quân và chiến đấu. Trong những ngày này, Hà Nội và cả nước đang sôi nổi các hoạt động kỷ niệm 40 năm Chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không”, đây là dịp để bộ đội tên lửa nói chung và cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 62 nói riêng tri ân với các liệt sỹ đã anh dũng hy sinh, ôn lại truyền thống của đơn vị, cũng như ghi nhận tình cảm của nhân dân Nhật Tân đã dành cho mình”, Đại tá Nguyễn Quang Hùng xúc động chia sẻ trong cuộc gặp mặt.

Cụ Nghĩa, nguyên Chủ tịch xã Nhật Tân năm 1967 đã không giấu được niềm xúc động khi gặp lại những người lính tên lửa năm xưa. Cụ nói: “Có thể cảnh quan nay đã khác xưa, Nhật Tân đã ngày càng thay da đổi thịt và trở thành làng đào nổi tiếng của cả nước, song nhân dân Nhật Tân không thể quên được hình ảnh các chiến sĩ tên lửa chiến đấu ngoan cường bên bệ phóng. Nhật Tân nói riêng và Hà Nội nói chung có được như ngày hôm nay là nhờ có sự hy sinh xuơng máu của bộ đội tên lửa, trong đó Tiểu đoàn 62 là một điển hình”.

Trước đông đảo cựu chiến binh Tiểu đoàn 62 và nhân dân Nhật Tân, ông Vũ Hoa Thăng, Phó Bí thư, Chủ tịch UBND phường Nhật Tân xúc động nói: “Chiến thắng của đơn vị cách đây 45 năm là niềm tự hào của cả binh chủng tên lửa phòng không, của nhân dân Nhật Tân. Trước đó, trong trận chiến đấu ngày 13-8-1966, có 8 chiến sĩ của Tiểu đoàn 62 đã ngã xuống, rất nhiều đồng bào của Nhật Tân và một số địa phương khác cũng bị bom thù sát hại, trong đó có 8 người trong một gia đình ở Phú Thượng đã chết ngay bên mâm cơm vì bom đạn Mỹ. Trong thời gian đó, nhân dân Nhật Tân luôn hết lòng đùm bọc chở che bộ đội tên lửa, cùng nhau biến đau thương thành sức mạnh để hạ gục máy bay Mỹ trả thù cho đồng chí đồng bào”.

Có thể nói, chiến công ngày 6-11-1967 của Tiểu đoàn 62 tại trận địa Nhật Tân đã thắp sáng lên những phẩm chất anh hùng của Bộ đội Cụ Hồ, của tình đoàn kết giữa nhân dân Nhật Tân với những người lính tên lửa. Những phẩm chất ấy là nền tảng để các thế hệ cán bộ và nhân dân Nhật Tân vững vàng trên con đường xây dựng phát triển kinh tế - xã hội và kiến thiết quê hương.

Bài, ảnh: NGUYỄN THÀNH TRUNG