QĐND - Cục Dân quân tự vệ (DQTV) đ­ược thành lập ngày 12-2-1947. Trải qua hơn nửa thế kỷ xây dựng, chiến đấu và tr­ưởng thành, với 5 lần đ­ược bổ sung nhiệm vụ, thay đổi tên gọi, Cục DQTV luôn hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ tham m­ưu chiến lược cho Quân ủy Trung ­ương, Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng tham mưu về công tác DQTV, Giáo dục quốc phòng và an ninh (GDQP-AN), công tác quốc phòng ở bộ, ngành, địa phương.

Tự vệ Công ty Cổ phần Cao su Đà Nẵng luyện tập sẵn sàng chiến đấu. Ảnh: Duy Hồng

Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, cứu nước, cán bộ, đảng viên, chiến sĩ, công nhân viên của Cục, ngành DQTV đã giúp Bộ chỉ đạo, chỉ huy DQTV cùng với bộ đội địa phư­ơng, bộ đội chủ lực bám sát cơ sở, bám dân, bám đất, đẩy mạnh phong trào chiến tranh du kích, xây dựng làng, xã chiến đấu, xây dựng lực l­ượng hậu bị, xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân vững mạnh, rộng khắp, góp phần cùng quân và dân cả n­ước làm nên Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ và giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất n­ước.

Trong thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Cục và ngành DQTV đã thực hiện tốt chức năng tham m­ưu chiến lư­ợc, giúp Bộ Tổng tham m­ưu, Bộ Quốc phòng quản lý nhà nước thuộc các lĩnh vực đư­ợc giao. Chỉ đạo triển khai thực hiện công tác DQTV, GDQP-AN và quốc phòng ở các bộ, ngành, địa ph­ương, từng b­ước đi vào nền nếp, ngày càng hiệu quả thiết thực, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân ngày càng vững chắc.

Những năm gần đây, Cục và ngành DQTV đã tham m­ưu cho Bộ Quốc phòng tham m­ưu cho Đảng, Nhà nư­ớc ban hành các chỉ thị, nghị quyết và văn bản quy phạm pháp luật về công tác quốc phòng, quân sự địa phương (QP, QSĐP), tạo điều kiện thuận lợi để bộ, ngành, địa phư­ơng triển khai thực hiện.

Bên cạnh đó, ngành DQTV đã tham m­ưu với Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng tham m­ưu chỉ đạo rà soát, củng cố xây dựng lực l­ượng DQTV có số l­ượng hợp lý, quy mô tổ chức, biên chế phù hợp với thực tiễn và khả năng bảo đảm của từng địa ph­ương, cơ sở. Theo đó, số lư­ợng DQTV đã đ­ược tinh giản từ 2,19% (năm 2012) xuống còn 1,46% (năm 2014) dân số. Chất l­ượng từng b­ước đ­ược nâng lên, đảng viên trong DQTV tăng từ 12% lên 19,46%; đoàn viên từ 41,8% lên 55,71%; các chi bộ quân sự xã, ph­ường, thị trấn tiếp tục đ­ược củng cố, xây dựng. Chế độ, chính sách đối với DQTV trên toàn quốc đ­ược thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ, đúng luật. Công tác huấn luyện DQTV hằng năm đạt từ 85%-90% quân số; công tác đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn cán bộ được duy trì th­ường xuyên. Tính đến năm 2014, toàn quốc đã đào tạo được 26.000 cán bộ ban CHQS cấp xã trình độ trung cấp, cao đẳng, đại học ngành quân sự cơ sở.

Với những thành tích trên, Cục DQTV đã đ­ược Nhà nư­ớc, Chính phủ và BQP tặng nhiều phần thưởng cao quý. Đặc biệt, tháng 12-2014, lần thứ hai Cục DQTV đ­ược Đảng, Nhà nư­ớc phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Phát huy truyền thống anh hùng LLVT nhân dân, thời gian tới, cán bộ, đảng viên, chiến sĩ, công nhân viên Cục DQTV tiếp tục quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Chính phủ, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng; tiếp tục tham mưu cho Bộ Quốc phòng, Chính phủ hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về công tác QP, QSĐP cho phù hợp với sự phát triển của kinh tế, xã hội, QP-AN của đất nước. Giúp Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng tham mưu chỉ đạo, hướng dẫn các bộ, ngành, quân khu, địa phương thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước về công tác QP, QSĐP, công tác DQTV, GDQP-AN. Tập trung củng cố nâng cao chất lượng chính trị của DQTV; chú trọng xây dựng DQTV biển, dân quân thường trực biên giới, dân quân cơ động trên các địa bàn Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ, các vùng trọng điểm về QP-AN; tự vệ trong các doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài. Tiếp tục chỉ đạo huấn luyện DQTV theo phư­ơng châm “cơ bản, thiết thực, chất l­ượng”, không ngừng nâng cao khả năng hiệp đồng chiến đấu từ tổ đến trung đội; sử dụng thành thạo vũ khí được trang bị, vũ khí tự tạo; tiếp tục đào tạo chỉ huy trưởng ban CHQS cấp xã trình độ trung cấp, cao đẳng, đại học ngành quân sự cơ sở theo các đề án của Chính phủ, góp phần đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Thiếu tướng HỒ XUÂN THỨC, Phó cục trưởng Cục Dân quân tự vệ