Ngay từ những ngày đầu cách mạng, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặc biệt quan tâm xây dựng LLVT, tạo nguồn, sản xuất, thu hồi, quản lý và giữ gìn vũ khí. Ngày 1-9-1951, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng-Tổng Tư lệnh ký Nghị định số 277/NĐ thành lập Cục Quân khí trực thuộc Tổng cục Cung cấp. Ngày 16-9-1951, Cục Quân khí chính thức đi vào hoạt động và ngày này trở thành Ngày truyền thống ngành quân khí Quân đội. Từ những cơ sở ban đầu còn nhiều thiếu thốn, hệ thống cơ quan, kho, trạm, xưởng quân khí đã từng bước phát triển, hình thành tổ chức chuyên ngành từ cấp chiến lược đến cấp chiến dịch, chiến thuật, trực tiếp quản lý, tiếp nhận, cấp phát, thu hồi, bảo quản, bảo dưỡng, sửa chữa vũ khí, đạn dược phục vụ bộ đội.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, cán bộ, chiến sĩ quân khí vừa xây dựng tổ chức vừa bảo đảm cho tác chiến; tích cực tìm kiếm, thu hồi, sửa chữa vũ khí, tổ chức kho trạm, vận chuyển và cấp phát đạn dược trên những địa bàn đặc biệt gian khổ; nhất là bám sát bộ đội, vượt núi, xuyên rừng, giữ vững mạch bảo đảm vũ khí, đạn dược cho các đơn vị chiến đấu, phục vụ các chiến dịch lớn. Nhiều cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh, góp phần làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ.

Trung tướng Trần Minh Đức, Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật kiểm tra công tác sửa chữa, bảo dưỡng đạn dược tại Kho KV1, Cục Quân khí. Ảnh: TRUNG HIẾU

Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ngành quân khí đồng thời thực hiện nhiều nhiệm vụ nặng nề: Tiếp nhận nguồn viện trợ; tổ chức quản lý, cất giữ, sửa chữa, đồng bộ; chi viện ngày càng lớn cho các chiến trường; bảo vệ, di chuyển và phân tán kho tàng trước sự đánh phá ác liệt của địch. Trên tuyến vận chuyển chiến lược, tại các kho, trạm, xưởng và ngay trong đội hình chiến đấu, bộ đội quân khí luôn nêu cao tinh thần chủ động, dũng cảm, khắc phục khó khăn, thực hiện tốt phương châm bảo đảm kịp thời, đầy đủ, đồng bộ, an toàn. Những chuyến hàng quân khí đến đúng nơi, đúng lúc đã trực tiếp góp phần tăng cường sức mạnh chiến đấu của các lực lượng, cùng toàn Đảng, toàn dân và toàn quân làm nên Đại thắng mùa xuân năm 1975.

Sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, ngành quân khí tiếp tục phục vụ nhiệm vụ bảo vệ biên giới, làm nghĩa vụ quốc tế, củng cố quốc phòng và xây dựng Quân đội. Trước khối lượng lớn vũ khí, đạn dược nhiều chủng loại, nguồn gốc và tình trạng kỹ thuật khác nhau, toàn ngành tập trung thu hồi, phân loại, điều chuyển, đồng bộ, bảo quản, bảo dưỡng, sửa chữa, xử lý; đồng thời củng cố hệ thống kho tàng, cơ sở sửa chữa, kiểm định và đào tạo; bảo đảm liên tục, không để gián đoạn công tác kỹ thuật quân khí.

Thời kỳ đổi mới và hội nhập, nhất là những năm gần đây, Cục Quân khí đã phát huy vai trò cơ quan đầu ngành, chủ động nghiên cứu, tham mưu với Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và Đảng ủy, thủ trưởng Tổng cục Hậu cần-Kỹ thuật về công tác quân khí; chỉ đạo toàn ngành thực hiện toàn diện công tác bảo đảm trang bị, bảo đảm kỹ thuật, xây dựng tiềm lực và bảo đảm an toàn. Hệ thống văn bản, tiêu chuẩn, định mức, quy trình chuyên ngành từng bước được bổ sung; nền nếp quản lý số lượng, chất lượng, đồng bộ súng, pháo, khí tài, đạn dược ngày càng chặt chẽ. Công tác bảo quản, bảo dưỡng, sửa chữa, kiểm định, thí nghiệm, hóa nghiệm, niêm cất, bao gói và xử lý đạn dược được tổ chức theo đúng phân cấp, quy trình, quy tắc an toàn. Hệ thống kho tàng, trạm, xưởng và cơ sở kiểm định được quy hoạch, củng cố, từng bước hiện đại hóa; năng lực nghiên cứu, sản xuất vật tư kỹ thuật, chi tiết thay thế và làm chủ công nghệ mới có chuyển biến tích cực.

Ngành quân khí đã bảo đảm tốt cho huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, diễn tập, phòng thủ dân sự, cứu hộ-cứu nạn và các nhiệm vụ đột xuất; ưu tiên các đơn vị làm nhiệm vụ trên hướng chiến lược, biên giới, biển, đảo. Phong trào nghiên cứu khoa học, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật được duy trì, góp phần giải quyết nhiều yêu cầu thực tiễn trong quản lý, khai thác và bảo đảm kỹ thuật. 

 Thủ trưởng Cục Quân khí kiểm tra Kho K895. Ảnh: TRUNG HÀ

Những năm tới, yêu cầu nhiệm vụ đối với ngành quân khí đòi hỏi ngày càng cao; vũ khí, trang bị kỹ thuật (VKTBKT) có sự đan xen giữa nhiều thế hệ; một bộ phận đã qua nhiều năm khai thác, cất giữ, trong khi trang bị mới, công nghệ cao tiếp tục được đưa vào biên chế; yêu cầu bảo đảm kịp thời, đồng bộ, tin cậy, an toàn tuyệt đối và yêu cầu tự chủ vật tư kỹ thuật, chuyển đổi số, bảo vệ bí mật quân sự và ứng phó sự cố ngày càng cấp thiết. Để hoàn thành tốt nhiệm vụ, toàn ngành quân khí tập trung thực hiện đồng bộ những nội dung chủ yếu sau:

Một là, tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng; xây dựng ngành quân khí vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ. Quán triệt sâu sắc đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng, Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới; thực hiện nghiêm chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bí thư Quân ủy Trung ương về “2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa” và phương châm “5 vững”. Gắn xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh với xây dựng cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”. Mỗi cán bộ, nhân viên phải thực sự mẫu mực, tận tụy, cẩn trọng, chính xác, chấp hành nghiêm pháp luật Nhà nước, kỷ luật Quân đội và các quy định của ngành.

Hai là, nâng cao chất lượng nghiên cứu, dự báo và tham mưu chiến lược về công tác kỹ thuật quân khí. Chủ động rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, điều lệ, quy chế, tiêu chuẩn, định mức và quy trình kỹ thuật chuyên ngành, bảo đảm thống nhất, đồng bộ, khả thi. Đổi mới phương thức quản lý, chỉ huy, điều hành; phân cấp rõ trách nhiệm, tăng cường kiểm tra, hướng dẫn, kịp thời khắc phục khâu yếu, mặt yếu. Việc tham mưu phải bảo đảm đúng, trúng, kịp thời, lấy chất lượng, an toàn và hiệu quả thực chất làm thước đo.

Ba là, bảo đảm đầy đủ, kịp thời, đồng bộ súng, pháo, khí tài, đạn dược cho các nhiệm vụ; duy trì vững chắc hệ số kỹ thuật theo quy định. Thực hiện nghiêm chế độ quản lý số lượng, chất lượng, đồng bộ; tổ chức tốt tiếp nhận, cấp phát, điều chuyển, thu hồi, dự trữ và bảo đảm cơ động. Ưu tiên lực lượng làm nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ chủ quyền biên giới, biển, đảo, các đơn vị được trang bị mới và các nhiệm vụ đột xuất. Nâng cao chất lượng bảo quản, bảo dưỡng, sửa chữa, đồng bộ, kiểm định và đánh giá chất lượng; xử lý chặt chẽ, đúng quy định đối với đạn dược xuống cấp, kém phẩm chất hoặc không còn trong quy hoạch. Đẩy mạnh nghiên cứu, sản xuất vật tư kỹ thuật, chi tiết thay thế và phục hồi đồng bộ, từng bước nâng cao khả năng tự chủ, giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài.

Bốn là, đặt công tác an toàn lên hàng đầu, coi đây là yêu cầu có tính nguyên tắc, là nhiệm vụ sống còn của ngành. Tiếp tục thực hiện nghiêm các quy định của Bộ Quốc phòng và hướng dẫn của Tổng cục Hậu cần-Kỹ thuật về bảo đảm an toàn kho vũ khí, đạn dược; phòng, chống cháy, nổ và an toàn, vệ sinh lao động, bảo vệ môi trường. Thường xuyên kiểm tra, đánh giá nguy cơ; duy trì nghiêm chế độ trực, tuần tra, luyện tập phương án xử trí sự cố; kiên quyết không để bị động, bất ngờ. Tiếp tục quy hoạch, củng cố, nâng cấp kho tàng, nhà che, đường tuần tra, công trình phòng cháy, chữa cháy; hiện đại hóa dây chuyền bảo quản, bảo dưỡng, sửa chữa, kiểm định và xử lý đạn dược, gắn đầu tư với khai thác hiệu quả, tiết kiệm.

Năm là, đẩy mạnh phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và cải cách hành chính quân sự. Ưu tiên nghiên cứu công nghệ bảo quản, niêm cất, kiểm định, sửa chữa, xử lý; số hóa hồ sơ, dữ liệu trang bị; kết nối, khai thác cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý, chỉ huy, điều hành theo đúng phân cấp và chế độ bảo mật. Triển khai nâng cấp các dây chuyền bảo dưỡng, sửa chữa tại các trạm, xưởng bảo dưỡng, sửa chữa mới được đầu tư xây dựng theo hướng tự động hóa và tổ chức thực hiện bảo đảm môi trường làm việc theo tiêu chuẩn 5S; được đầu tư lắp đặt hệ thống dây chuyền công nghệ bảo quản VKTBKT bằng công nghệ Defric. Khuyến khích sáng kiến từ cơ sở, gắn nghiên cứu với thử nghiệm, đánh giá, chuẩn hóa và chuyển giao vào thực tiễn...

Thấm nhuần lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Lương thực, vũ khí là mồ hôi nước mắt của đồng bào, là xương máu của bộ đội. Vì vậy, phải quý trọng nó, phải tiết kiệm ngăn nắp, phải sử dụng hợp lý”, toàn ngành tiếp tục đoàn kết, chủ động, sáng tạo, tự lực, tự cường; giữ nghiêm kỷ luật, bảo đảm an toàn; quyết tâm hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ, góp phần xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, bảo vệ vững chắc Tổ quốc.