Sáng 14-9, Trung tướng Phương Minh Hòa, Ủy viên Trung ương Đảng, Chính ủy Quân chủng Phòng không - Không quân đã trao tặng 4 phi công và chỉ huy bay Đơn vị Không quân C35, Đoàn B70 bằng khen của Tư lệnh Quân chủng vì thành tích cứu máy bay chiến đấu hiện đại trong khi thực hiện nhiệm vụ huấn luyện.

Hai phi công Trần Quốc Toản và Nguyễn Hữu Trọng kể lại tình huống hạ cánh an toàn.

Phải cứu lấy máy bay!

Đó là lời Thượng tá phi công Trần Quốc Toản khi trao đổi với chúng tôi. Anh cho biết: "Thời gian qua, trong phong trào “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, các phi công Đơn vị C35 luôn thấm nhuần, thực hiện tốt lời dạy của Bác với Bộ đội Phòng không-Không quân". Anh kể lại tình huống xảy ra sự cố trên không đáng nhớ.

Sáng 27-8, Đơn vị C35 tổ chức bay huấn luyện 19 lần chuyến. Phi công cấp 2, Thượng tá Trần Quốc Toản, Chính trị viên Phi đội 3 cùng phi công cấp 1, Trung tá Nguyễn Hữu Trọng, Biên đội trưởng được phân công bay trên máy bay chiến đấu tiêm kích đa năng hiện đại. Các anh đã hoàn thành tốt bài bay công kích mục tiêu trên không. Lúc 9 giờ 4 phút, các anh thực hiện chuyến bay thứ 2, đợt 2 với bài tập bay đường dài làm mục tiêu cho các máy bay khác chặn kích. Sau khi kiểm tra thông số kỹ thuật, hai phi công xin phép chỉ huy bay cất cánh. Được lệnh của Thượng tá Bùi Tiến Đức, Chỉ huy trưởng Đơn vị C35 và là chỉ huy bay, máy bay cất cánh. Vừa rời khỏi mặt đất, thu càng máy bay, các anh đã nghe giọng Trung tá Nguyễn Ngọc Hải, chỉ huy bay ở đài chỉ huy cất hạ cánh: “140, giữ tốt trạng thái, kiểm tra động cơ phải”. Lúc này hai phi công phát hiện có tiếng động lạ, nhưng vẫn tiếp tục cất cánh, làm động tác thu cánh tà. Lên độ cao 300 mét, các anh vẫn thấy tiếng động lạ, đồng thời máy bay có hiện tượng chúi xuống và liệng sang phải, đồng hồ đo nhiệt độ động cơ bên phải báo tăng 700 độ, chứng tỏ động cơ bên phải có vấn đề. Các anh Bùi Tiến Đức và Nguyễn Ngọc Hải chỉ huy hướng dẫn máy bay về hạ cánh, liên tục ra mệnh lệnh: "Kiểm tra động cơ, vòng quay, nhiệt độ”, “Tắt máy động cơ phải, dùng động cơ trái vào hạ cánh”. Hai phi công thực hiện lệnh chỉ huy tắt động cơ phải, tăng vòng quay động cơ trái. Nguyễn Hữu Trọng ngồi ở buồng lái sau bình tĩnh nói với Trần Quốc Toản: “Anh cứ bình tĩnh lái vào hạ cánh, tôi sẽ giữ trạng thái máy bay”. Trần Quốc Toản tắt động cơ phải, tăng vòng quay động cơ trái, xả dầu, cho máy bay vào hạ cánh trực tiếp. Cùng sự giúp đỡ của chỉ huy bay, hai phi công đã bình tĩnh đưa chiếc máy bay gặp sự cố hạ cánh an toàn xuống sân bay Biên Hòa trong niềm vui vỡ òa của cán bộ, chiến sĩ toàn đơn vị.

Ngay sau khi máy bay hạ cánh, Phân đội Bảo đảm kỹ thuật hàng không đưa máy bay về xưởng sửa chữa và phát hiện một con chim lớn bị hút vào động cơ phải máy bay khi vừa cất cánh, làm toàn bộ máy nén của tầng thấp áp và cao áp của động cơ phải đều bị sứt hoặc cong vênh. Hai lỗ thủng trên vỏ máy bay dài 12cm, rộng khoảng 8cm. Trung tá Nguyễn Văn Thành, Chủ nhiệm Kỹ thuật đơn vị cho biết: “Trường hợp hỏng hóc này rất nặng, hệ thống báo cháy trên máy bay không còn hiệu lực vì dây hệ thống báo cháy bị đứt. Chỉ cần sự va chạm làm vỡ đường dầu, hoặc đường nhớt là dẫn đến cháy nổ, uy hiếp an toàn”. Thượng tá Trần Quốc Toản tâm sự: “Gặp sự cố trên không, điều lo lắng nhất làm sao đưa máy bay về hạ cánh an toàn, vì đây là tài sản lớn của nhân dân, quân đội, để mất tài sản đó là có tội. Cứu máy bay là mệnh lệnh từ trái tim của phi công chúng tôi”.

Xứng đáng là phi đội mũi nhọn

Hai phi công Trần Quốc Toản và Nguyễn Hữu Trọng đều là cán bộ của Phi đội 3-phi đội mũi nhọn của Đơn vị C35, đang lái những máy bay tiêm kích đa năng hiện đại nhất của Không quân nhân dân Việt Nam, thường xuyên bay bảo vệ vùng trời trên quần đảo Trường Sa và thềm lục địa phía Nam Tổ quốc. Mới đây, Bộ Quốc phòng đã tặng bằng khen cho Phi đội 3 vì hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bay. Thượng tá Trần Quốc Toản quê ở Kim Sơn, Ninh Bình, nhập ngũ năm 1983, đã có hơn 700 giờ bay. Tháng 6 vừa qua, trong ban bay huấn luyện, máy bay của anh gặp sự cố, một động cơ sáng đèn, giảm vòng quay, anh đã bình tĩnh sử dụng một động cơ đưa máy bay về hạ cánh an toàn.

Trung tá, phi công cấp 1 Nguyễn Hữu Trọng, quê ở Yên Thành, Nghệ An đã có hơn 1.000 giờ bay, đã hàng chục lần bay ra Trường Sa. Anh tâm sự: “Tôi từng gặp sự cố máy bay làm hỏng phần cánh, nhưng vẫn về hạ cánh an toàn. Sự cố lần này, nhờ bình tĩnh và sự phối hợp hiệp đồng tốt của mặt đất, nên phi công và máy bay đã thoát hiểm trong gang tấc”.

Người phát hiện sự cố động cơ sớm nhất là Trung tá Nguyễn Ngọc Hải, Phi đội phó huấn luyện Phi đội 3 được giao chỉ huy hạ, cất cánh hôm đó. Anh quê ở Đông Anh, Hà Nội, đã có hơn 900 giờ bay với nhiều loại máy bay. Ngay khi máy bay số hiệu 8533 của phi công Toản và Trọng rời đường băng, ngồi trên đài chỉ huy hạ, cất cánh, cách đường băng vài trăm mét, anh phát hiện những tia lửa phụt ra từ động cơ phải máy bay khác thường và kịp thời ra lệnh cho phi công kiểm tra động cơ, báo cáo chỉ huy bay. Thượng tá Bùi Tiến Đức, Chỉ huy trưởng Đơn vị C35 đang chỉ huy bay trên đài chỉ huy bình tĩnh ra những mệnh lệnh chính xác đưa máy bay về hạ cánh an toàn. Phi công cấp 1 Bùi Tiến Đức quê ở thành phố Thanh Hóa, đã có hơn 800 giờ bay và hơn 12 năm chỉ huy bay, từng xử lý thành công nhiều tình huống bất trắc trên không, nên anh rất bình tĩnh, xử lý sáng suốt trong sự cố này.

Những "bàn tay vàng"

Sửa chữa, phục hồi máy bay trị giá hàng trăm tỉ đồng lần này còn phải kể đến công lao của cán bộ, chiến sĩ Phân đội Bảo đảm kỹ thuật hàng không. Ngay khi máy bay 8533 về hạ cánh, được đưa vào xưởng bảo dưỡng định kỳ, Đại úy Phạm Quang Khang, Xưởng trưởng cho biết: Cán bộ, chiến sĩ đã tập trung tinh thần, trí tuệ không kể ngày đêm nhanh chóng khắc phục sự cố, tìm mọi cách xử lý các dây điện bị chập, đứt. Trung tá quân nhân chuyên nghiệp Trần Quốc Việt, thuộc Trạm Sửa chữa mặt đất cùng các anh Phạm Văn Tăng, Nguyễn Duy Hải nhanh chóng gò, tán những chỗ vỏ máy bay bị vỡ, thủng. Trung đội Máy bay động cơ và thiết bị hàng không tập trung thay động cơ bị hỏng và hiệu chỉnh các thông số đúng tiêu chuẩn kỹ thuật. Hiện máy bay gặp sự cố đã được sửa chữa xong, đang chờ bay kiểm tra để đưa vào làm nhiệm vụ.

Trung tướng Phương Minh Hòa biểu dương, khen ngợi những người thợ Không quân Việt Nam có đôi "bàn tay vàng", đồng thời thưởng "nóng" 10 triệu đồng cho Phân đội Bảo đảm kỹ thuật hàng không, thưởng 5 triệu đồng cho Xưởng Bảo dưỡng kỹ thuật và 3 triệu đồng cho tổ sửa chữa máy bay.

Chiến công hiệp đồng tập thể cứu máy bay gặp sự cố trên không của các phi công Đơn vị C35 là hành động, tấm gương tiêu biểu của Không quân nhân dân Việt Nam làm theo lời Bác Hồ dạy: Trung thành vô hạn, tấn công kiên quyết, đoàn kết hiệp đồng, lập công tập thể.

Bài và ảnh: Đoàn Hoài Trung