Cái nắng gắt của ngày hè ở xã vùng núi biên giới Hoành Mô (tỉnh Quảng Ninh) bỏng rát, vậy mà trên các sườn núi cao, dưới những hẻm núi sâu, dọc các con suối, những chiến sĩ công binh thuộc Đội rà phá bom, mìn của Lữ đoàn Công binh 513 vẫn miệt mài rà từng tấc đất để dò tìm bom, mìn, vật nổ sót lại sau chiến tranh. Thời tiết nóng nực cộng thêm phải mang theo thiết bị chuyên dụng và mặc đồ bảo hộ khiến họ ướt đẫm mồ hôi. Tuy nhiên, do tính chất công việc nguy hiểm nên mọi thao tác vẫn được cán bộ, chiến sĩ thực hiện rất cẩn trọng, tỉ mỉ.

 Bộ đội Lữ đoàn Công binh 513 (Quân khu 3) làm nhiệm vụ rà phá bom, mìn, vật nổ.

Theo sát hoạt động của bộ đội để chỉ huy việc tìm kiếm bom, mìn, vật nổ, Thiếu tá Vũ Tuấn Anh, Đại đội trưởng Đại đội 1, Tiểu đoàn 1 (Đội trưởng Đội rà phá bom, mìn của Lữ đoàn Công binh 513) cho biết: “Khu vực khe núi, sông, suối thường là nơi tích tụ nhiều bom, mìn, vật nổ sót lại sau chiến tranh. Tuy nhiên, những nơi này địa hình rất hiểm trở, cây cối rậm rạp khiến công tác tiếp cận và triển khai dò, gỡ gặp nhiều khó khăn. Với quyết tâm làm sạch bom, mìn, chúng tôi huy động tối đa lực lượng, trang thiết bị, phương tiện để tiến hành rà thật kỹ lưỡng, không bỏ sót dù là một mét vuông đất”.

Rà phá bom, mìn, vật nổ sót lại sau chiến tranh là nhiệm vụ quan trọng, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra mất an toàn. Do đó, 100% cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Công binh 513 tham gia thực hiện nhiệm vụ đều được huấn luyện bổ sung, có thể sử dụng thành thạo trang thiết bị chuyên dụng, nắm rõ các bước tiến hành xử lý khi phát hiện tín hiệu và cách khắc phục khi có bom, mìn. Ngoài ra, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, chỉ huy đơn vị thường xuyên giáo dục, quán triệt bộ đội nâng cao tinh thần trách nhiệm, tính kỷ luật và ý thức cảnh giác, chấp hành nghiêm quy tắc an toàn.

Vật nổ sót lại trên địa bàn biên giới Đông Bắc chủ yếu là đạn pháo, đạn súng cối. Do nằm dưới lòng đất lâu năm nên nhiều quả đạn bị biến dạng, han gỉ, khiến việc xử lý rất phức tạp, tăng nguy cơ mất an toàn, chỉ một sơ suất nhỏ trong quá trình tiếp cận, tháo gỡ cũng có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Vì vậy, ngoài nắm chắc các bước và thuần thục kỹ thuật động tác xử lý bom, mìn thì yếu tố tâm lý cùng kinh nghiệm thực tiễn là rất quan trọng để cán bộ, chiến sĩ hoàn thành nhiệm vụ.

26 năm quân ngũ cũng là khoảng từng ấy năm gắn bó với nhiệm vụ hiểm nguy, Thiếu tá QNCN Bùi Văn Thái, thợ lặn thuộc Trung đội 2, Đại đội 1, Tiểu đoàn 1 (hiện là Phó đội trưởng Đội rà phá bom, mìn của Lữ đoàn Công binh 513) không nhớ rõ đã tham gia xử lý, vô hiệu hóa bao nhiêu quả bom, mìn. Chính những lần trực tiếp đối diện với "tử thần" đã rèn luyện cho Thiếu tá QNCN Bùi Văn Thái một tinh thần thép. Anh chia sẻ: “Khi tiếp xúc gần bom, mìn, ai cũng sẽ bị tâm lý. Để vượt qua, chúng tôi tự nhắc mình phải luôn bình tĩnh, không chủ quan, tin tưởng và tuân thủ tuyệt đối quy trình kỹ thuật xử lý đã được huấn luyện. Đây là những yếu tố giúp chúng tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ”.

Lữ đoàn Công binh 513 được giao rà phá bom, mìn, vật nổ trên diện tích 600ha đất thuộc thôn Đồng Cậm, xã Hoành Mô. Khu vực này địa hình rừng núi, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, giao thông đi lại và điều kiện sinh hoạt, làm việc gặp nhiều khó khăn; song không làm chùn ý chí của những người lính công binh được giao nhiệm vụ hồi sinh những “vùng đất chết”. Trực tiếp chỉ huy Đội rà phá bom, mìn, Thượng tá Phạm Minh Châu, Phó lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 513 cho biết: “Đến nay, đơn vị đã rà phá, giải phóng được hơn 200ha đất, bảo đảm an toàn tuyệt đối. Đội đang đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ trong năm nay”.

Không ồn ào, phô trương, công việc của những người lính Lữ đoàn Công binh 513 diễn ra lặng lẽ hằng ngày. Mặc dù phải đối mặt với hiểm nguy nhưng cán bộ, chiến sĩ đơn vị vẫn lặng thầm cống hiến bằng tinh thần trách nhiệm và lòng quả cảm. Mỗi vật nổ nguy hiểm được xử lý là thêm một mảnh đất được hồi sinh, góp phần đem lại cuộc sống yên bình, no ấm cho người dân vùng biên cương vốn còn nhiều gian khó.

Thực hiện nhiệm vụ trên địa bàn đa số là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống nên ngoài hoàn thành tốt công tác dò, gỡ, xử lý bom, mìn, vật nổ, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Công binh 513 còn tích cực tham gia làm công tác dân vận. Thời gian qua, mỗi khi trên địa bàn xã Hoành Mô xảy ra mưa lũ, sạt lở đất, đơn vị đều nhanh chóng giúp người dân khắc phục hậu quả, hỗ trợ bà con ổn định cuộc sống, để lại những tình cảm tốt đẹp trong lòng cán bộ, nhân dân địa phương, qua đó góp phần tô thắm hình ảnh cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới.