Sau ngày khởi nghĩa giành chính quyền ít lâu, Nam Định đã thành lập được các chi đội du kích hoạt động khá hiệu quả. Lực lượng du kích ở đây đã theo dõi, từng bước trấn áp thành công bọn quốc dân đảng. Ở Hải Lạng, Nghĩa Hưng, chi đội du kích theo dõi sát sao các hoạt động của quân Nhật. Giữa tháng 9-1945, du kích Hải Lạng phát hiện một sĩ quan Nhật cùng vợ đi mua một thuyền gạo từ các địa chủ, phú nông trong vùng để cung cấp cho quân Nhật. Chi đội du kích quyết định tịch thu thuyền gạo của viên sĩ quan Nhật để chia cho nhân dân chống đói. Sau đó ta phóng thích viên sĩ quan này.

Một tuần sau sự kiện trên, du kích Hải Lạng lại phát hiện thấy 4 thuyền đinh của quân Nhật từ Thanh Hóa ra, đang hướng mũi về thành phố Nam Định. Xã đội trưởng Hải Lạng quyết định kiểm tra các thuyền đinh của quân Nhật, nên đã cử một du kích xuống thuyền để khám xét. Không ngờ chiến sĩ du kích này vừa bước xuống thuyền đã bị quân Nhật sát hại. Ngay lập tức Huyện ủy, Huyện đội lệnh cho du kích Hải Lạng đánh chiếm các thuyền đinh. Nhưng quân Nhật trên thuyền (mỗi thuyền có 2-3 tên) được trang bị đầy đủ súng đạn, trong khi đó các du kích thì chỉ có vũ khí thô sơ như dao, kiếm, gậy nên rất khó tiếp cận. Sau khi bàn bạc, du kích Hải Lạng quyết định đóng giả các phu kéo thuyền để tiếp cận địch. thế là mỗi thuyền địch có 3-4 du kích trẻ khỏe, lanh lợi đến cầm dây kéo. Chờ đúng thời cơ, các “phu kéo thuyền” đồng loạt tấn công quân Nhật trên thuyền đinh. Chỉ trong chốc lát, ta đã khống chế toàn bộ các thuyền. Lúc này các du kích mới biết trên thuyền đinh của Nhật chở đầy vũ khí. Số vũ khí này nhanh chóng được đưa về trang bị cho du kích của ta.

TRẦM KIM HÀ