Khơi dậy đam mê nghiên cứu của các nhà khoa học trẻ

Lãnh đạo Học viện Chính trị và các đại biểu tham quan trưng bày công trình nghiên cứu khoa học của học viên năm học 2025-2026.

Tạo môi trường ươm mầm ý tưởng khoa học

Điều gì đã tạo nên một diễn đàn học thuật giàu sức sống như vậy? Tôi đặt câu hỏi ấy với Đại tá Trần Hậu Tân, Trưởng phòng Khoa học quân sự (HVCT) và được anh chia sẻ: Những năm qua, Đảng ủy, Ban giám đốc HVCT luôn xác định NCKH của học viên là một nội dung quan trọng trong quá trình đào tạo, góp phần hình thành tư duy khoa học, phương pháp nghiên cứu và năng lực giải quyết những vấn đề thực tiễn cho người học. Từ định hướng đó, cấp ủy, chỉ huy các cấp trong Học viện luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động NCKH của học viên với những biện pháp hết sức cụ thể, thiết thực. Các cơ quan chức năng, khoa giáo viên và hệ quản lý học viên chủ động cụ thể hóa bằng những kế hoạch, chương trình phù hợp với từng đối tượng đào tạo; đồng thời tạo mọi điều kiện thuận lợi để học viên tham gia nghiên cứu, từ lựa chọn đề tài, xây dựng đề cương, tổ chức khảo sát, thu thập tài liệu đến bảo vệ, nghiệm thu công trình.

Qua tìm hiểu, chúng tôi nhận thấy, điểm nổi bật trong triển khai hoạt động NCKH của học viên là coi trọng chất lượng hơn số lượng. Ngay từ khâu lựa chọn đề tài, hội đồng khoa học các hệ đã xem xét kỹ tính mới, tính thực tiễn, hạn chế tối đa sự trùng lặp; khuyến khích học viên lựa chọn những vấn đề gắn với nhiệm vụ giáo dục, đào tạo và thực tiễn công tác Đảng, công tác chính trị (CTĐ, CTCT) trong Quân đội. Trong quá trình nghiên cứu, đội ngũ cán bộ, giảng viên không chỉ hướng dẫn về phương pháp mà còn đồng hành với học viên trong việc hoàn thiện ý tưởng, điều chỉnh cách tiếp cận, bổ sung cơ sở lý luận và thực tiễn. Thực tế tại hội nghị tổng kết đã phản ánh rõ hiệu quả của cách làm ấy. Những câu hỏi phản biện đều hướng đến mục tiêu hoàn thiện công trình. Mỗi phần trình bày vì thế đều trở thành một cuộc trao đổi học thuật thực sự, nơi người hướng dẫn và người nghiên cứu cùng tìm lời giải tốt hơn cho những vấn đề đặt ra.

Đại tá Trần Hậu Tân cho rằng, điều Học viện hướng tới không chỉ là những đề tài đoạt giải mà quan trọng hơn là xây dựng được động cơ nghiên cứu đúng đắn cho học viên. Khi hiểu rõ ý nghĩa của NCKH đối với học tập, rèn luyện và công tác sau này, học viên sẽ chủ động tìm tòi, phát hiện vấn đề từ thực tiễn.

Quang cảnh buổi tổng kết công tác nghiên cứu khoa học của học viên Học viện Chính trị.

Hướng nghiên cứu bám sát vào thực tiễn

Có thể khẳng định, chính sự quan tâm của lãnh đạo, chỉ huy các cấp cùng tinh thần chủ động, sáng tạo của học viên đã tạo nên sức sống cho phong trào NCKH tại HVCT. Qua các công trình được giới thiệu cho thấy, hướng nghiên cứu ngày càng bám sát thực tiễn giáo dục, đào tạo và yêu cầu xây dựng Quân đội trong tình hình mới. Nhiều đề tài tập trung vào đổi mới công tác giáo dục chính trị, nâng cao chất lượng CTĐ, CTCT, phát huy hiệu quả chuyển đổi số trong giáo dục, đào tạo, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng... Không ít công trình sử dụng kết quả điều tra, khảo sát thực tế để phân tích, đánh giá, từ đó đề xuất những giải pháp có khả năng vận dụng ngay trong hoạt động của nhà trường và đơn vị.

Những kết quả đạt được là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của cách tổ chức bài bản ấy. Trong năm học 2025-2026, HVCT triển khai 153 đề tài và 83 chuyên đề NCKH của học viên; lựa chọn 63 đề tài và 10 chuyên đề tiêu biểu tham gia đánh giá cấp Học viện. Nhiều công trình được hội đồng đánh giá có cách tiếp cận mới, lập luận chặt chẽ, gắn lý luận với thực tiễn và có giá trị ứng dụng. Bên cạnh đó, học viên còn công bố 701 bài báo khoa học; viết hơn 4.100 bài đấu tranh trên không gian mạng cùng hàng trăm tham luận, bài kỷ yếu hội thảo, tin, bài đăng trên các phương tiện thông tin của Học viện.

Lãnh đạo Học viện Chính trị trao thưởng tặng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong nghiên cứu khoa học năm học 2025-2026.

Thiếu tướng, PGS, TS Nguyễn Huy Hoàng, Phó giám đốc HVCT khẳng định, những thống kê kết quả trên không đơn thuần phản ánh quy mô phong trào mà quan trọng hơn, đã cho thấy sự chuyển biến trong nhận thức của học viên. NCKH từng bước trở thành nhu cầu tự học, tự nghiên cứu, góp phần rèn luyện tư duy độc lập, phương pháp làm việc khoa học và năng lực giải quyết những vấn đề thực tiễn của người cán bộ chính trị tương lai.

Từ những kết quả đạt được, năm học 2026-2027, HVCT tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp đối với hoạt động NCKH; mở rộng các hình thức sinh hoạt học thuật, định hướng đề tài bám sát những vấn đề mới của thực tiễn giáo dục, đào tạo và nhiệm vụ xây dựng Quân đội; phấn đấu để 100% học viên được tham gia hoạt động NCKH dưới nhiều hình thức khác nhau. Đồng thời, tiếp tục phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên hướng dẫn, gắn kết quả NCKH với đánh giá quá trình học tập, rèn luyện của học viên. Từ đó tạo dựng giá trị bền vững trong phong trào NCKH của học viên, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của HVCT trong thời gian tới.