QĐND - Để phá thế của địch, tạo bước phát triển mới trong cuộc kháng chiến chống Pháp, tháng 4-1952, Trung ương Đảng quyết định mở chiến dịch Tây Bắc nhằm tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch, giải phóng một vùng đất đai có tính chất quan trọng về chiến lược. Chiến dịch diễn ra từ ngày 14-10 đến 14-12-1952. Thắng lợi của chiến dịch Tây Bắc có ý nghĩa quan trọng, không chỉ tiêu diệt một bộ phận lớn quân địch mà còn phá tan âm mưu thâm độc lập “Xứ Thái tự trị” của thực dân Pháp, giải phóng được một vùng đất đai rộng lớn 28.000km2 với 25 vạn dân, trở thành hậu phương tại chỗ của chiến dịch Điện Biên Phủ.

Bộ đội ta mở đường vào chiến dịch. Ảnh tư liệu.

Ngay sau khi chiến dịch kết thúc thắng lợi, tất cả các châu (huyện) ở Tây Bắc được giải phóng đều nhanh chóng thiết lập các tổ chức Đảng, chính quyền cách mạng và bắt tay vào củng cố vùng giải phóng, phát triển sản xuất, phá tan âm mưu gây phỉ của địch. Đến cuối năm 1953 đầu năm 1954, Tây Bắc thực sự ổn định cả về kinh tế, chính trị trở thành hậu phương tại chỗ của chiến dịch Điện Biên Phủ.

Để bảo đảm sức người, sức của cho chiến dịch Điện Biên Phủ, ta đã tổ chức hội đồng cung cấp từ Trung ương đến các địa phương. Các hội đồng có nhiệm vụ tổ chức huy động sức người, sức của ở hậu phương chi viện cho tiền tuyến, nhất là cho mặt trận Điện Biên Phủ. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, đồng bào các dân tộc Tây Bắc, Việt Bắc, Liên khu 3, Liên khu 4 đã đóng góp hơn 260 nghìn dân công; 20.991 xe đạp thồ; hàng chục nghìn phương tiện vận chuyển thô sơ; 25.056 tấn lương thực; 907 tấn thịt và hàng nghìn tấn thực phẩm khác. Trong đó, riêng các tỉnh Tây Bắc có sự đóng góp rất lớn. Tỉnh Lai Châu đã cung cấp cho chiến dịch 3.059 tấn lương thực, 245 tấn thịt, 250 tấn rau xanh, 62 thuyền, 353 ngựa thồ và hơn 260.000 người tham gia phục vụ chiến dịch. Tỉnh Sơn La huy động được trên 3.067 tấn gạo (vượt 52 tấn), 280 tấn thịt lợn, trâu, bò, hơn 139 tấn rau xanh. Hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái cũng có những đóng góp sức người, sức của hết sức to lớn cho chiến dịch Điện Biên Phủ. Yên Bái đã nộp thuế được 8.090 tấn thóc; 150 triệu đồng góp phần chi viện cho tiền tuyến kịp thời đúng lúc; riêng huyện Văn Chấn năm 1953 có 1.700 thanh niên tham gia nhập ngũ và đi phục vụ chiến dịch.

Đã 60 năm trôi qua, song Chiến thắng Tây Bắc vẫn còn âm vang mãi mãi, có ý nghĩa lịch sử và thực tiễn sâu sắc phản ánh tầm nhìn chiến lược, nghệ thuật quân sự tài tình của Đảng. Thực tiễn cho thấy, Trung ương Đảng quyết định mở chiến dịch Điện Biên Phủ trong điều kiện nhu cầu về sức người, sức của rất lớn, nhưng lại xa căn cứ địa Việt Bắc, xa vùng tự do Thanh - Nghệ - Tĩnh, vấn đề chuyên chở, vận chuyển vũ khí, đạn dược, lương thực, thực phẩm… cho chiến dịch gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, chiến dịch giải phóng được Tây Bắc có tầm quan trọng đặc biệt, đã tạo ra hậu phương tại chỗ, một trong những nhân tố giữ vai trò quyết định đưa chiến dịch Điện Biên Phủ đến thắng lợi hoàn toàn.

Đại tá ĐỖ ĐẮC YÊN