Đó là yêu cầu tham số về độ song song quang trục giữa hai ống kính quan sát, tức là các chùm tia đi ra khỏi hai cụm thị kính của kính chỉ huy ТЗК cần phải song song với nhau trong phạm vi giới hạn nhất định. Nếu sai số về độ song song quang trục ngoài phạm vi cho phép sẽ dẫn đến hiện tượng khi quan sát một mục tiêu (máy bay chiến đấu, máy bay không người lái, UAV...) sẽ xuất hiện hai ảnh, gây nhầm lẫn cho người quan sát. Ngoài ra, nếu quan sát trong thời gian dài sẽ gây nhức mỏi mắt, loạn thị.

leftcenterrightdel
      Thiếu tá Vũ Đức Linh hướng dẫn nhân viên sử dụng thiết bị kiểm tra, hiệu chỉnh độ song song quang trục kính chỉ huy ТЗК.

Hiện nay, khi hiệu chỉnh kính chỉ huy ТЗК, người thợ phải mang khí tài ra ngoài trời và lấy vật chuẩn từ 1,5km trở lên. Tuy nhiên, ở thành thị, đa số vật chuẩn đều bị các tòa nhà cao tầng che khuất. Bên cạnh đó, trong điều kiện trời mưa, sương mù hay nắng chói đều không thể thực hiện được nên ảnh hưởng đến hiệu quả và tiến độ công việc sửa chữa, hiệu chỉnh...

Xuất phát từ thực tế trên, Thiếu tá Vũ Đức Linh, Trợ lý Kế hoạch tổng hợp, Phòng Kế hoạch Nhà máy A34 (Quân chủng Phòng không-Không quân) và cộng sự đã nghiên cứu thiết kế, chế tạo “Thiết bị kiểm tra, hiệu chỉnh độ song song quang trục kính chỉ huy ТЗК”. Nhóm tác giả đã đi sâu tìm hiểu nguyên lý tạo ảnh của ống chuẩn trực để tạo mục tiêu tương đương với một vật ở ngoài có cự ly 1,5km. Trên cơ sở đó, thay vì lấy một mục tiêu ngoài trời làm điểm ngắm, người thợ có thể sử dụng ảnh của ống chuẩn trực tạo ra làm điểm ngắm và thực hiện tại phòng sửa chữa mà không phụ thuộc vào điều kiện thời tiết.

Thiết bị đòi hỏi độ chính xác cao trong gia công chế tạo, nên từ lý thuyết đến chế thử gặp rất nhiều khó khăn về tài liệu chuyên ngành. Song với quyết tâm cao, nhóm tác giả đã nỗ lực nghiên cứu và từng bước giải quyết các vướng mắc. Thượng tá Nguyễn Xuân Trường, Giám đốc Nhà máy A34, cho biết: Sáng kiến được chế tạo hoàn toàn mới, quá trình nghiệm thu và thử nghiệm tại các đơn vị đều đạt tham số và các điều kiện kỹ thuật để đưa vào khai thác, sử dụng. Ngoài tính năng kiểm tra độ song song quang trục hai ống kính chỉ huy ТЗК, thiết bị còn có thể quy “0” bọt nước kính chỉ huy và kiểm tra, hiệu chỉnh cao thấp thị độ, thị sai kính, nghiêng kính vạch, nghiêng ảnh...; giúp thao tác kiểm tra, hiệu chỉnh khí tài của người thợ nhanh, chính xác, tiết kiệm thời gian, nâng cao năng suất công việc. Sáng kiến này vừa đoạt giải nhì Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội lần thứ 24 và đã được áp dụng hiệu quả tại nhiều đơn vị thuộc Quân chủng Phòng không-Không quân.

Bài và ảnh: TRẦN ĐỨC LƯU

* Mời bạn đọc vào chuyên mục Quốc phòng an ninh xem các tin, bài liên quan.