Cục Khoa học quân sự (Bộ Quốc phòng): Đẩy mạnh chuyển đổi số trong xét duyệt, nghiệm thu đề tài khoa học quân sự

Là cơ quan tham mưu giúp Bộ Quốc phòng quản lý nhà nước về hoạt động khoa học quân sự, hằng năm, Cục Khoa học quân sự tổ chức, quản lý hàng nghìn đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu, trải rộng trên nhiều lĩnh vực như công nghệ chiến lược, nghệ thuật quân sự, khoa học xã hội và nhân văn quân sự, khoa học kỹ thuật và công nghệ quân sự, hậu cần quân sự, y dược học quân sự, công nghiệp quốc phòng...

Khối lượng công việc lớn đòi hỏi quy trình quản lý phải hết sức khoa học, chính xác và kịp thời.

Thiếu tướng, TS Dương Minh Hải, Cục trưởng Cục Khoa học quân sự nghiệm thu cấp cơ sở Dự án “Xây dựng Big Data và xử lý thông tin khoa học quân sự bằng công nghệ AI”, tháng 1-2026.

Trước đây, công tác xét duyệt, nghiệm thu các đề tài, nhiệm vụ chủ yếu dựa trên hồ sơ giấy, quy trình luân chuyển qua nhiều khâu, nhiều cấp. Cách làm này bảo đảm chặt chẽ nhưng tiêu tốn khá nhiều thời gian, nhân lực và chưa khai thác hiệu quả nguồn dữ liệu khoa học được tích lũy qua nhiều năm.

Quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 3488-NQ/QUTW của Quân ủy Trung ương về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Cục Khoa học quân sự đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm từng bước đổi mới phương thức quản lý theo hướng chuẩn hóa dữ liệu số, xây dựng cơ sở dữ liệu ngành, tăng cường ứng dụng công nghệ số trong toàn bộ quá trình xét duyệt, đánh giá, nghiệm thu các đề tài nghiên cứu khoa học...

Đây là sự thay đổi về công cụ quản lý, đồng thời là bước chuyển về tư duy từ quản lý hành chính sang quản trị trên nền tảng dữ liệu số.

Cục Khoa học quân sự triển khai thực hiện mô hình “Phòng họp không giấy”.

Theo Thiếu tướng, TS Dương Minh Hải, Cục trưởng Cục Khoa học quân sự, một trong những mục tiêu của chuyển đổi số là hình thành hệ sinh thái quản lý khoa học dựa trên dữ liệu. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, cập nhật và kết nối đồng bộ, việc quản lý sẽ chuyển từ xử lý hồ sơ sang quản trị bằng dữ liệu, hỗ trợ lãnh đạo các cấp ra quyết định nhanh chóng, chính xác hơn.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Cục Khoa học quân sự đã triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu ngành khoa học quân sự, nhằm số hóa các quy trình nghiệp vụ, từ đề xuất, tuyển chọn, xét duyệt, triển khai, nghiệm thu và ứng dụng. Mỗi bước đều được cập nhật theo thời gian thực, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch, giúp chỉ huy các cấp nắm chắc tình hình, tiến độ để chỉ đạo, điều hành kịp thời.

Đến nay, hệ thống cơ sở dữ liệu ngành khoa học quân sự đang tích hợp, lưu trữ hơn 7.000 biểu ghi về kết quả nghiên cứu và nhiệm vụ khoa học, công nghệ các cấp; số hóa dữ liệu của 927 chuyên gia khoa học và công nghệ, 743 hồ sơ chức danh sĩ quan chuyên môn kỹ thuật - nghiệp vụ, cùng thông tin của 436 trang bị thuộc 16 phòng thí nghiệm. Hệ thống này từng bước hình thành nguồn tri thức quan trọng phục vụ công tác tham mưu, hoạch định chính sách, nghiên cứu, đào tạo và phát triển khoa học, công nghệ trong Quân đội. Đây cũng là cơ sở để tiến tới khai thác hiệu quả các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), phân tích dữ liệu nhằm hỗ trợ đánh giá xu hướng nghiên cứu, xác định các lĩnh vực ưu tiên và nâng cao chất lượng tư vấn, phản biện khoa học.

Cán bộ Cục Khoa học quân sự trao đổi trong quá trình làm phim chuyên đề, tháng 3-2026.

Mặt khác, trên nền tảng dữ liệu số đã xây dựng, Cục Khoa học quân sự tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng AI vào nghiên cứu, phát triển Hệ thống rà soát, kiểm tra trùng lặp trong xây dựng thuyết minh và dự toán nhiệm vụ khoa học, công nghệ mà không cần dùng công cụ bên ngoài. Theo đó, AI sẽ hỗ trợ tự động đối chiếu, phân tích dữ liệu, phát hiện các nội dung có dấu hiệu trùng lặp hoặc chưa thống nhất. Giải pháp này góp phần nâng cao chất lượng công tác thẩm định, giảm đáng kể thời gian xử lý hồ sơ, đồng thời tăng tính khách quan, minh bạch trong quản lý các nhiệm vụ khoa học, công nghệ.

Thêm vào đó, một trong những điểm nổi bật của quá trình đưa chuyển đổi số vào công tác xét duyệt, đánh giá, nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học quân sự thời gian gần đây là việc Cục Khoa học quân sự triển khai mô hình “Phòng họp không giấy” theo hướng hiện đại, tiết kiệm và hiệu quả. Thay vì sử dụng khối lượng lớn tài liệu in, toàn bộ tài liệu được số hóa, trao đổi và khai thác trên môi trường điện tử. Khi tiến hành xét duyệt, đánh giá, nghiệm thu đề tài, các thành viên hội đồng có thể nghiên cứu trước nội dung đề tài, gửi nhận xét, trao đổi ý kiến, theo dõi quá trình hoàn thiện hồ sơ ngay trên hệ thống.

Cách làm này vừa tiết kiệm thời gian, chi phí, vừa nâng cao đáng kể chất lượng phản biện khoa học và hiệu quả làm việc của hội đồng. Ngoài ra, việc áp dụng chữ ký số, hồ sơ điện tử, hệ thống quản lý văn bản và điều hành cũng góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, nâng cao tính công khai, minh bạch, khả năng kiểm tra, giám sát trong toàn bộ quá trình xét duyệt, đánh giá, nghiệm thu.

Công tác số hóa tài liệu được Cục Khoa học quân sự chú trọng thực hiện.

Đặc biệt, tháng 7-2026, Bộ Quốc phòng đã thông qua Bộ chỉ số đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ theo Chỉ số đánh giá hiệu quả công việc (KPI) do Cục Khoa học quân sự nghiên cứu xây dựng. Bộ chỉ số là công cụ lượng hóa mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị; tạo cơ sở đánh giá khách quan hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện. Việc triển khai thực hiện bộ chỉ số sẽ góp phần nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, thúc đẩy đổi mới phương thức quản trị trong lĩnh vực khoa học, công nghệ.

Từ xây dựng dữ liệu số, ứng dụng AI, hiện đại hóa phương thức điều hành đến đổi mới công tác đánh giá bằng các chỉ số định lượng, Cục Khoa học quân sự đã từng bước hình thành hệ sinh thái quản trị số trong lĩnh vực khoa học công nghệ quân sự. Những kết quả bước đầu đó không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, mà còn tạo nền tảng quan trọng để tiếp tục phát triển các ứng dụng thông minh, mở rộng kết nối, chia sẻ dữ liệu, nâng cao chất lượng tham mưu chiến lược về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong Quân đội, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam hiện đại trong giai đoạn mới.