Cách đây 80 năm, ngày 25-3-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 34/SL quy định tổ chức Bộ Quốc phòng, theo đó, ở các chiến khu, Ban Chính trị phát triển thành Phòng Chính trị. Đây là sự kiện quan trọng, đánh dấu sự ra đời và được xác định là Ngày truyền thống của Cục Chính trị Quân khu 3.

Thiếu tướng Nguyễn Nam Tiến, Ủy viên Thường vụ Đảng ủy, Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 3 cùng các đại biểu tham quan khu vực trưng bày tài liệu học tập tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Trường Quân sự Quân khu 3 lần thứ IX, nhiệm kỳ 2025-2030 (tháng 5-2025). Ảnh: ĐỨC VIỆT 

Bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp, hoạt động trong vùng địch hậu, Phòng Chính trị các chiến khu: 2, 3 và 11 (sau này là Liên khu 3) cử các cán bộ tuyên huấn, dân vận, địch vận bám sát cơ sở, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động quần chúng. Nhờ đó, quân và dân Liên khu 3 đã đoàn kết làm nên những trận đánh vang dội như: Tiếng sấm Đường 5, Cát Bi rực lửa... khiến vùng hậu cứ của thực dân Pháp rung chuyển, góp sức cùng quân, dân cả nước làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ, kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, cùng với sự phát triển của LLVT, Phòng Chính trị các quân khu phát triển thành Cục Chính trị, đánh dấu bước phát triển mới về quy mô và tổ chức. Cục Chính trị Quân khu 3 hướng dẫn, chỉ đạo, triển khai CTĐ, CTCT, tập trung xây dựng tổ chức đảng, bồi đắp lý tưởng, ý chí cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân tin tưởng vào đường lối kháng chiến của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Các phong trào thi đua như: “Sóng Duyên Hải”, “Đất mỏ kiên cường”, “Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”... đã tạo ra cao trào hành động cách mạng, động viên, thôi thúc hàng vạn lượt nam nữ thanh niên vượt qua các “tọa độ lửa” để “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”. Ở hậu phương, quân, dân Quân khu 3 vừa lao động sản xuất, vừa anh dũng đánh trả chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, bắn rơi hàng nghìn máy bay, cùng quân, dân cả nước hoàn thành sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.

Sau chiến thắng ngày 30-4-1975, Cục Chính trị đã tham mưu cho Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu 3 huy động lực lượng và trực tiếp chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam, biên giới phía Bắc, đồng thời phát động Phong trào “Làm giàu, đánh thắng”, tập trung đột phá, đẩy mạnh sản xuất; thực hiện các dự án kinh tế-quốc phòng. Phong trào trở thành nét sáng tạo độc đáo, điển hình, riêng có của LLVT Quân khu 3.

Nhận thức rõ vai trò của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng đối với xây dựng LLVT Quân khu 3 vững mạnh về chính trị, những năm gần đây, Cục Chính trị tham mưu, chỉ đạo đổi mới căn bản, toàn diện, đồng bộ nội dung, chương trình, hình thức, phương pháp giáo dục chính trị, tăng cường định hướng nhận thức, tư tưởng trong các nhiệm vụ khó khăn, hiểm nguy, những vấn đề nóng, nổi cộm, được xã hội quan tâm; kết hợp giữa phương pháp giảng dạy truyền thống với hiện đại, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, tăng tính hấp dẫn. Công tác đấu tranh, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng nhạy bén, linh hoạt, kịp thời trước diễn biến của tình hình, gắn chặt giữa "xây" và "chống", trong đó "xây" là cơ bản, "chống" phải sắc bén, hiệu quả. Hệ thống tổ chức đảng trong Đảng bộ, LLVT Quân khu 3 được Cục Chính trị tham mưu, chỉ đạo củng cố vững chắc, phát huy vai trò hạt nhân lãnh đạo, duy trì nghiêm nguyên tắc, nền nếp sinh hoạt đảng; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, giữ gìn kỷ luật, kỷ cương của Đảng. Công tác cán bộ được Cục Chính trị tham mưu, hướng dẫn cấp ủy các cấp nhận xét, đánh giá cán bộ đúng thực chất, lấy chất lượng thực hiện nhiệm vụ làm thước đo; quy hoạch cán bộ thống nhất giữa các cấp, có sự kế thừa, chuyển tiếp giữa các thế hệ. Việc đề bạt, bổ nhiệm thực hiện theo đúng nguyên tắc, tiêu chuẩn, chú trọng phẩm chất, năng lực. Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ gắn với quy hoạch nguồn; kết hợp giữa đào tạo trong nhà trường với luân chuyển từ nơi thuận lợi tới nơi khó khăn, qua nhiều loại hình đơn vị để thử thách, rèn luyện. Công tác bảo vệ chính trị nội bộ, pháp chế được thực hiện đúng quy định của pháp luật. Hoạt động dân vận, chính sách hậu phương Quân đội, đền ơn đáp nghĩa, tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ được thực hiện thiết thực, để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng nhân dân. Các tổ chức quần chúng được quan tâm, chăm lo, hoạt động hiệu quả.

Thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy, xây dựng chính quyền địa phương hai cấp, Cục Chính trị tham mưu cho Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu 3 thực hiện nghiêm tổ chức, biên chế; ổn định tư tưởng, giải quyết chế độ chính sách cho cán bộ theo quy định của pháp luật; tham mưu lựa chọn các đồng chí có trình độ chuyên môn, kinh nghiệm công tác để kiện toàn đội ngũ cán bộ ở các cơ quan, đơn vị mới thành lập, trọng tâm là bộ CHQS 4 tỉnh, thành phố, 15 ban chỉ huy phòng thủ khu vực và 401 ban CHQS cấp xã.

Cục Chính trị luôn quan tâm xây dựng Đảng bộ Cục trong sạch, vững mạnh, cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”. Cán bộ, nhân viên Cục Chính trị luôn có bản lĩnh chính trị vững vàng, nhạy bén, sắc sảo, linh hoạt trong nắm bắt, xử lý tình hình và có trình độ, năng lực tham mưu, hướng dẫn, triển khai thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ.

Để tiếp tục thực hiện tốt vai trò tham mưu, hướng dẫn, triển khai thực hiện CTĐ, CTCT trong LLVT Quân khu, Cục Chính trị luôn quán triệt sâu sắc đường lối chính trị, quân sự của Đảng; cụ thể hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, Bí thư Quân ủy Trung ương với “2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa” và “5 vững”, tập trung tham mưu giúp Thường vụ Đảng ủy Quân khu triển khai Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, Đảng bộ Quân khu lần thứ X. Tham mưu, đề xuất đổi mới, nâng cao hiệu quả các mặt hoạt động CTĐ, CTCT trong LLVT Quân khu, bảo đảm hoạt động CTĐ, CTCT được tiến hành thường xuyên, kịp thời, rộng rãi, có chất lượng ngày càng cao; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, xây dựng hệ sinh thái số trong hoạt động CTĐ, CTCT.

Trải qua 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, các thế hệ cán bộ, nhân viên, chiến sĩ Cục Chính trị Quân khu 3 đã xây đắp nên truyền thống “Trung thành, nguyên tắc, đoàn kết, sáng tạo”. Trong giai đoạn cách mạng mới, thế hệ cán bộ, nhân viên, chiến sĩ Cục Chính trị hôm nay nguyện giữ vững niềm tin, tiếp tục cống hiến trí tuệ, tài năng, viết tiếp chiến công mới, góp phần thiết thực xây dựng LLVT luôn vững mạnh về chính trị, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

Với những thành tích và chiến công đạt được, Cục Chính trị Quân khu 3 vinh dự được Đảng, Nhà nước tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý như: Huân chương Quân công hạng Ba (2021); 2 Huân chương Chiến công hạng Nhì (1984, 2004); 2 Huân chương Lao động hạng Ba (2005, 2011); 3 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất (2010, 2015, 2025).