Ngày 28-4-1975, Tiểu đoàn 4, thuộc Trung đoàn 27 (Sư đoàn 320b) được lệnh tiến công địch tại quận lỵ Tân Uyên, nhằm mở thông đường 16 để các đơn vị tiến về Sài Gòn. Quân địch đóng giữ Tân Uyên có 1 tiểu đoàn, vừa được điều động từ nội đô ra, do vậy quân số tương đối đầy đủ và được trang bị hỏa lực mạnh, nhưng tinh thần chiến đấu đã rệu rã bởi sự tác động từ những thất bại của địch ở Huế, Đà Nẵng, Tây Nguyên… Tiểu đoàn 4 của ta phải tiến công địch trong điều kiện hành tiến, quân số chưa được bổ sung kịp thời, nhưng tinh thần chiến đấu của cán bộ, chiến sĩ rất cao, ai cũng thấy được ngày toàn thắng đang đến rất gần.

Để bảo đảm đánh chắc thắng, cấp trên đã chỉ đạo Tiểu đoàn pháo binh 12 (thiếu một đại đội) khẩn trương triển khai trận địa chi viện trực tiếp cho Tiểu đoàn 4 đánh chiếm mục tiêu.

18 giờ ngày 27-4, chỉ huy tiểu đoàn nhận lệnh chiến đấu. Ngay lập tức các bộ phận của Tiểu đoàn 12 chuyển từ trạng thái hành quân sang trạng thái chiến đấu, đồng thời đơn vị tổ chức ngay bộ phận trinh sát trận địa, trinh sát mục tiêu, xác định điều kiện thời tiết và tiến hành công tác kỹ thuật. Tất cả những phần việc cơ bản bảo đảm cho một đơn vị pháo binh có thể bước vào chiến đấu được tiến hành hết sức khẩn trương. Đến 3 giờ ngày 28-4, toàn bộ công tác chuẩn bị chiến đấu đã hoàn tất, các khẩu đội sẵn sàng nhả đạn vào mục tiêu.

Tuy nhiên, mãi 14 giờ cùng ngày, Tiểu đoàn 12 mới liên lạc được với Tiểu đoàn 4, vì một bộ phận trinh sát của Tiểu đoàn 4 bị lạc đến lúc đó mới tìm về được đơn vị. Kế hoạch hiệp đồng nhanh chóng được thông qua.

Đúng 17 giờ ngày 28-4, các khẩu đội của Tiểu đoàn 12 bắt đầu bắn vào mục tiêu. Do có kinh nghiệm trong nhiều trận chiến đấu, nên chỉ sau hai phát đạn, các khẩu đội đã xác định được phần tử hiệu lực. Khi pháo ta phát hỏa, trận địa pháo địch ở bên kia sông Đồng Nai cũng bắt đầu phản pháo. Đại đội 85 của tiểu đoàn nhanh chóng chuyển hướng bắn kiềm chế trận địa pháo địch. Trận địa cối 120 của tiểu đoàn có điều kiện tập trung hỏa lực chi viện cho các phân đội bộ binh. Ở hướng chủ yếu, do có hỏa lực chi viện kịp thời, nên phát triển chiến đấu thuận lợi. Hướng thứ yếu, Đại đội bộ binh 2 sau khi đánh chiếm được một số mục tiêu thì bị trận địa cối của địch ngăn chặn quyết liệt, không thể phát triển. Đại đội cối 120 lúc này lại chuyển hướng chi viện cho đại đội 2 bằng cách kiềm chế trận địa cối của địch. Chỉ sau ít phút tập trung hỏa lực, trận địa cối của địch đã phải im lặng. Hướng thứ yếu tận dụng cơ hội, tràn lên chia cắt địch. Đến 19 giờ 30 phút, ta hoàn toàn làm chủ quận lỵ Tân Uyên, mở thông đường 16.

Trận đánh giành được thắng lợi trong thời gian ngắn là do ta đã làm tốt việc kiềm chế hỏa lực địch. Trong điều kiện thời gian rất gấp, nhưng các phân đội pháo đã hết sức khẩn trương làm công tác chuẩn bị chiến đấu bảo đảm chính xác, nhanh gọn. Việc điều hành hỏa lực chi viện khá linh hoạt, vừa kiềm chế được các trận địa pháo của địch, vừa tiêu diệt các mục tiêu bên trong trận địa. Sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ binh và pháo binh đã tạo ra sức mạnh đập tan mọi ổ đề kháng của địch ở quận lỵ Tân Uyên

TRẦN HÀ KIM