Bảo vệ an toàn gắn với tuyên truyền pháp luật cho ngư dân

Ngoài nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát để bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán; giữ gìn an ninh trật tự; phát hiện, ngặn chặn, đấu tranh chống các hành vi vi phạm pháp luật trên biển... lực lượng Cảnh sát biển còn có trách nhiệm tham gia bảo vệ an toàn, tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho ngư dân trên các vùng biển.

Người dân yên tâm ra khơi

Buổi làm việc của chúng tôi với đại diện lãnh đạo, chỉ huy Cục và cán bộ  các phòng Chính trị, Tác chiến, Trinh sát… đã phần nào cho thấy cán bộ, chiến sĩ lực lượng Cảnh sát biển ý thức rất rõ về nhiệm vụ, nhưng để hoàn thành thì không thể “đơn thương độc mã” mà phải có sự đồng tâm, hợp lực của các lực lượng, các cấp, các ngành. Hơn 10 năm qua, lực lượng Cảnh sát biển đã phối hợp chặt chẽ với các lực lượng… làm hết sức mình để quản lý tốt tình hình trên các vùng biển Việt Nam, tạo điều kiện thuận lợi cho ngư dân đánh bắt hải sản. Cảnh sát biển Việt Nam đã kiểm tra, kiểm soát gần 6.100 lượt tàu, thuyền các loại, trong đó có 169 lượt tàu, thuyền nước ngoài, xử lý 29 tàu nước ngoài vi phạm. Lực lượng Cảnh sát biển đã phối hợp với các lực lượng xử lý, giải cứu hàng chục vụ bà con ngư dân ta bị tàu, thuyền nước ngoài uy hiếp. Điển hình là vụ Cảnh sát biển đã giải cứu 4 tàu, 41 ngư dân thuộc tỉnh Kiên Giang bị lực lượng tàu nước ngoài uy hiếp, trấn cướp tài sản. Trong sự việc này, Cảnh sát biển Việt Nam đã bắt 4 đối tượng người nước ngoài, thu 3 khẩu súng AK (88 viên đạn), 1 khẩu K54 (5 viên đạn).

- Ngư dân có đôi chút lo lắng về một vài vụ việc xảy ra trên biển Đông trong thời gian vừa qua. Các anh có nhận định gì về tình hình và khuyến cáo người dân?

Tôi vừa dứt câu hỏi, Đại tá Ngô Ngọc Thu, Phó cục trưởng Cục Cảnh sát biển đã đứng dậy cầm cây thước tiến về phía tấm bản đồ Đường cơ sở Việt Nam khổ lớn treo trên tường chỉ từng tọa độ, nói rõ ngày giờ xảy ra, diễn biến các vụ việc... Giọng anh rành rẽ, chắc chắn. Sau cùng anh nói như kết luận:

- Tuy diễn biến có phức tạp hơn nhưng chúng ta vẫn kiểm soát tốt tình hình. Người dân hoàn toàn yên tâm ra khơi đánh bắt trên vùng biển của Việt Nam và vùng đánh cá chung, lẽ dĩ nhiên là phải có đủ các điều kiện cần thiết.

Đi đôi với bảo vệ ngư dân ta tránh bị tấn công, uy hiếp của các tàu, thuyền nước ngoài Cảnh sát biển còn là lực lượng nòng cốt tham gia tìm kiếm - cứu nạn, khắc phục các sự cố trên biển. Những năm gần đây mỗi năm có đến hàng chục vụ tàu thuyền của ngư dân ta gặp nạn trên biển và hầu hết đều được lực lượng Cảnh sát biển phối hợp với Hải Quân, Biên phòng,… tổ chức cứu nạn kịp thời. Điển hình phải kể tới là vụ tàu CM 91501TS cùng 17 thuyền viên của Cà Mau bị trôi dạt trên vùng biển Thái Lan đã được lực lượng Cảnh sát biển tổ chức cứu nạn đưa về đảo Phú Quốc an toàn. Hoặc chỉ trong 5 ngày từ (cuối năm 2008), Cảnh sát biển đã cử 3 tàu, cứu 30 thuyền viên gặp nạn trên biển đưa về đất liền an toàn. Hàng chục lượt phương tiện, hàng trăm ngư dân không bị đói, rét khi gặp nạn nhờ đồ dùng, lương thực, thực phẩm hỗ trợ của Cảnh sát biển.

Tổ chức đánh bắt an toàn

Theo chức năng, nhiệm vụ trên các vùng biển Việt Nam, lực lượng Cảnh sát biển, Hải Quân, Biên phòng thường xuyên tiến hành tuần tra, kiểm soát làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền vừa sẵn sàng bảo đảm an toàn cho ngư dân.

Tuy nhiên, theo Đại tá Nguyễn Văn Sơn, Trưởng phòng Trinh sát (Cục Cảnh sát biển) trên thực tế nảy sinh một số vấn đề. Rõ nhất là, các lực lượng chức năng chỉ tiến hành tuần tra theo khu vực chứ không thể đi theo từng tàu của ngư dân để bảo vệ được, trong khi đó tàu của ngư dân ta chủ yếu lại hoạt động đơn lẻ mà không tổ chức thành đoàn hoặc tổ, nhóm nên không bảo đảm an toàn và nếu xảy ra sự cố cũng rất khó xử lý. Vì vậy các lực lượng chức năng khuyến cáo ngư dân cần tổ chức đánh bắt an toàn, khi ra khơi nên đi thành từng tổ nhóm, trong đó có tàu trưởng và các tàu vệ tinh. Tàu trưởng được trang bị thiết bị định vị vệ tinh thường xuyên giữ thông tin với đất liền, các tàu khác giữ thông tin liên lạc với tàu trưởng… Khi hoạt động trên biển cần chú ý không đánh bắt thủy sản về phía Đông ngoài vùng đánh cá chung, nếu đánh bắt là xâm phạm vùng biển nước bạn; không đánh bắt thủy sản trong vùng đánh cá chung (vùng chồng lấn) khi có các quy định tạm thời ngừng khai thác thủy sản; không làm ảnh hưởng đến hoạt động đánh bắt bình thường của các tàu cá khác; cấm không đánh bắt thủy sản bằng chất nổ, chất độc, xung điện và các loại ngư cụ, phương thức khai thác bị cấm sử dụng do Ủy ban Liên hiệp nghề cá quy định. Cấm đánh bắt cá voi, cá heo, bò biển, rùa biển và san hô, nếu vô ý bắt được các sinh vật trên phải lập tức thả ngay xuống biển. Cấm lợi dụng giấy phép hoạt động nghề cá để làm việc khác vi phạm pháp luật.

Trao đổi với Đại tá Đinh Xuân Thế, Chủ nhiệm Chính trị chúng tôi được biết, để ngư dân hiểu và chấp hành nghiêm pháp luật trên biển, ngay trong quá trình tuần tra, kiểm soát, xử lý các sai phạm trên biển lực lượng Cảnh sát biển đã lồng ghép phổ biến đến ngư dân các quy định của pháp luật về hoạt động trên biển. Hằng năm, Cục Cảnh sát biển cử hàng chục đoàn với hàng trăm lượt cán bộ đến 37 tỉnh, thành phố có biển phối hợp với các cơ quan chức năng tuyên truyền, phổ biến, giáo dục cho người dân. Để nâng cao hiệu quả tuyên truyền, cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát biển đã áp dụng nhiều biện pháp. Qua khảo sát cho thấy hình thức tuyên truyền bằng cấp phát tờ rơi là khá thiết thực, có hiệu quả cao. Trung bình mỗi năm Cục Cảnh sát biển đã in 5.500 tờ rơi để tuyên truyền, phổ biến pháp luật, đặc biệt là những điều ngư dân Việt Nam cần biết khi vào đánh bắt thủy sản trong vùng đánh cá chung thuộc vùng biển do Trung Quốc quản lý. Mặt khác thông qua tờ rơi, lực lượng Cảnh sát biển còn hướng dẫn ngư dân xử lý các tình huống. Chẳng hạn khi xảy ra tranh chấp hoặc sự cố gây tổn thất trên biển giữa tàu cá Việt Nam và tàu nước ngoài, thuyền trưởng hai bên phải hiệp thương giải quyết, cấm đánh bắt, giữ người, đập phá, cướp tài sản hoặc hủy hoại tàu. Nếu không giải quyết được tại chỗ thì thuyền trưởng phải điền vào “Giấy xác nhận sự cố” theo mẫu quy định của Ủy ban Liên hiệp nghề cá cấp...

Cục Cảnh sát biển cũng công bố công khai tần số các đài canh để khi cần sự hỗ trợ của lực lượng chức năng, các tàu gọi về. Cụ thể các đài canh như sau: Cục Cảnh sát biển, đài Sông Hương, tần số: 11.325Khz; Vùng 5 Cảnh sát biển là Sông Hương, tần số: 7.420Khz. Quân chủng Hải quân, theo các đài khu vực cụ thể: Khu vực Hải Phòng – đài Hồng Bàng; khu vực Đà Nẵng – đài Sông Hàn; khu vực Cam Ranh – đài Khánh Hòa; khu vực TP Hồ Chí Minh – đài Bạch Đằng; khu vực Phú Quốc – đài Kiên Giang với các tần số: 12.250Khz và 7.420Khz.

PHÙNG KIM LÂN