Vững khu vực phòng thủ, mạnh chính quyền địa phương hai cấp

Điều chỉnh tổ chức gắn với nâng cao sức mạnh  

Chính quyền địa phương hai cấp đặt ra những yêu cầu mới trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương. Không còn cấp huyện, một số chức năng, nhiệm vụ trước đây thực hiện ở cấp trung gian được phân định, tổ chức lại bảo đảm khoa học; trong đó đặc biệt coi trọng năng lực tham mưu, quản lý và xử trí tình huống của cấp tỉnh và cấp xã.

Lãnh đạo Bộ CHQS tỉnh Hưng Yên trao chứng nhận hoàn thành nội dung bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho cán bộ đối tượng 3. Ảnh: KHẮC CƯỜNG

Thực tiễn ở Hưng Yên, Đảng ủy, Bộ CHQS tỉnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai điều chỉnh tổ chức, biên chế, nhất là vừa qua đã thực hiện quyết định giải thể các ban chỉ huy phòng thủ khu vực, thành lập trung đoàn bộ binh trực thuộc Bộ CHQS tỉnh. Yêu cầu đặt ra là các đơn vị phải nhanh chóng ổn định tổ chức, biên chế; điều chỉnh, hoàn thiện hệ thống văn kiện, phương án sẵn sàng chiến đấu (SSCĐ), nội dung, chương trình huấn luyện cho các đối tượng; quy chế lãnh đạo, chỉ huy. Hoạt động quân sự địa phương từng bước vận hành ổn định, không để gián đoạn các nhiệm vụ SSCĐ, huấn luyện, cứu hộ, cứu nạn, xây dựng công trình phòng thủ và quản lý địa bàn...

Trong mô hình mới, xây dựng khu vực phòng thủ (KVPT) được tỉnh Hưng Yên tiếp cận theo hướng tổ chức lại nhưng không để phân mảng, không giảm sức mạnh; phân cấp, phân quyền nhưng phải gắn với kiểm tra, hướng dẫn và bảo đảm khả năng chỉ huy, điều hành thống nhất, hiệu quả. Đây cũng là yêu cầu xuyên suốt để xây dựng thế trận phòng thủ tỉnh Hưng Yên trong tình hình mới.

Xây dựng ban CHQS xã, phường và LLVT vững chắc từ cơ sở 

Nếu KVPT tỉnh là một chỉnh thể thống nhất thì xã, phường là địa bàn trực tiếp tạo nên sức mạnh của chỉnh thể đó. Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, vai trò của ban CHQS cấp xã càng được nâng lên. Việc bố trí lực lượng thường trực trực tiếp tại ban CHQS xã, phường tạo điều kiện để cơ quan quân sự cơ sở bám địa bàn, nắm tình hình, tham mưu kịp thời và tổ chức lực lượng xử trí ngay từ cơ sở. Đây là điểm mới có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng cán bộ, khả năng tổ chức chỉ huy và trình độ tham mưu của cơ quan quân sự cấp xã.

Toàn tỉnh Hưng Yên hiện có 104 ban CHQS xã, phường. Theo tổ chức biên chế mới, quân số tại ban CHQS cấp xã phải được bố trí phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ. Trong đó, thực trạng trước khi tiếp tục kiện toàn cho thấy lực lượng tại cơ sở còn có mặt chưa đồng đều, quân số cán bộ, quân nhân chuyên nghiệp ở một số địa bàn còn mỏng.

Thủ trưởng Bộ CHQS tỉnh Hưng Yên kiểm tra công tác sẵn sàng chiến đấu tại Đại đội Trinh sát cơ giới 1. Ảnh: KHẮC CƯỜNG

Vì vậy, cùng với tổ chức lại, vấn đề quan trọng hơn là phải chuẩn hóa chất lượng và năng lực thực hiện nhiệm vụ của từng ban CHQS xã, phường. Theo đó, ban CHQS xã, phường phải thực sự là cơ quan tham mưu quân sự nòng cốt giúp cấp ủy, chính quyền lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương; đồng thời là lực lượng trực tiếp quản lý dân quân tự vệ, dự bị động viên, tham mưu tuyển quân, duy trì SSCĐ, phòng thủ dân sự và phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, thực hiện các nhiệm vụ đột xuất trên địa bàn. Muốn vậy, phải tiếp tục đổi mới nội dung tập huấn, bồi dưỡng cán bộ; thống nhất hệ thống văn kiện; chuẩn hóa chế độ trực, báo cáo, thông tin liên lạc; tăng cường kiểm tra thực tế. Quan trọng nhất là làm cho cán bộ quân sự cấp xã nắm chắc địa bàn, nắm chắc lực lượng, các phương án và biết tổ chức xử trí tình huống.

Hiện nay, dân quân tự vệ của tỉnh Hưng Yên đạt 1,42% dân số; để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, đòi hỏi phải nâng cao chất lượng huấn luyện, quản lý và khả năng huy động lực lượng. Bộ CHQS tỉnh xác định phải chuyển mạnh từ yêu cầu “đủ số lượng” sang “đúng tổ chức, biên chế, bảo đảm chất lượng, sẵn sàng huy động và sử dụng hiệu quả”; chỉ đạo ban CHQS các xã, phường quản lý lực lượng dân quân tự vệ sát hơn, thực chất hơn, nắm chắc từng đơn vị, cán bộ, chiến sĩ và phương tiện, bảo đảm sẵn sàng huy động khi có tình huống. Cùng với dân quân tự vệ, tỉnh chú trọng xây dựng lực lượng dự bị động viên, bảo đảm nguồn nhân lực quân sự có chất lượng. Việc quản lý nguồn, đăng ký, phúc tra, sắp xếp, huấn luyện và huy động được thực hiện đồng bộ ngay từ cơ sở.

Nâng cao năng lực, phát huy sức mạnh tổng hợp 

Diễn tập KVPT và diễn tập chiến đấu xã, phường trong KVPT có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Qua đó kiểm tra và nâng cao khả năng SSCĐ của LLVT, đồng thời là "phép thử" đối với cơ chế lãnh đạo của cấp ủy, quản lý, điều hành của chính quyền và khả năng phối hợp của các cơ quan, lực lượng. Để đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra, từ đầu năm 2026 đến nay, tỉnh Hưng Yên đã chỉ đạo 29 xã, phường diễn tập chiến đấu trong KVPT. Thông qua diễn tập giúp đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức địa phương và cán bộ, chiến sĩ LLVT nâng cao nhận thức, trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, đồng thời nắm chắc những công việc phải làm, như: Khi tình huống xảy ra, cấp ủy lãnh đạo, chính quyền điều hành ra sao? Ban CHQS xã, phường tham mưu cho cấp ủy, chính quyền và tổ chức lực lượng, phối hợp hiệp đồng, chỉ huy chiến đấu thế nào? Lực lượng thường trực, dân quân tự vệ và các lực lượng khác phối hợp ra sao?...

Việc tổ chức diễn tập trong năm đầu vận hành chính quyền địa phương hai cấp càng có ý nghĩa thực tiễn. Qua diễn tập, những điểm chưa rõ về chức năng, nhiệm vụ, quy chế phối hợp, hiệp đồng chỉ huy và huy động lực lượng, cùng những khó khăn, vướng mắc đã được phát hiện, khắc phục, bổ sung ngay.

Thủ trưởng Bộ CHQS tỉnh Hưng Yên kiểm tra công tác sẵn sàng chiến đấu tại Đại đội Trinh sát cơ giới 1. Ảnh: KHẮC CƯỜNG

Thực tế cho thấy, KVPT không thể vững chắc nếu thiếu tiềm lực vật chất. Hưng Yên là địa bàn có tốc độ công nghiệp hóa, đô thị hóa và phát triển hạ tầng nhanh; nhiều tuyến giao thông, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, công trình năng lượng, thông tin liên lạc và các công trình hạ tầng thiết yếu đang được đầu tư. Đây vừa là động lực phát triển kinh tế, vừa là nguồn lực có thể chuyển hóa thành tiềm lực phục vụ quốc phòng nếu được quy hoạch đúng hướng. Nhận thức rõ vấn đề này, Đảng ủy Quân sự tỉnh Hưng Yên đã tham mưu với Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh các giải pháp bảo đảm kết hợp chặt chẽ phát triển kinh tế-xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh, tạo ra khả năng huy động nguồn lực tổng hợp khi có tình huống; đồng thời xác định xây dựng KVPT phải được tiến hành ngay từ khâu quy hoạch. Cơ quan quân sự đã chủ động tham gia thẩm định các quy hoạch, dự án phát triển kinh tế-xã hội, đồng thời tham mưu bố trí nguồn lực xây dựng các công trình phòng thủ, căn cứ chiến đấu, căn cứ hậu phương, căn cứ hậu cần-kỹ thuật phù hợp với địa giới và yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Thời gian tới, Đảng ủy, Bộ CHQS tỉnh Hưng Yên tiếp tục đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án, công trình quân sự, căn cứ hậu phương, đồng thời tham mưu với Tỉnh ủy, UBND tỉnh triển khai thực hiện các kế hoạch, đề án, bố trí nguồn lực xây dựng các công trình quốc phòng và bảo đảm phương tiện, trụ sở làm việc cho ban CHQS cấp xã. Tiếp tục kiện toàn cơ cấu tổ chức quân sự địa phương, nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu; hoàn thiện cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo hướng phân định rõ trách nhiệm, thẩm quyền, mối quan hệ công tác; nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền và khả năng huy động sức mạnh tổng hợp của địa phương.

Đặc biệt, tỉnh tập trung nâng tầm ban CHQS xã, phường, nhất là đội ngũ cán bộ; phát huy hiệu quả lực lượng thường trực tại cơ sở; chuẩn hóa hệ thống văn kiện, chế độ SSCĐ và phương án xử trí tình huống. Tiếp tục đổi mới diễn tập theo hướng sát địa bàn, sát tình huống, sát cơ chế chính quyền địa phương hai cấp. Chú trọng xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc, thực hiện tốt chính sách hậu phương Quân đội.