Có mặt tại Trạm Biên phòng cửa khẩu Săm Pun, chúng tôi chứng kiến các quy trình kiểm soát xuất, nhập cảnh được thực hiện nhanh gọn trên nền tảng số. Thiết bị đọc hộ chiếu điện tử, công nghệ quét mã vạch và phần mềm kiểm tra tính hợp lệ của giấy tờ được vận hành đồng bộ, giúp rút ngắn thời gian làm thủ tục, nâng cao độ chính xác trong xác minh danh tính, kịp thời phát hiện giấy tờ giả, giấy tờ hết giá trị hoặc các trường hợp có dấu hiệu nghi vấn. Hệ thống cũng tự động đối chiếu dữ liệu với các danh sách cảnh báo, hỗ trợ cán bộ kiểm soát xử lý nhanh, chính xác, góp phần xây dựng mô hình kiểm soát xuất, nhập cảnh hiện đại trên nền tảng dữ liệu số và kết nối liên thông giữa các cơ quan chức năng.

Ứng dụng công nghệ số tại Trạm Biên phòng cửa khẩu Săm Pun góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm soát cửa khẩu và phục vụ nhân dân. 

Đại úy Lầu Mí Phứ, Trạm trưởng Trạm Biên phòng cửa khẩu Săm Pun cho biết: "Ứng dụng công nghệ số đã giúp rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục xuất, nhập cảnh, nâng cao độ chính xác trong kiểm tra, đối chiếu thông tin và tăng khả năng phát hiện các trường hợp vi phạm. Đồng thời, việc số hóa quy trình nghiệp vụ cũng tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp khi qua cửa khẩu, từng bước xây dựng mô hình kiểm soát xuất, nhập cảnh hiện đại trên nền tảng dữ liệu số, đáp ứng yêu cầu quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới".

Việc ứng dụng công nghệ số không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm soát cửa khẩu mà còn tạo nền tảng để Đồn Biên phòng cửa khẩu Săm Pun triển khai đồng bộ chuyển đổi số trong công tác dân vận, góp phần xây dựng khu vực biên giới vững mạnh.

Từ nền tảng đó, đơn vị triển khai mô hình "Bộ đội Biên phòng đồng hành chuyển đổi số nơi biên giới", thành lập các tổ chuyển đổi số gồm những cán bộ am hiểu công nghệ thông tin, thông thạo địa bàn. Với phương châm "đến từng bản, vào từng nhà, hướng dẫn từng người", cán bộ, chiến sĩ trực tiếp hỗ trợ đồng bào sử dụng điện thoại thông minh, cài đặt VNeID, thực hiện dịch vụ công trực tuyến, tạo hòm thư điện tử và tiếp cận các nền tảng số phục vụ đời sống.

Cán bộ Trạm Biên phòng cửa khẩu Săm Pun trực tiếp hướng dẫn người dân xã Sơn Vĩ sử dụng điện thoại thông minh, cài đặt VNeID và tiếp cận các nền tảng số.

Thôn Thượng Phùng (xã Sơn Vĩ) có 100% hộ dân là đồng bào dân tộc thiểu số, nhiều người trước đây chỉ sử dụng điện thoại để nghe, gọi và vẫn quen trực tiếp đến cơ quan chức năng giải quyết thủ tục hành chính. Bằng sự kiên trì của cán bộ biên phòng theo phương châm "cầm tay, chỉ việc", những e ngại dần được xóa bỏ. Người biết hướng dẫn người chưa biết; cán bộ biên phòng thường xuyên quay lại hỗ trợ, giải đáp khi bà con còn lúng túng.

Trưởng thôn Thượng Phùng Vừ Mí Pó chia sẻ: “Trước đây nhiều người dân ngại tiếp cận công nghệ vì nghĩ khó sử dụng và chưa thấy lợi ích thiết thực. Sau khi được cán bộ biên phòng trực tiếp hướng dẫn, bà con dần chủ động sử dụng điện thoại thông minh để giải quyết công việc, cập nhật thông tin và phục vụ sản xuất hiệu quả hơn”.

Không chỉ đến từng hộ dân, cán bộ Đồn Biên phòng cửa khẩu Săm Pun còn tận dụng các phiên chợ vùng cao để đưa chuyển đổi số đến gần hơn với đồng bào. Phiên chợ vùng cao ở xã biên giới Sơn Vĩ là một trong những địa điểm được đơn vị lựa chọn triển khai mô hình "Bộ đội Biên phòng đồng hành chuyển đổi số nơi biên giới".

Chợ vừa tan cũng là lúc một nhóm đồng bào Mông vẫn nán lại bên chiếc bàn nhỏ của cán bộ biên phòng. Người nhờ cài đặt ứng dụng VNeID, người tập đăng nhập dịch vụ công trực tuyến, người lần đầu biết cách tạo hòm thư điện tử trên điện thoại. Từ những thao tác "cầm tay, chỉ việc", "cánh cửa số" từng bước được mở ra với đồng bào nơi biên cương.

Cán bộ Đồn Biên phòng cửa khẩu Săm Pun đến từng thôn hướng dẫn đồng bào dân tộc thiểu số sử dụng điện thoại thông minh, góp phần đưa chuyển đổi số đến gần hơn với người dân khu vực biên giới. 

Anh Ly Mí Chứ, người dân thôn Thượng Phùng, bộc bạch: "Từ khi được cán bộ biên phòng hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh và mạng xã hội an toàn, bà con cập nhật nhanh hơn các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cũng như những thông tin cảnh báo về an ninh trật tự ở khu vực biên giới. Nhờ đó, người dân chủ động hơn trong cuộc sống và tích cực tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc".

Song hành với việc phổ cập kỹ năng số, cán bộ, chiến sĩ còn tận dụng các nhóm cộng đồng trên Zalo, Facebook để tuyên truyền pháp luật về biên giới, phòng, chống tội phạm, xuất, nhập cảnh trái phép và cảnh báo các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng bằng hình ảnh, video ngắn, dễ hiểu, phù hợp với đồng bào vùng cao.

Sau hơn 3 tháng triển khai, đơn vị đã thành lập 2 tổ chuyển đổi số với 10 cán bộ tham gia; tổ chức 56 buổi tuyên truyền cho 1.653 lượt người dân. Đồng thời, đơn vị hướng dẫn 256 lượt sử dụng các nền tảng số; hỗ trợ 186 lượt thực hiện dịch vụ công trực tuyến và VNeID; hướng dẫn 136 lượt tham gia "Bình dân học vụ số" và 156 lượt tạo, sử dụng hòm thư điện tử. Những kết quả bước đầu cho thấy chuyển đổi số đang từng bước trở thành cầu nối giữa chính quyền với nhân dân, góp phần nâng cao dân trí số ở khu vực biên giới.

Đồn Biên phòng cửa khẩu Săm Pun phối hợp với các lực lượng tuyên truyền pháp luật, phổ biến kiến thức về chuyển đổi số cho đồng bào khu vực biên giới. 

Thiếu tá Hùng Đình Ngọc, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng cửa khẩu Săm Pun cho biết: "Chuyển đổi số không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn đổi mới công tác dân vận ở khu vực biên giới. Đơn vị sẽ tiếp tục duy trì hiệu quả các tổ chuyển đổi số, bồi dưỡng kỹ năng công nghệ cho cán bộ, chiến sĩ, đồng hành cùng địa phương xây dựng chính quyền số và xã hội số".

Chuyển đổi số ở khu vực biên giới vẫn còn không ít khó khăn. Tuy nhiên, từ những mô hình thiết thực của Đồn Biên phòng cửa khẩu Săm Pun có thể thấy, khi công nghệ gắn với công tác dân vận và nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, mỗi người dân không chỉ từng bước làm chủ kỹ năng số mà còn trở thành những "cột mốc sống", cùng lực lượng Bộ đội Biên phòng giữ vững chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.