5 mô hình chuyển đổi số hiệu quả ở biên giới Lai Châu

Từ “Hòm thư điện tử ẩn danh”

Lai Châu là tỉnh miền núi biên giới phía Tây Bắc, giữ vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Tuy nhiên, địa hình chia cắt, dân cư phân tán, giao thông khó khăn, khiến việc nắm bắt thông tin từ cơ sở, nhất là trong lĩnh vực an ninh trật tự, gặp nhiều trở ngại.

Từ yêu cầu đó, tháng 7-2025, Ban chỉ huy BĐBP tỉnh Lai Châu đã triển khai đồng bộ, toàn diện mô hình “Hòm thư điện tử ẩn danh” trong toàn BĐBP tỉnh - ứng dụng công nghệ số nhằm tiếp nhận tin báo, tố giác tội phạm từ nhân dân.

Tại Đồn Biên phòng Sin Suối Hồ, các mã QR được dán tại chợ phiên, nhà văn hóa, cửa hàng... giúp người dân dễ dàng tiếp cận. Chỉ với điện thoại thông minh có kết nối internet, người dân có thể gửi thông tin mọi lúc, mọi nơi mà không cần trực tiếp đến đơn vị.

Cán bộ Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải dán mã QR chứa hòm thư điện tử ẩn danh tại chợ Sì Choang, xã Sì Lở Lầu.

Thiếu tá Sì Mạnh Huân, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Sin Suối Hồ cho biết: “Ứng dụng dễ dàng thao tác trên điện thoại thông minh, không cần đăng nhập, đảm bảo ẩn danh tuyệt đối. Người dân chỉ cần vài thao tác đơn giản là có thể gửi thông tin đến đơn vị”.

Việc bảo mật danh tính đã tạo sự yên tâm, giúp người dân mạnh dạn hơn trong việc cung cấp thông tin. Anh Vàng A Vừ, Trưởng bản Sân Bay (xã Sin Suối Hồ) chia sẻ: “Từ khi có hòm thư điện tử ẩn danh, bà con báo tin nhanh hơn, kịp thời hơn. Nhờ đó, tình hình an ninh trong bản ổn định rõ rệt”.

Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải là nơi khởi đầu cho mô hình “Hòm thư điện tử ẩn danh”, triển khai mô hình này từ tháng 2-2025 và nhanh chóng phát huy hiệu quả. Sau thời gian triển khai, đơn vị đã tiếp nhận 32 tin báo từ quần chúng, trong đó có 14 tin có giá trị, phục vụ trực tiếp công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm. Từ nguồn tin của người dân, Đồn biên phòng Vàng Ma Chải đã khởi tố 1 vụ, bắt giữ 1 đối tượng tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài trái phép; phối hợp bắt giữ 1 đối tượng tàng trữ trái phép chất ma túy với tang vật 1,886 gram heroin; thu giữ 5 khẩu súng kíp và nhiều tang vật liên quan.

Đại tá Nguyễn Văn Hưng, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu tặng điện thoại thông minh cho nhân dân tại bản Sì Choang, xã Sì Lở Lầu.

Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải khẳng định: “Đây là mô hình phù hợp với đặc thù địa bàn vùng cao, giúp lực lượng nắm tình hình nhanh, chính xác, xử lý kịp thời các vụ việc ngay từ cơ sở”.

Không chỉ nâng cao hiệu quả nghiệp vụ, mô hình còn góp phần chuyển biến nhận thức của người dân, từ e ngại sang chủ động tham gia giữ gìn an ninh trật tự. Chị Sùng Thị Pàng, người dân bản Sân Bay cho biết: “Cách sử dụng đơn giản, ai cũng có thể làm được. Khi phát hiện việc bất thường, mình báo ngay cho bộ đội biên phòng, rất tiện”.

Đến hệ sinh thái chuyển đổi số toàn diện trong công tác Biên phòng

Cùng với mô hình “Hòm thư điện tử ẩn danh” BĐBP tỉnh Lai Châu còn có thêm 4 mô hình chuyển đổi số tiêu biểu được triển khai rất hiệu quả thời gian qua, gồm: Thầy giáo quân hàm xanh - Đẩy nhanh chuyển đổi số; Hòm thư điện tử thực hiện dân chủ ở cơ sở; Quy tắc ứng xử văn hóa trong Ban chỉ huy BĐBP tỉnh; Hướng dẫn người dân bán hàng trên sàn thương mại điện tử.

Đây là hệ thống giải pháp đồng bộ, xuất phát từ thực tiễn địa bàn, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia. Các mô hình đã thể hiện rõ tư duy đổi mới khi đưa công nghệ vào những lĩnh vực vốn mang tính truyền thống như dân vận, phổ biến pháp luật, thực hiện dân chủ và hỗ trợ phát triển sinh kế. Việc tận dụng các nền tảng số phổ biến, chi phí thấp, dễ sử dụng, kết hợp với phương châm “bám dân, gần dân, hiểu dân” đã tạo nên những cách làm linh hoạt, hiệu quả, phù hợp với điều kiện vùng biên.

Cán bộ Đồn Biên phòng Pa Tần phát tờ rơi có mã QR chứa hòm thư ẩn danh tố giác tội phạm tới người dân bản Pho 2, xã Pa Tần.

Đáng chú ý, các mô hình không triển khai rời rạc mà có sự gắn kết chặt chẽ, hỗ trợ lẫn nhau, tạo thành một hệ sinh thái chuyển đổi số toàn diện trong công tác Biên phòng.

Nếu “Thầy giáo quân hàm xanh - Đẩy nhanh chuyển đổi số” góp phần nâng cao nhận thức, kỹ năng số cho người dân, thì “Hòm thư điện tử ẩn danh” và “Hòm thư điện tử thực hiện dân chủ ở cơ sở” mở rộng kênh tương tác hai chiều, tăng cường minh bạch, dân chủ. Cùng với đó, “Quy tắc ứng xử văn hóa” siết chặt kỷ luật nội bộ, còn mô hình "Hướng dẫn người dân bán hàng trên sàn thương mại điện tử" giúp người dân phát triển kinh tế, nâng cao đời sống, từ đó tạo nền tảng bền vững cho giữ vững an ninh biên giới.

Thành công của các mô hình chuyển đổi số tại Lai Châu không chỉ đến từ công nghệ, mà còn từ cách triển khai sát thực tiễn, lấy người dân làm trung tâm. Cán bộ, chiến sĩ Biên phòng đã trực tiếp đến từng bản làng, hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh, quét mã QR, gửi thông tin. Những buổi hướng dẫn giản dị đã giúp công nghệ trở nên gần gũi với đồng bào các dân tộc.

Cán bộ biên phòng và chuyên gia VTVcab hướng dẫn người dân ở bản Sin Suối Hồ cách phát trực tiếp (live stream) bán hàng online.

Đại tá Trương Minh Đức, Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu cho biết: “Việc triển khai các mô hình chuyển đổi số đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ biên giới, đồng thời phát huy vai trò của nhân dân trong tham gia giữ gìn an ninh trật tự. Đây là hướng đi phù hợp với thực tiễn và yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới”.

Đánh giá về hiệu quả các mô hình, Trung tướng Vũ Trung Kiên, Ủy viên Trung ương Đảng, Tư lệnh Bộ đội Biên phòng nhấn mạnh: “Các mô hình của BĐBP tỉnh Lai Châu đang đi đúng hướng, gắn chặt với chức năng, nhiệm vụ chính trị của lực lượng trong công tác giúp dân phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa, xóa đói giảm nghèo và bảo vệ an ninh, chủ quyền biên giới. Cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện và nhân rộng trong toàn lực lượng”.

Thực tiễn từ Lai Châu cho thấy, khi công nghệ được triển khai đúng hướng, gắn với nhu cầu của người dân và được thực hiện bằng tinh thần gần dân, vì dân, sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp to lớn. Mỗi tin báo được gửi đi, mỗi vụ việc được xử lý kịp thời chính là nền tảng để củng cố thế trận an ninh nhân dân vững chắc, giữ bình yên nơi biên cương Tổ quốc trong thời đại số.