Là phiên bản hiện đại nhất của dòng trực thăng cứu nạn quân sự, HH-60W được thiết kế đặc biệt cho nhiệm vụ tìm kiếm và cứu nạn chiến trường (CSAR). Với khả năng bay bám địa hình, hệ thống phòng vệ mạnh mẽ và trang bị y tế tiên tiến, HH-60W đã tham gia trực tiếp vào cuộc đổ bộ cứu hộ đầy nguy hiểm, phối hợp cùng lực lượng đặc nhiệm Mỹ để đưa phi công về nước an toàn.

Quá trình phát triển và trang bị đặc biệt cho nhiệm vụ cứu nạn chiến trường

HH-60W là sản phẩm của chương trình Trực thăng cứu hộ chiến trường, do hãng chế tạo Sikorsky (nay thuộc Lockheed Martin) phát triển từ năm 2014, nhằm thay thế dần phi đội HH-60G Pave Hawk đã phục vụ hơn 40 năm.

Tên gọi Jolly Green II của HH-60W được coi là sự kế thừa mang tính biểu tượng từ các mẫu trực thăng cứu nạn tiền nhiệm, bởi chúng có chung nhiệm vụ, cách tổ chức và học thuyết tác chiến CSAR của Không quân Mỹ.

Trực thăng cứu nạn HH-60W Pave Hawk của Không quân Mỹ. Ảnh: Defense News

Được phát triển dựa trên khung thân trực thăng đa nhiệm UH-60M Black Hawk, HH-60W được tối ưu hóa hoàn toàn cho nhiệm vụ CSAR.

Máy bay được tăng gấp đôi dung tích thùng nhiên liệu trong thân, giúp mở rộng tầm bay và thời gian hoạt động trong các khu vực cứu nạn nguy hiểm. Cùng với đó, trực thăng còn được trang bị cần tiếp liệu trên không để gia tăng phạm vi hoạt động. Điều này được minh chứng rõ nét qua hình ảnh máy bay vận tải đa năng HC-130J tiếp nhiên liệu cho trực thăng HH-60W đang bay ở độ cao cực thấp trong không phận Iran, nhằm thực hiện nhiệm vụ giải cứu sĩ quan điều khiển vũ khí của chiếc F-15E bị bắn hạ.

Do yêu cầu đặc biệt của nhiệm vụ CSAR, ngay từ khâu thiết kế, trực thăng HH-60W đã được trang bị hệ thống cảm biến hồng ngoại (FLIR) và máy quay độ phân giải cao, kết hợp cùng hệ thống radar mảng pha chủ động. Những trang bị này giúp trực thăng có thể hoạt động trong mọi điều kiện thời gian, thời tiết và duy trì khả năng bay bám địa hình ở độ cao cực thấp nhằm né tránh radar phòng không cũng như nguy cơ bị phát hiện sớm.

Vốn là trực thăng cứu nạn phải hoạt động sâu trong hậu tuyến đối phương, HH-60W được trang bị hệ thống bảo vệ toàn diện với cảm biến cảnh báo radar chiếu xạ, hệ thống gây nhiễu hồng ngoại và cơ chế thả mồi bẫy để đánh lừa tên lửa tầm nhiệt vác vai. Trực thăng cũng được trang bị vũ khí để đảm bảo vai trò tự vệ tối thiểu, bao gồm súng máy 6 nòng hoặc súng máy hạng nặng 12,7mm dùng để dọn bãi khi đổ bộ.

Với tốc độ hành trình cao, khả năng bay thấp né radar và sức sống sót vượt trội, HH-60W được chế tạo để xâm nhập sâu vào lãnh thổ đối phương, cứu người dưới lưới lửa dày đặc - một yêu cầu then chốt trong các cuộc chiến tranh hiện đại.

Có thể nói, HH-60W không đơn thuần là một chiếc UH-60M được sơn đổi màu, mà là một cỗ máy được sửa đổi chuyên biệt cho nhiệm vụ cứu nạn chiến đấu: Đi vào nơi nguy hiểm, đưa con người ra khỏi đó và sống sót trở về.

Trong lịch sử, các dòng trực thăng cứu nạn của Mỹ đã gắn bó với vô số chiến dịch quân sự. Phiên bản tiền nhiệm HH-60G từng tham gia hàng trăm nhiệm vụ CSAR ở Iraq, Afghanistan, Libya và Kosovo. Nổi bật nhất là trong chiến dịch không kích Nam Tư (năm 1999), khi 2 phi công Mỹ bị bắn rơi ở Serbia đã được HH-60G cứu thoát dưới hỏa lực phòng không dày đặc. Tại chiến trường Afghanistan và Iraq (giai đoạn 2001-2021), trực thăng Pave Hawk cũng đã thực hiện hàng nghìn nhiệm vụ cứu phi công, binh sĩ bị thương và dân thường dưới hỏa lực của Taliban và Tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.

Trực thăng cứu nạn HH-60W Pave Hawk có vai trò quan trọng, phản ứng nhanh để cứu phi công Mỹ gặp nạn trong lãnh thổ đối phương. Ảnh: Army Recognition

Phiên bản HH-60W Jolly Green II dù mới được biên chế từ năm 2020 nhưng đã nhanh chóng được triển khai tham gia các nhiệm vụ chiến đấu.

Trong các hoạt động quân sự tại Trung Đông giai đoạn 2023-2025, HH-60W đã tham gia cứu hộ thành công, chứng minh hiệu quả tuyệt đối của công tác cứu nạn chiến đấu, kể cả khi phải hoạt động sâu trong hậu tuyến đối phương.

HH-60W đã tham gia chiến dịch cứu nạn phi công F-15E tại Iran như thế nào?

Trong chiến dịch giải cứu phi công F-15E bị bắn rơi trong lãnh thổ Iran, các trực thăng HH-60W đã đóng vai trò then chốt trong lực lượng CSAR khẩn cấp. Ít nhất 2 trực thăng HH-60W thuộc Phi đội cứu hộ số 41 đã bay sâu vào lãnh thổ Iran chỉ vài giờ sau khi máy bay bị bắn rơi, phối hợp nhịp nhàng với máy bay vận tải HC-130J Combat King II (tiếp nhiên liệu trên không) và lực lượng đặc nhiệm Delta Force trên mặt đất.

Những hình ảnh tại hiện trường cho thấy, các trực thăng HH-60W đã hoạt động trong môi trường hỏa lực dày đặc, nhất là khi phải bay ở độ cao cực thấp, chỉ cách mặt đất vài chục mét. Chính sự xuất hiện kịp thời của các đơn vị trực thăng cứu hộ đã giúp cứu sống được phi công đầu tiên của chiếc F-15E.

Trực thăng HH-60W và máy bay vận tải HC-130J tham gia cứu hộ phi công máy bay F-15E bị bắn rơi trong lãnh thổ Iran. Ảnh: Defense News

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, một chiếc HH-60W đã trúng tên lửa phòng không vác vai và bị hư hỏng, nhưng vẫn cố gắng bay về căn cứ an toàn. Dù có tổn thất về phương tiện, nhiệm vụ giải cứu vẫn được đánh giá là thành công với thiệt hại ở mức tối thiểu.

Trực thăng HH-60W với thiết kế tối ưu, kết hợp cùng kinh nghiệm thực chiến phong phú của các kíp điều khiển, thực sự là một lực lượng mang giá trị cao trong những nhiệm vụ sinh tử.

Khi xung đột ở Trung Đông ngày đang diễn biến phức tạp, HH-60W chính là biểu tượng cho cam kết của Quân đội Mỹ rằng: Dù bị bắn rơi ở đâu, họ vẫn sẽ tìm mọi cách đưa phi công trở về.