* USS Idaho hoàn thành chuyến triển khai đầu tiên tại châu Âu

Tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân USS Idaho (SSN 799) của Hải quân Mỹ đã hoàn thành chuyến triển khai hoạt động đầu tiên kéo dài 4 tháng tại khu vực châu Âu.

Trong chuyến triển khai đầu tiên này, USS Idaho đã di chuyển hơn 19.000 hải lý và thực hiện các chuyến thăm cảng tại Haakonsvern (Na Uy) và Kings Bay (bang Georgia).

USS Idaho trở về căn cứ sau khi hoàn thành đợt triển khai kéo dài 4 tháng. Ảnh: Bộ Chiến tranh Mỹ 

Đợt triển khai được tiến hành chưa đầy 6 tháng sau khi tàu được đưa vào biên chế. Việc USS Idaho nhanh chóng bước vào chu kỳ hoạt động giúp Hải quân Mỹ tăng cường lực lượng tàu ngầm tấn công trong bối cảnh chương trình đóng tàu ngầm vẫn chậm tiến độ.

Được đưa vào biên chế ngày 25-4-2026, Idaho là tàu ngầm lớp Virginia thứ 26 và là chiếc thứ 8 được chế tạo theo cấu hình Block IV. Tàu dài khoảng 115m, rộng 10,4m và có lượng giãn nước khi lặn gần 7.900 tấn. Hệ thống động lực hạt nhân cho phép tàu hoạt động dưới nước trong thời gian dài mà không chịu những hạn chế về nhiên liệu như tàu ngầm sử dụng động lực thông thường. Theo Hải quân Mỹ, tốc độ khi lặn của tàu là khoảng 25 hải lý/giờ.

Về vũ khí, tàu được trang bị hai ống phóng đường kính lớn, mỗi ống có thể mang 6 tên lửa hành trình Tomahawk, tổng cộng 12 tên lửa. Bốn ống phóng ngư lôi cho phép sử dụng ngư lôi hạng nặng Mk 48 để tấn công tàu mặt nước và tàu ngầm. Tàu ngầm lớp Virginia cũng sử dụng hệ thống sonar mũi tàu khẩu độ lớn và cột quang điện tử kỹ thuật số thay cho kính tiềm vọng quang học truyền thống.

Cấu hình Block IV được thiết kế chủ yếu nhằm nâng cao khả năng sẵn sàng của hạm đội. Hải quân Mỹ đặt mục tiêu giảm số lần bảo dưỡng lớn trong vòng đời tàu từ 4 xuống 3 lần, đồng thời tăng số chuyến triển khai theo kế hoạch từ 14 lên 15 chuyến. Tuy nhiên, tốc độ đóng tàu ngầm mới vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Hải quân Mỹ ước tính cơ sở công nghiệp phải đạt tốc độ sản xuất một tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo lớp Columbia và hai tàu ngầm tấn công lớp Virginia mỗi năm, đồng thời duy trì hạm đội hiện có.

* Phi công Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu huấn luyện lái máy bay chiến đấu Typhoon tại Anh

Không quân Hoàng gia Anh (RAF) thông báo, 2 phi công đầu tiên của Không quân Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt đầu chương trình huấn luyện lái máy bay chiến đấu Eurofighter Typhoon tại Anh. 

Khóa huấn luyện diễn ra tại căn cứ không quân Coningsby ở Lincolnshire, với sự tham gia của Phi đội 29, đơn vị phụ trách huấn luyện chuyển loại tác chiến cho phi công Typhoon. Trong giai đoạn đầu, các phi công Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tìm hiểu hệ thống của máy bay và các quy trình được áp dụng trong không phận quân sự Anh, trước khi chuyển sang huấn luyện bay trên Typhoon.

Khóa huấn luyện chuyển loại kéo dài tối đa 9 tháng. Sau đó, các phi công sẽ trải qua thêm 3 tháng huấn luyện để trở thành giáo viên bay. Khi hoàn tất chương trình, họ sẽ tiếp tục ở lại Phi đội 29 với vai trò giáo viên bay cho đến khi Thổ Nhĩ Kỳ tiếp nhận những chiếc Eurofighter mới đầu tiên, dự kiến vào năm 2030.

Chương trình huấn luyện nằm trong thỏa thuận trị giá hơn 8 tỷ bảng Anh giữa Anh và Thổ Nhĩ Kỳ. Thỏa thuận chính bao gồm việc cung cấp 20 máy bay chiến đấu Typhoon cho Thổ Nhĩ Kỳ cùng vũ khí, hỗ trợ kỹ thuật và đào tạo nhân sự.

 Phi công Thổ Nhĩ Kỳ huấn luyện máy bay chiến đấu Eurofighter Typhoon tại Anh. Ảnh: RAF

Ngày 25-3-2026, hai nước cũng ký một thỏa thuận về huấn luyện và hỗ trợ dài hạn cho các máy bay Typhoon của Thổ Nhĩ Kỳ. Thỏa thuận này bao gồm đào tạo 10 phi công và gần 100 nhân viên kỹ thuật mặt đất tại Anh, chuyên về hệ thống cơ khí, điện tử hàng không, vũ khí và hệ thống nhiệm vụ. Hợp đồng cũng bao gồm phụ tùng thay thế, thiết bị bảo dưỡng, thiết bị mô phỏng và các phương tiện hỗ trợ khác.

Eurofighter Typhoon là máy bay chiến đấu đa nhiệm siêu thanh thế hệ 4+, do Anh, Đức, Italy và Tây Ban Nha phối hợp phát triển. Máy bay được thiết kế cho các nhiệm vụ tác chiến trên không, đánh chặn mục tiêu trên không và tấn công mục tiêu mặt đất.

Typhoon có thể sử dụng nhiều loại vũ khí, gồm tên lửa không đối không tầm xa Meteor, tầm trung AIM-120 AMRAAM và tầm ngắn ASRAAM, cùng pháo tự động Mauser 27mm. Đối với mục tiêu mặt đất, máy bay có thể mang tên lửa hành trình Storm Shadow, tên lửa dẫn đường Brimstone 2 và bom dẫn đường Paveway IV. Tên lửa SPEAR 3 cũng đang được xem xét để tích hợp trên Typhoon của Anh.

Thổ Nhĩ Kỳ có kế hoạch tích hợp các vũ khí phóng từ máy bay do nước này tự phát triển trên Typhoon, gồm tên lửa không đối không Gökdoğan và Bozdoğan cùng tên lửa hành trình SOM. Theo BAE Systems, Anh sẵn sàng tích hợp các hệ thống của Thổ Nhĩ Kỳ trên máy bay, nhưng chưa công bố loại vũ khí cụ thể hoặc thời điểm tích hợp.

* Latvia lên kế hoạch mua tên lửa hành trình Barracuda

Theo Militarnyi, Tổng thống Latvia Edgars Rinkēvičs mới đây đã công bố nước này đang có kế hoạch mua tên lửa hành trình tầm xa thuộc dòng Barracuda do Anduril Industries, một công ty quốc phòng của Mỹ, sản xuất.

Hiện tại vẫn chưa rõ Latvia sẽ mua phiên bản nào, số lượng bao nhiêu, giá trị hợp đồng và thời gian bàn giao dự kiến. Tuy nhiên, trang TWZ nhận định Barracuda-500M, biến thể có tầm hoạt động xa nhất trong dòng tên lửa này, nhiều khả năng là lựa chọn của Latvia.

Barracuda-500 ban đầu được phát triển như một nền tảng không người lái sử dụng động cơ phản lực, có khả năng mang tải trọng, thiết bị trinh sát hoặc hệ thống tác chiến điện tử. Biến thể chiến đấu Barracuda-500M về cơ bản là một tên lửa hành trình cỡ nhỏ.

Palmer Luckey, nhà sáng lập Anduril, giới thiệu tên lửa Barracuda với Tổng thống Latvia Edgars Rinkēvičs. Ảnh: Edgars Rinkēvičs/X 

Tên lửa có tầm hoạt động 920km, khả năng mang tải trọng khoảng 45kg, thời gian bay hơn hai giờ và tốc độ tối đa khoảng 926km/giờ, tùy thuộc chế độ hoạt động. Anduril định vị Barracuda là dòng vũ khí tầm xa tương đối rẻ, có khả năng sản xuất hàng loạt. Chi phí dự kiến của một nền tảng khi sản xuất hàng loạt không quá 150.000 USD, trong khi khoảng 70% linh kiện của tên lửa có nguồn gốc thương mại. Anduril có kế hoạch tăng đáng kể sản lượng Barracuda-500. Công ty dự kiến sản xuất khoảng 7.000 tên lửa vào năm 2027.

Barracuda ban đầu được Anduril phát triển để phóng từ máy bay, sau đó thêm biến thể SLB-500M phóng từ mặt đất. Năm 2025, công ty thử nghiệm thành công nguyên mẫu Barracuda-500 được phóng từ mặt đất với sự hỗ trợ của tầng đẩy nhiên liệu rắn bổ sung.

Bệ phóng mặt đất được đặt trong container ISO tiêu chuẩn dài khoảng 6m, có thể chứa tối đa 16 tên lửa sẵn sàng phóng. Hệ thống có thể được vận chuyển và triển khai tại khu vực cần thiết mà không cần máy bay chiến đấu, đặc biệt phù hợp với Latvia.

Việc mua Barracuda sẽ mở rộng đáng kể năng lực tấn công tầm xa của Latvia. Nước này đã đặt mua tên lửa đạn đạo chiến thuật ATACMS cho các hệ thống M142 HIMARS, với tầm bắn khoảng 300km, trong khi Barracuda-500M có khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách hơn 900km.