Chiếc F-15EX thuộc lô sản xuất đầu tiên của phiên bản nâng cấp mới nhất thuộc gia đình máy bay chiến đấu F-15 do Boeing thực hiện. Không quân Mỹ sẽ nhận thêm chiếc F-15EX nữa vào tháng 4 tới. Các máy bay F-15EX đầu tiên chủ yếu được sử dụng cho quá trình thử nghiệm, hoàn thiện công nghệ và sửa lỗi. F-15EX sẽ đóng vai trò là máy bay tiêm kích đa nhiệm hạng nặng mới của Không quân Mỹ.

leftcenterrightdel
Chiếc F-15EX đầu tiên được chấp nhận vào biên chế Không quân Mỹ. 

Việc chế tạo máy bay F-15EX nằm trong hợp đồng giữa Không quân Mỹ và hãng Boeing ký hồi tháng 7-2020. Hãng chế tạo hàng không Mỹ đã nhận gần 1,2 tỷ USD để cung cấp 8 chiếc F-15EX đầu tiên trong giai đoạn sản xuất lô nhỏ - LRIP. Phiên bản F-15EX đánh dấu sự quay lại đặt mua máy bay chiến đấu thế hệ thứ 4 sau 15 năm tạm dừng của Không quân Mỹ. Năm 2001 và 2005, Không quân Mỹ đã nhận chiếc máy bay chiến đấu F-15E Strike Eagle và F-16 Fighting Falcon cuối cùng để mở đường cho việc mua sắm máy bay thế hệ thứ 5 F-35 Lightning II mới. Tuy nhiên, tiến độ và chất lượng nghi ngờ của dòng máy bay thế hệ thứ 5 đã buộc Không quân Mỹ phải tính toán phương án bổ sung. Hiện tại, các phi đội máy bay F-15C/D của Quân đội Mỹ đã ở giai đoạn cuối của vòng đời, còn số lượng máy bay F-22 và F-35 lại quá ít để đáp ứng yêu cầu tác chiến.

Trong kế hoạch ngân sách quốc phòng năm tài khóa 2021, Không quân Mỹ dự kiến mua khoảng 12 máy bay F-15EX và con số này tới năm 2025 sẽ là 72 máy bay. Không quân Mỹ có thể sở hữu tới 200 máy bay F-15EX trong thập niên 2030 với tổng chi phí ước khoảng 22,9 tỷ USD.

F-15EX chính là phiên bản nâng cấp mới nhất của gia đình F-15. Sự khác biệt của phiên bản F-15EX chính là hệ thống radar hàng không mảng định pha chủ động mới và hệ thống điện tử trên khoang hoàn toàn mới. Nó có thể mang theo tới 20 đạn tên lửa đối không trong các nhiệm vụ chiến đấu.

Kết cấu vật liệu mới giúp F-15X có thể hoạt động liên tục 20.000 giờ bay mới cần bảo dưỡng, trong khi đó con số này ở phiên bản F-15 tiêu chuẩn là sau 5.000 giờ bay. Với nhiều tính năng thừa hưởng từ máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 như F-35 và F-22, phiên bản F-15X có thể coi là dòng máy bay chiến đấu hài hòa giữa yếu tố giá cả, công nghệ và độ tin cậy.

leftcenterrightdel
Một chuyến bay thử nghiệm của nguyên mẫu máy bay F-15EX. Nguồn: Boeing. 

Không quân Mỹ quyết định trang bị số lượng lớn máy bay F-15EX không phải là phương án thay thế thứ cấp cho chương trình máy bay thế hệ thứ 5 F-35 Lightning II đang có nhiều vấn đề kỹ thuật. Giới chức Không quân Mỹ nhấn mạnh, F-15EX sẽ thay thế vai trò của các đơn vị tiêm kích giành ưu thế trên không F-15C/D cũ hết niên hạn phục vụ.

TUẤN SƠN (theo Defense News)