Đóng quân thực hiện nhiệm vụ trên địa bàn, Đoàn KT-QP 5 (Quân khu 4) bên cạnh triển khai có hiệu quả các dự án, mô hình giúp dân xóa đói giảm nghèo, xây dựng cơ sở chính trị vững chắc, đơn vị còn đặc biệt chú trọng công tác nâng cao nhận thức cho người dân. Do đó hằng năm, Đoàn KT-QP 5 đều mở từ 4-5 lớp xóa mù, tái mù chữ giúp bà con thôn bản “tìm lại con chữ”, nâng cao trình độ để tiếp thu, học hỏi thêm kiến thức nhằm thoát nghèo bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống.

leftcenterrightdel

Cán bộ, trí thức trẻ tình nguyện Đoàn KT-QP 5 dạy chữ cho bà con nhân dân bản Poọng, xã Tam Chung.

Những ngày đầu tháng 9-2019, tôi có dịp dự khai giảng lớp xóa mù, xoá tái mù chữ cho bà con nhân dân vùng dự án Khu KT-QP Mường Lát tại Nhà văn hóa bản Pom Khuông, xã Tam Chung, huyện Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa của Đoàn KT-QP 5. Học sinh là những người đã luống tuổi. Được học con chữ họ vui lắm! Niềm vui như trẻ được đến trường. Khoe với tôi quyển vở có nhãn tên “Sùng Thị Mỵ”, người phụ nữ 65 tuổi, lớn tuổi nhất lớp tự tin: “Hẹn bộ đội ngày trở lại thăm lớp, mình sẽ biết đọc con chữ, biết viết cái tên, cả lớp nhất định sẽ “bắt” bằng hết mấy con chữ “bỏ” đầy quyển vở này”.

Nhớ lời hẹn đó, trở lại công tác tại Đoàn những ngày đầu tháng 11, tôi đặt vấn đề với Thiếu tá Mai Văn Diễn, Trợ lý Tuyên huấn của Đoàn: “Mình đến thăm lớp xóa mù anh nhé!”. Vì thời điểm giao mùa sang đông nên trời se lạnh kết hợp mưa dầm khiến anh Diễn ái ngại cho tôi: “Đêm về, mưa xuống, đường đi trơn trượt, đi không quen sẽ nguy hiểm vất vả cho phóng viên lắm!”. Tôi xua tay: “Bà con còn vất vả hơn mình”. Nghe vậy anh Diễn vui vẻ lấy xe cùng tôi lên đường. Những con đường nhỏ, tối om dẫn tôi đến với lớp học về đêm và gặp lại chị Mỵ cùng bà con nơi đây. Trời mưa nhưng mới hơn 19 giờ tối, bà con đã đến lớp đông đủ. Ai cũng hăng say đánh vần rồi cặm cụi nắn nót đưa từng nét bút.

Khi tôi nhắc lại lời hẹn, không ai bảo ai, mọi người cặm cụi viết tên mình lên tấm bảng cá nhân rồi đồng loạt giơ lên. Không còn nguệch ngoạc như buổi đầu, giờ đây đã “tròn vành, rõ chữ”, thành quả xứng đáng cho tháng ngày rong ruổi tìm lại con chữ, niềm vui hiện rõ trên gương mặt mỗi người. Tiếng đánh vần, tiếng đọc đồng thanh, tiếng viết bảng loẹt xoẹt của những học trò đặc biệt đã xua tan không gian tĩnh lặng chốn rẻo cao. Sương núi ùa vào cửa lớp, quanh quẩn bên ánh điện, những đứa trẻ theo bố mẹ đi học quấn dưới chân bàn, vô tư chơi đùa. Trong số họ, có người chưa một lần biết đến cái chữ, cũng có người đã từng được đi học nhưng rồi việc nương rẫy, những mùa giao duyên mải mê thổi khèn, say đắm trong điệu múa đến quên mất cả mặt chữ… Giờ đây, họ lại viết được tên của mình, biết làm phép tính với niềm vui bất tận.

52 học sinh của lớp học này chủ yếu là bà con người H’Mông ở độ tuổi 13-65. Họ lập gia đình từ khi 13, 14 tuổi, sinh tù tì vài đứa con, rồi quanh năm lam lũ với ruộng nương. Với họ, việc cầm bút khó hơn cầm liềm cắt lúa hay xe sợi, nhuộm vải. Chị Ma Thị Rợ nói với tôi: “Phải đi học thôi. Xuống chợ bán con lợn, con bò lại phải nhờ người biết cái chữ đi cùng để tính cho đúng giá. Rồi giấy tờ nhà, đất, không biết viết tên mình mà phải điểm chỉ thì xấu hổ lắm”.

Tâm sự với chúng tôi, trí thức trẻ tình nguyện (TTTTN) Lê Đức Long, quê ở huyện Thường Xuân, là một trong những giáo viên đảm nhiệm đứng lớp dạy chữ cho bà con chia sẻ: “Đêm về, thầy và trò chúng tôi lại vượt đường trơn, dốc cao, trơn trượt và khấp khểnh sau lũ đến lớp. Có hôm, bà con đi rẫy về muộn, lo hết việc nhà thì trời đã về khuya, sương núi giăng kín bốn bề nhưng “các trò” vẫn không quên đến lớp, điều tôi và các bạn TTTTN mừng nhất là đến lớp dường như trở thành nhu cầu tự thân của bà con, cũng chính là động lực để chúng tôi đồng hành với bà con trên con đường tìm lại con chữ”.

Theo anh Diễn thì một điểm thuận lợi đối với các lớp xóa mù, tái mù chữ của Đoàn thời gian qua là đội ngũ giáo viên đứng lớp ngày càng chất lượng. Đối với cán bộ, nhân viên của Đoàn đã trải qua nhiều khóa học nên rất có kinh nghiệm còn đội ngũ TTTTN thì có nhiều người đã tốt nghiệp chuyên ngành sư phạm như Lê Đức Long là cử nhân sư phạm Đại học Hồng Đức (Thanh Hóa); Lương Văn Điệp, cử nhân Đại học Sư phạm Vinh (Nghệ An)…

Những năm qua, mặc dù trình độ dân trí vùng dự án đã được nâng cao nhưng đây vẫn là một trong những địa bàn có tỉ lệ mù chữ, tái mù chữ cao nhất của tỉnh Thanh Hóa. Cuối năm 2018, tỷ lệ mù chữ và tái mù chữ ở độ tuổi từ 15-60 của huyện Mường Lát là gần 50%. Riêng 5 xã vùng dự án Khu KT-QP Mường Lát tỷ lệ mù chữ khá cao, trong đó, xã Tam Chung hơn 70%; Tén Tằn gần 65%; Quang Chiểu 68%; Pù Nhi hơn 15%; Mường Chanh 17,7%.

Ông Lâu Thanh Va, Trưởng ban Dân vận Huyện ủy Mường Lát cho biết: “Đây là lớp xóa mù chữ, tái mù chữ thứ 5 do Đoàn KT-QP 5 mở từ tháng 8-2018 đến nay. Việc tiến hành mở các lớp xóa mù chữ, tái mù chữ cho đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn vùng dự án Khu KT-QP Mường Lát của Đoàn 5 đã giúp huyện giải quyết cơ bản tình trạng người mù chữ, tái mù chữ. Qua đó, tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân trong đấu tranh, phòng chống các tệ nạn xã hội, hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan; cung cấp cho nhân dân những kiến thức cơ bản trong ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nhằm nâng cao năng suất lao động, góp phần củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn”.

Bài và ảnh: MẠNH HÙNG