Ông Nguyễn Đức Duyến trước những quả cam bị hỏng do mưa đá

Cơn lốc kèm mưa đá xảy ra ở nhiều tỉnh, thành phố phía bắc trong đó có tỉnh Hưng Yên với thiệt hại rất nặng nề lên tới hơn 200 tỷ đồng. Chúng tôi vừa về 3 huyện Văn Giang, Yên Mỹ, Khoái Châu, những nơi bị thiệt hại nặng nhất của tỉnh Hưng Yên để tìm hiểu tình hình.

Những vườn cây quý... tan hoang

Sáng 26-11-2006, chúng tôi đến Văn Giang-nơi được coi là trung tâm cung cấp cây cảnh, cây ăn trái, cây ngày tết cho Hà Nội và các vùng lân cận. Cảnh gặp nhiều lần là người dân đang dọn vườn trại và cố thu nhặt những gì còn sót lại. Phía đầu ruộng, trong những mương nước vẫn còn những quả cam, quýt bị ủng, giập được đánh thành nhiều đống lớn, nhỏ, nhiều quả lăn xuống mương nổi lều phều, bắt đầu bốc mùi khó chịu. Với người dân nơi đây toàn “gạo chợ, nước sông” chỉ trông chờ vào mấy sào vườn trồng cây ăn trái, cây cảnh thì tình trạng trên thật xót xa.

Chị Vũ Thị Yến, thôn Công Luận 1, thị trấn Văn Giang vừa cắt bỏ ngọn cây cam đường bị đánh tả tơi, vừa buồn rầu nói: “Nhà tôi có 9 sào ruộng chuyên trồng các loại cây giống: cây bưởi, cam đường, xoài, cây cảnh, cây công trình… Các loại cây này phải ươm trồng từ 2-3 năm mới đem xuất được, nay sắp đến thời điểm thu hoạch… thì lại bị mất sạch. Xót quá, không biết làm cách nào mà cứu vãn lại được đây”. Tình cảnh của gia đình chị Vũ Thị Yến cũng như bao gia đình ở thị trấn Văn Giang nằm đúng luồng lốc đi qua, nên bị thiệt hại nặng nề. Chúng tôi đến gia đình ông Nguyễn Đức Duyến, thôn Công Luận 2, một trong những gia đình được cho là mẫu mực về mô hình VAC của địa phương, nay bị thiệt hại đến 120 triệu đồng. Trên diện tích 1,5 mẫu ruộng, ông Duyến đã trồng 400 cây cam đường, 300 cây cam Vinh, cây cảnh, 2 ao nuôi cá, thả vịt… Ông ngán ngẩm nói: “Người ta vừa đặt cọc hôm trước thì hai hôm sau gia đình phải đem đến hoàn trả vì làm gì còn cây bán cho họ. Mới vừa rồi, nhìn những cây trĩu trịt quả, còn phải lấy gậy để chống, vợ chồng tôi đã mừng thầm, phen này sẽ trả hết số nợ 70 triệu đồng, còn ăn ra 40 triệu, nào ngờ, số nợ lại chồng thêm, có phục hồi bây giờ cũng phải đến cuối năm 2008 mới cho quả. Giờ chẳng được thu hoạch lại còn phải thuê người dọn vườn, chứ để lâu chất chua của quả sẽ làm hỏng đất, lúc đó thiệt hại không tính nổi. Đàn gà, vịt nhà tôi cũng bị thiệt hại đến vài chục con”.

Cùng với thị trấn Văn Giang thì Liên Nghĩa là xã bị thiệt hại nặng của huyện Văn Giang. Những cánh đồng quất mà người nông dân Liên Nghĩa phải đổ vào đó bao nhiêu tiền của, công sức chăm sóc cả một năm trời, sắp đến ngày đem về một khoản thu nhập kha khá để trang trải cuộc sống, nay chỉ còn những cành lá xác xơ. Bác Nguyễn Văn Lộc, thôn Phi Liệt, xã Liên Nghĩa vừa lau mồ hôi, vừa lắc đầu nói: “Các chị cứ nhìn ruộng thì biết, chúng tôi chẳng còn gì mà nói nữa. Mấy ngày này, chúng tôi ra dọn vườn, cố nhặt nhạnh, thu hoạch vớt kiếm được đồng nào hay đồng đó, trước kia thu được bao nhiêu “đắp” tất vào cây, nay mất trắng”. Bà Nguyễn Thị Hương, thôn Phi Liệt, chủ nhân của 6 sào cam Canh, 1 sào quất quả, 1 sào quất cảnh, buồn rầu nói: “Trong ruộng chẳng còn lấy một quả. Khi người ta trả 8.200 đồng/kg cam Vinh tại vườn, còn chưa bán nhưng bây giờ không được một đồng nào. Định cắt 2 sào cam cho con trai đóng học phí, giờ biết lấy đâu ra, trong khi còn khoản vay ngân hàng 50 triệu đồng chưa trả. Nẫu hết cả lòng, 5 ngày rồi tôi chẳng dám ra ruộng”.

Ở huyện Yên Mỹ, thiệt hại do trận mưa đá cũng thật nặng nề. Theo ông Ngô Xuân Thái, Phó chủ tịch UBND huyện Yên Mỹ thì: Huyện có tới 14/17 xã với hơn 3.000 hộ bị ảnh hưởng trực tiếp. Tính trung bình mỗi hộ bị thiệt hại từ 30-50 triệu đồng/hộ, có hộ thiệt hại đến hơn 100 triệu đồng. Trong 386ha cây ăn quả bị thiệt hại có tới 301ha mất trắng (174ha cây ăn quả và 116ha chuối bị đốn ngang thân); 1.414ha cây rau màu bị ảnh hưởng với 1.251ha bị mất trắng; các bãi ngô, ruộng đậu tương trên địa bàn huyện bị giập nát, phải trồng lại hoàn toàn. 268 nhà dân bị hư hỏng mái, một nhà bị sập, trường tiểu học Yên Hòa và một phòng họp trụ sở ủy ban xã Việt Cường bị tốc mái hoàn toàn. Thiệt hại của huyện Yên Mỹ ước tính hơn 63 tỷ đồng.

Sự nỗ lực của chính quyền địa phương

Về khắc phục hậu quả, ông Nguyễn Thanh Quán, Phó chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên, cho biết: “3 địa phương bị thiệt hại nặng nhất sau trận lốc kèm mưa đá tối 20-11-2006 là Văn Giang, Yên Mỹ, Khoái Châu. Trận mưa đã làm hư hại hơn 4.000ha đất canh tác, hơn 200 nhà dân, nhiều công trình công cộng, hệ thống đường dây điện, điện thoại bị đứt, gẫy… sơ bộ thiệt hại ban đầu lên tới 200 tỷ đồng, cũng may không có thương vong về người. Ngay sau trận mưa đi qua, chúng tôi đã họp bàn và trực tiếp xuống kiểm tra, chỉ đạo cho nhân dân tận thu những gì còn sót lại, phục hồi nhanh sản xuất, trồng rau ngắn ngày cho kịp dịp Tết Nguyên đán. Sửa chữa hệ thống lưới điện, điện thoại để kịp thời phục vụ bà con. Đối với những nhà dân bị tốc mái, chúng tôi đến động viên và chỉ đạo cho Đoàn thanh niên, lực lượng xung kích địa phương hỗ trợ, giúp đỡ sửa sang lại nhà cửa, giúp người dân sớm ổn định cuộc sống. Bên cạnh đó, tỉnh thống nhất với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ngân hàng Chính sách xã hội của tỉnh thực hiện giãn nợ vay cho bà con thêm 12 tháng đối với cây lâu năm, cây ngắn ngày, 6 tháng đối với hoa màu; số hộ bị thiệt hại nặng cần vay để tiếp tục sản xuất sẽ được tỉnh hỗ trợ 50% lãi suất. Tỉnh đang điều tra từng hộ gia đình, mức thiệt hại để có chính sách hỗ trợ cụ thể. Đảng bộ và nhân dân Hưng Yên chúng tôi đã và đang dồn sức, đồng lòng cùng vượt qua thử thách, khó khăn này”.

Vừa gặp chúng tôi, bà Nguyễn Thị Lụa, xã Yên Hòa, Yên Mỹ đã vội nói: “Thiệt hại do thiên tai gây ra là khó tránh khỏi, nhưng làm thế nào để người dân chúng tôi sớm khắc phục, ổn định cuộc sống mới là việc đáng bàn. Biết rằng, địa phương còn nhiều khó khăn, số người bị thiệt hại lại quá nhiều, nhưng ngay sau trận mưa, lãnh đạo tỉnh, huyện và xã xuống động viên, phần nào an ủi sự mất mát của người dân sau trận mưa đó”.

Làm việc với lãnh đạo huyện Yên Mỹ, chúng tôi được biết: “Cùng với việc thực hiện chỉ đạo của tỉnh, huyện đã huy động Đoàn thanh niên, lực lượng xung kích lập thành những tổ, nhóm phối hợp với các xã triển khai giúp dân lợp lại mái nhà. Phòng nông nghiệp cử cán bộ xuống chỉ đạo người dân nhanh chóng thu nhặt những gì còn sót, cải tạo lại ruộng, vườn để có thể trồng ngay các loại rau màu có thời gian sinh trưởng ngắn ngày, phục vụ Tết Nguyên đán sắp đến. Huyện huy động các quỹ của địa phương cùng vào cuộc như quỹ Vì người nghèo, Chất độc da cam, Bảo trợ trẻ em, Chữ thập đỏ, quỹ Đền ơn đáp nghĩa… và trích ngân sách huyện để hỗ trợ các gia đình thuộc diện chính sách-xã hội, gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Cho đến thời điểm này, 100% nhà dân bị hỏng mái được sửa sang, hệ thống điện thoại, điện sinh hoạt đã thông suốt. Diện tích hoa màu cũng đã được khắc phục khoảng 30%”.

Thiệt hại nặng nề trên đây của Hưng Yên đòi hỏi tỉnh, huyện, xã và từng người dân phải nỗ lực khắc phục, trong đó tập trung cao nhất vào việc khôi phục hoa màu, cây cảnh, cây ăn quả vốn là thế mạnh của địa phương. Đồng thời, sự hỗ trợ có hiệu quả của Trung ương lúc này cũng là yếu tố hết sức quan trọng để Hưng Yên vượt qua được những khó khăn do đợt lốc kèm mưa đá gây ra.

Nhóm phóng viên Phòng Bạn đọc và Cộng tác viên