Nhà báo Hồng Thúy: Người vợ lính và hành trình kết nối yêu thương

Chúng tôi đến Đài Phát thanh và Truyền hình TP Hồ Chí Minh tìm gặp nhà báo Trương Thị Hồng Thúy - người được đồng nghiệp và thính giả gọi với cái tên thân thương là “nhà báo của người nghèo”. Chị đang cùng các thành viên trong ê-kíp Chương trình "Sát cánh cùng gia đình Việt" xây dựng kịch bản để chuẩn bị lên sóng kỳ radio mới.

Giọng nói làm nên cổ tích

Trò chuyện với chúng tôi, nhà báo Hồng Thúy không nói nhiều về bản thân mà say sưa kể về các hoàn cảnh ngặt nghèo đã được Chương trình "Sát cánh cùng gia đình Việt" làm cầu nối giúp đỡ. Trong đó, câu chuyện của chàng thủ khoa Học viện Cán bộ TP Hồ Chí Minh đã khiến chị rưng rưng khóe mắt.

Nhà báo Hồng Thúy phỏng vấn gia đình em Lê Minh Giao.

Một ngày tháng 8-2019, ê-kíp chương trình nhận được dòng tin nhắn của em Lê Minh Giao: “Em ở Sóc Trăng, gia đình có 9 người. Cha em 60 tuổi phải đi làm thuê, mẹ em thần kinh không ổn định. Người anh và em gái em bị bệnh tâm thần, anh thường xuyên đánh đập người thân, có khi đốt nhà. Em vừa trúng tuyển thủ khoa của Học viện Cán bộ TP Hồ Chí Minh. Nhưng… em không có tiền học, em mong chương trình giúp em”.

Nhà báo Hồng Thúy trao quà của thính giả đến một gia đình không may bị hỏa hoạn.

Không thể để tài năng bị cái nghèo ghì chặt, ngay lập tức, nhà báo Hồng Thúy về Sóc Trăng để xác minh hoàn cảnh ấy. Sau đó vài ngày, chương trình với chủ đề “Cha ơi! Con đậu thủ khoa rồi” lên sóng phát thanh bằng lối dẫn chuyện dung dị của Hồng Thúy. Chị đã giúp thính giả “nhìn” thấy ngôi nhà lá tạm bợ, cuộc sống bế tắc và giọt nước mắt buồn tủi của người trong cuộc chỉ bằng giọng nói và âm thanh chân thực. Kỳ radio đó đã tạo sự xúc động mạnh mẽ trong cộng đồng. Gần 3.000 lượt nhà hảo tâm ủng hộ tiền để gia đình em Lê Minh Giao có căn nhà mới, có vốn mưu sinh, có tiền chữa bệnh và đặc biệt là Giao được tiếp tục đi học.

Thu âm thanh chương trình tặng heo giống cho bà con vùng lũ.

Với sự giúp đỡ của thính giả và đồng hành của nhà báo Hồng Thúy trong nhiều năm, Giao một lần nữa trở thành thủ khoa (tốt nghiệp) và được giữ lại công tác tại Học viện. Người em trai của Giao giờ đây đã trở thành sĩ quan trẻ của Bộ đội Biên phòng tỉnh Vĩnh Long. Cảm nhận về nhà báo Hồng Thúy, Lê Minh Giao nói với chúng tôi rằng: “Chị cùng chương trình đã giúp gia đình tôi viết nên câu chuyện cổ tích giữa đời thường”.

Đó chỉ là một trong hàng trăm phận đời được Chương trình "Sát cánh cùng gia đình Việt" tìm đến giúp đỡ, làm cầu nối để thính giả gửi gắm yêu thương trong suốt hơn 15 năm phát sóng. Kể xong câu chuyện, Hồng Thúy mời chúng tôi vào phòng thu âm để lắng nghe câu chuyện xúc động khác sẽ được phát sóng trong kỳ radio tới đây…

Hơn cả một chương trình phát thanh

Không khí phòng thu âm chương trình luôn được sưởi ấm bằng các câu chuyện cảm động về tình người, tình đời. Chất giọng của Hồng Thúy dày dạn, ấm áp, dung dị và mang âm sắc miền Trung. Bởi chị sinh ra ở miền quê nghèo Quảng Bình (nay là tỉnh Quảng Trị), quanh năm bão lũ, đời sống người dân cơ cực. Có lẽ vì thế, “nhà báo của người nghèo” mới có sự rung động đặc biệt với từng số phận như thế. Tác phẩm đầu tiên đoạt Giải Báo chí quốc gia (giải B) của chị có chủ đề về những người yếu thế trong xã hội: Bút ký phát thanh “Nhọc nhằn đời quét rác”.

Giây phút nghẹn ngào của nhà báo Hồng Thúy khi thu âm chương trình.

Từ động lực ấy, tháng 6-2011, nhà báo Hồng Thúy đã đề xuất xây dựng "Sát cánh cùng gia đình Việt" - một trong những chương trình phát thanh thực tế đầu tiên của cả nước nhằm giúp đỡ người nghèo khó. “Khi ấy phát thanh thực tế còn khá mới mẻ và không dễ để thực hiện thành công. Ròng rã 3 tháng đầu lên sóng, chương trình không kêu gọi được gì cho nhân vật. Một số thính giả khó tính đã gọi đến đài yêu cầu không cho tôi đọc trên sóng nữa, lúc đó tôi chỉ biết úp mặt khóc nức nở”, Hồng Thúy chia sẻ.

Không chịu bỏ cuộc, chị cùng ê-kíp chương trình vẫn miệt mài rong ruổi khắp các miền quê nghèo khó, thu về những âm thanh chân thực, dù đó là bản làng trên rẻo cao hay vùng bị cô lập do bão lũ. Ngần ấy năm duy trì phát sóng, không ngừng nỗ lực hoàn thiện format và cách thức dẫn chuyện, chương trình đã thu về “trái ngọt”, trở thành hình mẫu của lĩnh vực báo phát thanh, niềm tự hào của nhà đài.

Hoạt động tặng nhà tình thương của chương trình "Sát cánh cùng gia đình Việt".

Bà Đào Thị Thanh Xuân, Phó trưởng phòng Chuyên đề, Đài Phát thanh và Truyền hình TP Hồ Chí Minh cho biết: Qua 766 kỳ radio, với sự dẫn dắt của nhà báo Hồng Thúy, chương trình đã thu hút hơn 215.000 lượt ủng hộ của thính giả với số tiền gần 260 tỷ đồng. Chương trình đã phối hợp với các cơ quan, tổ chức, cá nhân hỗ trợ kinh phí mổ mắt cho hơn 63.000 bệnh nhân nghèo; xây dựng 270 cây cầu dân sinh; 37 ngôi trường, nhà bán trú; 2.000 căn nhà tình thương; vận động mổ tim cho 400 bệnh nhân nghèo; lắp đặt 60 hệ thống lọc nước hỗ trợ người dân miền Tây; trao hàng trăm nghìn phần quà tặng người nghèo, người dân tộc thiểu số, bà con vùng bão lũ, bộ đội biên phòng trên tuyến đầu phòng, chống dịch bệnh…

Chương trình khánh thành một cây cầu dân sinh, “nối nhịp bờ vui” cho bà con địa phương.

Năm 2019, UBND TP Hồ Chí Minh đã công nhận chương trình là Sáng kiến có phạm vi ảnh hưởng toàn quốc. Chương trình còn đoạt giải B Giải Báo chí Vì sự nghiệp Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2012; giải B Giải Báo chí quốc gia năm 2014; giải Vàng Liên hoan Phát thanh toàn quốc 2022... Có thể nói, hơn cả một chương trình phát thanh, "Sát cánh cùng gia đình Việt" đã trở thành một hoạt động xã hội thiết thực, hiệu quả, có sức lan tỏa lớn.

Chuyên gia tâm lý, TS Lý Thị Mai nhận xét: Nhà báo Hồng Thúy và chương trình "Sát cánh cùng gia đình Việt" như một ngọn đèn, một ánh nến, tưởng là thì thầm mà lại có sức lan tỏa vô bờ bến…

Người vợ lính nghị lực

 Chồng của nhà báo Hồng Thúy là quân nhân trong Quân đội nhân dân Việt Nam, thời gian dành cho gia đình không nhiều. Như bao người vợ lính khác, “nhà báo của người nghèo” vẫn vẹn toàn chung thủy, quán xuyến chu đáo việc nhà, luôn là hậu phương vững chắc của chồng. Dù đang mang trong mình một số căn bệnh mãn tính, thường xuyên nhập viện để chữa trị, nhưng chị vẫn luôn tươi vui, lạc quan, tràn đầy năng lượng, cân bằng giữa việc cơ quan và vun vén cho tổ ấm hạnh phúc.

Nhà báo Hồng Thúy cùng gia đình.

Hồng Thúy tâm sự: “Có đôi lúc tôi hơi tủi thân vì các ngày lễ, Tết, nhà ai cũng quây quần bên nhau, còn chồng tôi phải trực sẵn sàng chiến đấu ở đơn vị, ở nhà chỉ có hai mẹ con. Thế nhưng tôi luôn hãnh diện về anh. Được chú bộ đội đồng hành, chia sẻ, tôi như có thêm nghị lực để vượt qua mọi khó khăn, thử thách, nhất là giai đoạn đầu phát sóng "Sát cánh cùng gia đình Việt". Tôi không nghĩ mình thiệt thòi khi là vợ lính, người thiệt thòi là con trai của chúng tôi. Vì nhiều khi cả hai vợ chồng đều đi công tác dài ngày, con nhỏ phải nhờ người thân trông giữ”.

Chương trình phối hợp với Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa tổ chức hoạt động “Mùa xuân yêu thương”.

Những buồn vui trong nghề, những rung cảm sâu sắc khi gặp gỡ mảnh đời bất hạnh, chị đã viết trong cuốn sách “Lời nói làm nên cổ tích”. Chúng tôi lật giở từng trang để cảm nhận rõ cách mà chương trình gieo niềm tin, hy vọng cho người nghèo, qua những lần ê-kíp và đội ngũ tình nguyện viên không quản ngại nắng mưa, bão gió để đi đến nơi bà con thực sự cần hỗ trợ. Vừa phát hành, sách đã “cháy hàng”, toàn bộ số tiền thu được đã được đưa vào quỹ của chương trình.

Là thính giả thường xuyên tham gia các hoạt động xã hội của chương trình, bà Đoàn Thanh Thủy (phường Gia Định, TP Hồ Chí Minh) tâm sự: “Không kỳ radio nào mà tôi không xúc động. Các số phận bất hạnh trong cuộc sống đã được Hồng Thúy và cộng sự phản ánh rất chân thực và lay động. Chương trình có sức quy tụ rất lớn, thính giả trong nước lẫn ngoài nước, mọi lứa tuổi, ngành nghề khác nhau đều đến đài để ủng hộ các nhân vật được phát sóng”.

Nhà báo Hồng Thúy phỏng vấn người dân Nghệ An sau một trận bão đi qua.

Dù định cư ở nước ngoài nhưng cứ đến khung giờ quen thuộc, bà Võ Mỹ Liên lại mở radio online để lắng nghe chương trình. Cũng là một thính giả đóng góp cho chương trình nhiều năm, bà Liên nhận xét: Hồng Thúy thực sự là “nhà báo của người nghèo”, rất nghị lực trong nghề và cuộc sống, cô luôn làm tròn sứ mệnh thay mặt thính giả gần xa thực hiện nghĩa tình đồng bào thiêng liêng.

Với những cống hiến nổi bật trong sự nghiệp phát thanh và công tác từ thiện xã hội, nữ nhà báo Hồng Thúy đã được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba (2020), Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ (2015), Bằng khen của UBND TP Hồ Chí Minh (nhiều năm liền), danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc (2025)…

Kết thúc cuộc trò chuyện với chúng tôi, trước khi rời đài, nhà báo Hồng Thúy không quên chuẩn bị đầy đủ máy thu thanh, máy ảnh, sổ ghi chép để sáng mai xuôi về miền Tây gặp gỡ, phỏng vấn một số phận cơ cực khác. Chị luôn nhắc mình phải nỗ lực sống, công tác, cống hiến sao cho xứng đáng là một nhà báo cách mạng, một “sứ giả của yêu thương” và là hậu phương vững chắc của người lính.