Làm sâu sắc hơn quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam - Nhật Bản

QĐND - Nhận lời mời của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng và Phu nhân, ngày 16-1, Thủ tướng Nhật Bản Sin-dô A-bê (Shinzo Abe) và Phu nhân đến Hà Nội, bắt đầu thăm chính thức nước ta. Đây là chuyến công du nước ngoài đầu tiên của Thủ tướng Sin-dô A-bê kể từ khi ông được Quốc hội (QH) Nhật Bản bầu làm Thủ tướng của “đất nước Mặt trời mọc” sau khi đảng Dân chủ tự do (LDP) Nhật Bản do ông đứng đầu giành thắng lợi vang dội trong cuộc bầu cử QH tháng 12-2012.

Chuyến thăm khởi đầu Năm Hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản 2013 của Thủ tướng Sin-dô A-bê lần này góp phần thúc đẩy quan hệ hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và Nhật Bản trên các lĩnh vực chính trị, an ninh, quốc phòng, kinh tế, thương mại, đầu tư… nhằm làm sâu sắc hơn quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước.

Sau khi lên làm Thủ tướng, Chính phủ của Thủ  tướng S.A-bê nhanh chóng thúc đẩy các chính sách quan trọng, gồm tái thiết khu vực bị thảm họa động đất  - sóng thần năm 2011 và khôi phục tăng trưởng kinh tế. Bên cạnh đó, Nhật Bản chủ trương tăng cường vị thế quốc tế và khu vực thông qua việc tích cực hội nhập quốc tế, tham gia đóng góp vào các hoạt động đa phương (APEC, ASEAM, ASEAN, G8, G20, ARF, EAS, OECD, Nhật Bản - Mê Công…) và vào giải pháp cho các vấn đề khu vực và toàn cầu.

Những năm gần đây, quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản được thiết lập ngày 21-9-1973, không ngừng được củng cố và phát triển mạnh mẽ. Các chính đảng ở Nhật Bản đều quan tâm và ủng hộ phát triển quan hệ với Việt Nam. Các chuyến thăm, tiếp xúc cấp cao giữa lãnh đạo hai nước và việc mở rộng giao lưu giữa các bộ, ngành, địa phương của hai bên được duy trì thường xuyên, góp phần tăng cường sự hiểu biết, tin cậy lẫn nhau và từng bước hoàn thiện khuôn khổ quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản.

Năm 2009, nhân chuyến thăm Nhật Bản của Tổng bí thư Nông Đức Mạnh, lãnh đạo hai nước đã ký Tuyên bố chung về “Quan hệ đối tác chiến lược vì hòa bình và phồn vinh ở châu á”, nhất trí đưa quan hệ hai nước lên tầm đối tác chiến lược. Năm 2010, nhân chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản N. Can (N. Kan), Thủ tướng hai nước ký “Tuyên bố chung Việt Nam - Nhật Bản về phát triển toàn diện quan hệ đối tác chiến lược vì hòa bình và phồn vinh ở châu Á”. Năm 2011, trong chuyến thăm Nhật Bản của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, lãnh đạo hai nước ký “Tuyên bố chung triển khai hành động trong khuôn khổ đối tác chiến lược vì hòa bình và phồn vinh ở châu á giữa Việt Nam và Nhật Bản”. Cũng trong chuyến thăm này, hai bên nhất trí lấy năm 2013 làm Năm Hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản nhân kỷ niệm 40 năm Ngày hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao.

Quan hệ đối tác chiến lược giữa Việt Nam và Nhật Bản mở rộng trên nhiều lĩnh vực, ngày càng đi vào chiều sâu, thiết thực và hiệu quả. Nhật Bản dành ưu tiên cao và coi trọng thúc đẩy quan hệ với Việt Nam. Hai bên đã tạo dựng được cơ chế đối thoại ở nhiều cấp. Ngoài đối thoại về chính trị, hai bên còn xây dựng cơ chế đối thoại về kinh tế, an ninh và quốc phòng như:  Đối thoại Đối tác chiến lược Việt Nam  - Nhật Bản về ngoại giao-an ninh-quốc phòng cấp Thứ trưởng ngoại giao từ năm 2010; Đối thoại chiến lược quốc phòng Việt -Nhật cấp Thứ trưởng (đã họp phiên đầu tiên tháng 11-2012); lập ủy ban Hợp tác Việt  - Nhật do hai Bộ trưởng Ngoại giao làm đồng chủ tịch. Nhật Bản ủng hộ đường lối đổi mới, mở cửa của Việt Nam, hỗ trợ Việt Nam hội nhập vào khu vực và thế giới.

Nhật Bản là đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam nhiều năm qua và là nước G7 đầu tiên công nhận quy chế kinh tế thị trường của Việt Nam (tháng 10-2011). Hai bên đã ký kết Hiệp định đối tác kinh tế song phương Việt - Nhật, tạo ra khuôn khổ pháp lý thuận lợi cho phát triển quan hệ kinh tế, thương mại giữa hai nước. Đến nay, Nhật Bản là nhà đầu tư số một tại Việt Nam (cả về tổng vốn đầu tư và vốn đã giải ngân), là đối tác thương mại lớn thứ ba của nước ta. Hai nước phấn đấu tăng gấp đôi kim ngạch thương mại song phương vào năm 2020, từ mức 21, 181 tỷ USD năm 2011. 

Bất chấp những khó khăn của kinh tế trong nước, Nhật Bản vẫn duy trì là nhà cung cấp ODA lớn nhất cho Việt Nam. ODA của Nhật Bản chiếm khoảng 30% tổng cam kết ODA của cộng đồng quốc tế đối với Việt Nam. Từ năm 1992 đến năm 2011, Nhật Bản đã cam kết gần 20 tỷ USD vốn vay ODA cho Việt Nam. Trong năm tài khóa 2011 (kết thúc vào ngày 31-3-2012), mặc dù phải tập trung giải quyết những khó khăn của kinh tế trong nước, giải quyết hậu quả trận động đất -sóng thần năm 2011, Nhật Bản vẫn dành cho Việt Nam khoản ODA vốn vay tương đương 2,8 tỷ USD, là mức cao nhất từ trước tới nay. Dự kiến, trong cả năm tài chính 2012, Nhật Bản có thể cung cấp khoản viện trợ vốn vay ODA khoảng 2,6 tỷ USD cho nước ta.

 Hợp tác giữa hai nước trong các lĩnh vực khác như đầu tư, khoa học, công nghệ, lao động, du lịch, giáo dục -đào tạo, văn hóa thông tin, lãnh sự… cũng ngày càng thu được những thành quả đáng khích lệ… Hợp tác giữa các địa phương hai nước những năm gần đây cũng được thúc đẩy mạnh mẽ.

Việt Nam và Nhật Bản cũng hợp tác tốt tại các diễn đàn đa phương như LHQ, WTO, APEC, ASEM, hội nghị cấp cao Đông á (EAS), ASEAN+3 v.v..; tích cực tham gia nỗ lực chung đối phó những thách thức và các mối đe dọa mới, duy trì hòa bình và an ninh quốc tế.

Nhân chuyến thăm của Thủ tướng Nhật Bản Sin-dô A-bê tới Việt Nam lần này, Thủ tướng của hai nước sẽ tuyên bố khai mạc Năm Hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản 2013, kỷ niệm 40 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước.

Nhân dân Việt Nam chào đón Thủ tướng Sin-dô A-bê tới thăm Việt Nam, bày tỏ sự tin tưởng chắc chắn rằng, chuyến thăm sẽ thành công tốt đẹp, đưa quan hệ hợp tác giữa hai bên ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả vì sự phồn vinh của hai dân tộc, vì hòa bình phát triển.