Buổi tọa đàm đã khẳng định sự cần thiết và ý nghĩa quan trọng của Đề án “Phát huy vai trò của lực lượng QĐND tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL), vận động nhân dân chấp hành pháp luật tại cơ sở giai đoạn 2021-2027” (Đề án 1371) và vai trò nòng cốt của lực lượng QĐND trong tuyên truyền, PBGDPL, nhất là ở các địa bàn trọng yếu, vùng biển, hải đảo.

Các ý kiến tại tọa đàm cũng nêu bật nỗ lực, cố gắng của các đơn vị trong lựa chọn nội dung, đổi mới cách tuyên truyền, PBGDPL, giúp pháp luật đến với người dân một cách tự nhiên, gần gũi, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện, góp phần hiệu quả giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội, xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, bảo vệ vững chắc biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Khẳng định vai trò của Quân đội, lan tỏa hình ảnh lực lượng Cảnh sát biển

Đại tá Lê Huy, Chính ủy Vùng CSB 2 và Đại tá Ngô Anh Thu, Phó tổng biên tập Báo QĐND đồng chủ trì tọa đàm. Dự tọa đàm có các đồng chí lãnh đạo, chỉ huy Vùng CSB 2; đại biểu Cục Pháp chế Bộ Quốc phòng và Bộ tư lệnh CSB; đại diện Ban Tuyên giáo Thành ủy Đà Nẵng, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Quảng Ngãi, Sở Giáo dục và Đào tạo TP Đà Nẵng, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ngãi, UBND xã Núi Thành (TP Đà Nẵng); đại diện một số cơ quan, đơn vị trong và ngoài Quân đội đứng chân trên địa bàn cùng đông đảo cán bộ, chiến sĩ Vùng CSB 2.

Quang cảnh buổi tọa đàm. Ảnh: TRỌNG HẢI 

Tại tọa đàm, các đại biểu đã được xem phóng sự giới thiệu về công tác tuyên truyền, PBGDPL và thực hiện Đề án 1371 của Bộ tư lệnh Vùng CSB 2. Nội dung phóng sự cho thấy Bộ tư lệnh Vùng CSB 2 luôn chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền và lực lượng chức năng trên địa bàn 5 tỉnh, thành phố từ Quảng Trị đến Gia Lai, lựa chọn và tập trung tuyên truyền những nội dung pháp luật thiết thực, sát đối tượng, địa bàn đến bộ đội và người dân. Đơn vị cũng kết hợp tốt việc tuyên truyền, PBGDPL với thực hiện công tác dân vận, an sinh xã hội. Đặc biệt, phương thức tuyên truyền hướng vào thanh, thiếu niên, học sinh có sự đổi mới mạnh mẽ, giúp pháp luật được chuyển tải bằng hình thức trực quan, sinh động, phù hợp với tâm lý lứa tuổi, tạo hiệu ứng lan tỏa trong nhà trường, gia đình và xã hội.

Kết quả công tác tuyên truyền, PBGDPL và thực hiện Đề án 1371 của Bộ tư lệnh Vùng CSB 2 đã góp phần quan trọng vào sự chuyển biến trong nhận thức, ý thức trách nhiệm và hành vi chấp hành pháp luật; giúp ngư dân hiểu rõ hơn quy định khi khai thác hải sản, nâng cao ý thức bảo vệ chủ quyền, an ninh, trật tự, an toàn trên biển. Qua đó, hình ảnh người chiến sĩ CSB gần dân, hiểu dân, giúp dân ngày càng được củng cố, góp phần xây dựng môi trường pháp lý lành mạnh ở địa bàn ven biển, củng cố niềm tin của nhân dân và tăng cường “thế trận lòng dân” trong bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

Từ thực tế phối hợp tuyên truyền, PBGDPL và thực hiện Đề án 1371 với Bộ tư lệnh Vùng CSB 2, đồng chí Võ Thị Tuyết Nhung, Phó trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Quảng Ngãi khẳng định, vai trò của các lực lượng Quân đội không chỉ thể hiện ở từng buổi tuyên truyền mà còn ở khả năng trực tiếp tham gia công tác dân vận, gần dân, sát cơ sở và vận động nhân dân chấp hành pháp luật. Nói cách khác, pháp luật cần được truyền đạt bằng lý lẽ, nhưng cũng cần được củng cố bằng tình cảm, trách nhiệm và sự đồng hành thông qua vận động, thăm hỏi, động viên, hỗ trợ các gia đình chính sách, gia đình có hoàn cảnh khó khăn.

“Khi người dân đã có niềm tin thì việc tuyên truyền, vận động chấp hành pháp luật sẽ có sức thuyết phục cao hơn. Chúng tôi nhận thấy, “thế trận lòng dân” trên biển chính là từ ý thức chấp hành pháp luật, trách nhiệm bảo đảm an toàn khi vươn khơi đến sự chủ động phối hợp, cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng khi cần thiết. Trên hết, đó là sự tin tưởng, đồng hành của nhân dân đối với Quân đội, CSB, cùng góp phần giữ gìn bình yên, an toàn và chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc”, đồng chí Võ Thị Tuyết Nhung chia sẻ.

Quang cảnh buổi tọa đàm. Ảnh: TRỌNG HẢI 

Phát biểu tại tọa đàm, đồng chí Phạm Tấn Ngọc Thụy, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Đà Nẵng khẳng định, việc phối hợp với lực lượng Quân đội, Công an có ý nghĩa quan trọng nhằm đưa kiến thức pháp luật đến gần hơn với học sinh, sinh viên. Thay vì chỉ phổ biến các điều khoản pháp luật, các đơn vị, trường học đã chú trọng xây dựng tình huống, câu hỏi, hình ảnh, video, tiểu phẩm, cuộc thi, tọa đàm, giao lưu, xử lý tình huống giả định để học sinh chủ động tham gia. Nhờ đó mà pháp luật trở nên gần gũi, giúp hình thành cho học sinh, sinh viên ý thức chấp hành pháp luật, kỹ năng nhận diện nguy cơ, kỹ năng tự bảo vệ và trách nhiệm đối với cộng đồng.

Mặc dù gặp nhiều khó khăn khi vươn khơi bám biển, khai thác hải sản những năm qua, nhưng ông Huỳnh Thế Điểu, Chủ tịch Nghiệp đoàn nghề cá Tam Quang cho biết, ngư dân của 15 tổ nghiệp đoàn và các tổ đoàn kết sản xuất trên biển vẫn thường xuyên trao đổi thông tin về ngư trường, thời tiết, hỗ trợ nhau khi gặp khó khăn, sự cố, nhắc nhở nhau chấp hành các quy định pháp luật. Kết quả đó là nhờ sự phối hợp tuyên truyền, PBGDPL hiệu quả của nghiệp đoàn với Bộ tư lệnh Vùng CSB 2, trực tiếp là Hải đoàn 21. Cán bộ, chiến sĩ đơn vị không chỉ tuyên truyền tại hội trường mà còn xuống tận cảng cá, lên từng tàu, thuyền, đến từng gia đình để gặp gỡ, hướng dẫn bà con. Ông Huỳnh Thế Điểu cho biết thêm: “Không chỉ tuyên truyền pháp luật, Vùng CSB 2 còn thường xuyên quan tâm, động viên, hỗ trợ ngư dân thông qua tặng quà, phao cứu sinh, cờ Tổ quốc... Những việc làm đó tuy giản dị nhưng có ý nghĩa rất lớn, góp phần củng cố niềm tin, tình cảm gắn bó giữa bà con ngư dân với cán bộ, chiến sĩ CSB”.

Các đại biểu trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm tại tọa đàm. Ảnh: TRỌNG HẢI 

Tại tọa đàm, Đại tá Ngô Anh Thu nhấn mạnh, tham gia PBGDPL, vận động nhân dân chấp hành pháp luật vừa là vinh dự, vừa là trách nhiệm của QĐND, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật cho nhân dân và cán bộ, chiến sĩ; tạo động lực, sức mạnh tổng hợp thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân; tăng cường tình cảm gắn bó quân-dân, tô thắm hình ảnh, phẩm chất cao đẹp Bộ đội Cụ Hồ thời kỳ mới.

Theo đồng chí, kết quả thực tế triển khai thực hiện Đề án 1371 tại các đơn vị thuộc Vùng CSB 2 và các đơn vị đứng chân trên địa bàn tiếp tục khẳng định rõ nét vai trò của lực lượng QĐND trong tuyên truyền, PBGDPL, vận động nhân dân chấp hành pháp luật tại cơ sở, góp phần quan trọng phát triển kinh tế-xã hội, giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của địa phương. Đại tá Ngô Anh Thu đánh giá: “Cùng với tự giác học tập, nghiên cứu, tìm hiểu pháp luật; gương mẫu tuân thủ, chấp hành pháp luật và hình thành lối sống, làm việc theo Hiến pháp và pháp luật, các cơ quan, đơn vị Vùng CSB 2 đã phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, PBGDPL bằng nhiều hình thức phong phú, đa dạng. Từ đó tạo sự chuyển biến toàn diện, sâu sắc về nhận thức pháp luật, ý thức tôn trọng, chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân”.

Bám sát nhu cầu, cô đọng nội dung tuyên truyền

Từ thực tiễn tuyên truyền, PBGDPL và thực hiện Đề án 1371, các ý kiến phát biểu và chia sẻ bên lề tọa đàm đều cho rằng: Pháp luật chỉ thực sự phát huy hiệu lực khi người dân hiểu đúng, nhớ được những nội dung cốt lõi và biết cách thực hiện trong từng tình huống cụ thể. Đối với ngư dân, việc tiếp cận thông tin pháp luật còn chịu tác động của đặc thù nghề nghiệp: Thời gian bám biển dài, điều kiện tiếp nhận thông tin không thường xuyên, trình độ và khả năng sử dụng công nghệ không đồng đều. Vì vậy, nếu tuyên truyền chủ yếu bằng văn bản thuần túy, thuật ngữ chuyên ngành hoặc hình thức phổ biến một chiều thì khó tạo chuyển biến bền vững về nhận thức và hành vi. Từ yêu cầu đó, việc lựa chọn nội dung, biên soạn tài liệu và bồi dưỡng kỹ năng cho đội ngũ tuyên truyền viên được xác định là khâu có tính nền tảng.

Đây là quá trình chuyển hóa quy định pháp luật thành kiến thức dễ hiểu, tình huống dễ nhớ, hướng dẫn dễ làm và thông điệp đủ sức tác động đến hành vi của người dân; qua đó nâng cao hiệu quả tuyên truyền chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), góp phần ngăn ngừa vi phạm và bảo đảm hoạt động khai thác thủy sản đúng pháp luật.

Các đại biểu tham quan khu trưng bày sách, tài liệu về pháp luật tại tọa đàm. Ảnh: TRỌNG HẢI 

Liên quan đến vấn đề này, Thượng tá Thái Văn Hân, Trưởng phòng Pháp luật, Bộ tư lệnh Vùng CSB 2 chia sẻ câu chuyện: Trong tuyên truyền chống khai thác IUU, một dạng câu hỏi thường gặp là: “Tàu đang hoạt động bình thường, nhưng thiết bị giám sát hành trình (VMS) đột ngột mất tín hiệu thì có bị coi là vi phạm không và thuyền trưởng phải làm gì?”. Đây là câu hỏi cần được giải đáp bằng tình huống cụ thể, bởi nếu chỉ trả lời chung chung rằng tàu cá phải duy trì thiết bị thì người dân vẫn có thể lúng túng khi sự cố xảy ra. Theo Thượng tá Thái Văn Hân, trong tình huống này, tuyên truyền viên có thể yêu cầu người nghe trả lời 3 câu hỏi: Phát hiện mất tín hiệu thì phải làm gì? Có được tự ý tháo thiết bị để sửa chữa hay không? Cần cung cấp thông tin gì để chứng minh đã chủ động xử lý sự cố? Sau phần hỏi-đáp, cán bộ tuyên truyền phát tài liệu hướng dẫn, giới thiệu mã QR để ngư dân tra cứu quy trình và nhắc lại thông điệp: “Mất tín hiệu phải báo ngay, xử lý đúng hướng dẫn, không tự ý can thiệp thiết bị”.

Đại tá Triệu Quang Quy, Chính ủy Hải đoàn 21 kể câu chuyện của Thượng úy Trần Thanh Long, Chính trị viên Tàu CSB 4038: Trong một lần tuần tra, tổ công tác gặp tàu cá hoạt động gần vùng biển giáp ranh. Qua trao đổi, cán bộ nhận thấy một số thuyền viên vì mải bám theo đàn cá để tìm ngư trường nên không chú ý đến ranh giới khai thác. Thay vì chỉ nhắc nhở, đồng chí Long phân tích: “Nếu vì mải theo đàn cá mà tàu vô tình sang vùng biển nước ngoài, bị bắt giữ, xử phạt thì vốn liếng, công sức của cả gia đình sẽ bị ảnh hưởng như thế nào?”. Được nghe những lời nhắc nhở như vậy, thuyền trưởng đã nhận thức rõ hơn nguy cơ và cam kết khi khai thác sẽ chú ý không để vi phạm và sẽ nhắc nhở thuyền viên chấp hành nghiêm quy định. Từ câu chuyện này, Đại tá Triệu Quang Quy nêu kinh nghiệm: “Khi cán bộ biết lắng nghe, giải thích bằng những tình huống sát thực tế, ngư dân sẽ dễ hiểu, dễ nhớ và tự giác chấp hành hơn”.

Tại tọa đàm, Đại tá Lê Huy nhiều lần nhấn mạnh, muốn tuyên truyền, PBGDPL và thực hiện Đề án 1371 hiệu quả thì phải có sự vào cuộc trách nhiệm của cả hệ thống chính trị; bám sát nhu cầu, mong muốn tìm hiểu pháp luật của người dân; phát huy tốt khả năng sáng tạo trong tổ chức thực hiện của cán bộ, chiến sĩ. Từ những kết quả đạt được và nội dung trao đổi tại tọa đàm, đồng chí cho rằng, trong thời gian tới, với đặc điểm địa bàn quản lý rộng, các đơn vị đóng quân phân tán, hoạt động trên các vùng biển xa, tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp mà muốn người dân hiểu pháp luật, tin tưởng và tự giác chấp hành luật thì công tác tuyên truyền phải “đúng, trúng, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện”. Đồng thời, hình thức phải linh hoạt, nội dung sát thực tiễn, phương pháp cần phù hợp với từng đối tượng và địa bàn. Từ đó, Đại tá Lê Huy yêu cầu cán bộ, chiến sĩ Vùng CSB 2: “Công tác tuyên truyền, PBGDPL không thể chỉ tiến hành theo phương thức hành chính, một chiều, mà phải được tổ chức linh hoạt, phù hợp với từng nhóm đối tượng, nhất là ngư dân thường xuyên hoạt động trên biển, thanh thiếu niên, học sinh và người dân khu vực ven biển...”.

__________________________________

Nhiều kinh nghiệm hay, cách làm hiệu quả

Tại Tọa đàm “Đa dạng hình thức tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành pháp luật” do Bộ tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 và Báo Quân đội nhân dân phối hợp tổ chức, các ý kiến phát biểu và tham luận gửi về đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm hay, cách làm sáng tạo, hiệu quả trong công tác phối hợp, tổ chức triển khai thực hiện Đề án 1371, nhất là ở các địa bàn trọng yếu, vùng biển, hải đảo.

Đồng chí VÕ THỊ TUYẾT NHUNG, Phó trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Quảng Ngãi:

Phát huy tốt thế mạnh của mỗi đơn vị

Quá trình phối hợp, chúng tôi xác định tập trung thực hiện tốt công tác định hướng nội dung tuyên truyền; phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan; nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận xã hội; đồng thời gắn tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) với công tác dân vận, tạo đồng thuận trong nhân dân. Đối với Bộ tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2, phát huy vai trò chủ đạo về chuyên môn, nghiệp vụ và thực tiễn thực thi pháp luật trên biển; trực tiếp tuyên truyền, giải thích các quy định pháp luật, hướng dẫn ngư dân thực hiện đúng quy định và nâng cao ý thức trách nhiệm trong quá trình vươn khơi, bám biển. Sự phân công này theo chúng tôi là rất quan trọng. Bởi, công tác tuyên truyền sẽ hiệu quả hơn khi mỗi cơ quan, đơn vị phát huy đúng thế mạnh của mình; vừa bảo đảm sự thống nhất về định hướng, vừa bảo đảm tính chuyên sâu, thực tiễn và sức thuyết phục của nội dung tuyên truyền.

Đồng chí Võ Thị Tuyết Nhung. Ảnh: TRỌNG HẢI

Từ cách làm này, thời gian qua, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Quảng Ngãi và Bộ tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 tổ chức 19 hội nghị tuyên truyền, vận động chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), với gần 6.300 lượt người tham gia, gồm ngư dân, thuyền trưởng, máy trưởng, chủ tàu cá, thuyền viên và các cơ sở thu mua hải sản tại các địa phương ven biển và đặc khu Lý Sơn. Các nội dung tuyên truyền được cụ thể hóa thành những vấn đề trực tiếp liên quan đến hoạt động của ngư dân như đăng ký, đăng kiểm tàu cá; vùng khai thác; các quy định khi hoạt động trên biển; yêu cầu đối với thiết bị giám sát hành trình; an toàn tàu cá; trách nhiệm của chủ tàu, thuyền trưởng và thuyền viên; đồng thời gắn với bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc... Nhờ đó, người dân chuyển từ “nghe” thành “hiểu”, “nhớ”, “làm đúng” và cuối cùng là tự giác vận động những người xung quanh cùng thực hiện. Đó chính là điểm khác biệt giữa tuyên truyền đơn thuần với tuyên truyền gắn với vận động nhân dân chấp hành pháp luật.

----------------------------------------------------------

Đại tá VŨ VĂN TÀI, Phó chủ nhiệm Chính trị Bộ tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2:

Chọn nội dung người dân cần biết, cần làm

Từ thực tiễn tuyên truyền, PBGDPL và thực hiện Đề án 1371, chúng tôi rút ra 3 kinh nghiệm. Trước hết, nội dung phải xuất phát từ điều người dân cần biết, cần làm. Với ngư dân, cần tập trung giải thích những quy định gắn trực tiếp với mỗi chuyến biển; làm rõ hành vi được thực hiện, hành vi bị nghiêm cấm, trách nhiệm của chủ tàu, thuyền trưởng và thuyền viên.

Đại tá Vũ Văn Tài. Ảnh: TRỌNG HẢI

Hai là, tuyên truyền phải đi đôi với đối thoại và hướng dẫn. Chẳng hạn, khi trao đổi về thiết bị giám sát hành trình, nếu chỉ yêu cầu duy trì hoạt động thì chưa đủ; cần giúp ngư dân hiểu ý nghĩa, trách nhiệm và biết liên hệ cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn khi xảy ra sự cố. Với tài liệu gắn mã QR, cần trực tiếp hướng dẫn người dân quét mã, tìm và lưu thông tin. Những việc cụ thể như vậy giúp thu hẹp khoảng cách giữa nghe tuyên truyền và thực hiện trong thực tế. Ba là, phải có sự phối hợp thường xuyên và theo dõi sau tuyên truyền. Cơ quan, đơn vị và địa phương cần trao đổi thông tin, nắm những nội dung người dân chưa hiểu, những vấn đề mới phát sinh để tiếp tục giải thích, vận động; tránh tổ chức xong hoạt động là kết thúc nhiệm vụ.

----------------------------------------------------------

Đồng chí PHẠM TẤN NGỌC THỤY, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Đà Nẵng:

Chuyển mạnh từ tuyên truyền một chiều sang tương tác

Đối với học sinh, sinh viên, việc tiếp cận pháp luật nếu chỉ thực hiện thông qua các bài học lý thuyết hoặc hình thức tuyên truyền truyền thống sẽ khó tạo được sự hấp dẫn và chuyển biến bền vững về mặt hành vi. Trong khi đó, Quân đội, Công an là những lực lượng thường xuyên trực tiếp thực thi pháp luật, thực hiện nhiệm vụ bảo đảm quốc phòng và an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội. Vì vậy, cán bộ, chiến sĩ LLVT khi tham gia tuyên truyền tại các trường học sẽ cung cấp cho học sinh, sinh viên những nội dung gắn với thực tiễn, tình huống và nguy cơ cụ thể mà học sinh có thể gặp phải trong cuộc sống.

Đồng chí Phạm Tấn Ngọc Thụy. Ảnh: TRỌNG HẢI

Thực tiễn những năm qua cho thấy, sự phối hợp chặt chẽ, thường xuyên, chủ động giữa nhà trường với lực lượng Quân đội, Công an và chính quyền địa phương giúp cho công tác tuyên truyền, PBGDPL đi vào chiều sâu; học sinh được tiếp cận kiến thức pháp luật thực tế hơn; nhà trường chủ động hơn trong phòng ngừa các nguy cơ mất an toàn. Tuy nhiên, trước sự thay đổi nhanh chóng của đời sống xã hội, sự phát triển mạnh mẽ của môi trường số và phương thức, thủ đoạn vi phạm pháp luật ngày càng tinh vi, công tác này cần tiếp tục được đổi mới. Chúng ta cần chuyển mạnh từ tuyên truyền một chiều sang tương tác; từ phổ biến kiến thức sang rèn luyện kỹ năng; từ xử lý vụ việc sang phòng ngừa từ sớm, từ xa; từ hoạt động riêng lẻ sang phối hợp liên ngành thường xuyên; từ đánh giá số lượng sang đánh giá hiệu quả và sự thay đổi hành vi.

----------------------------------------------------------

Thượng tá HỒ MINH DŨNG, Trưởng ban Tuyên huấn, Phòng Chính trị, Bộ CHQS TP Đà Nẵng:

Nắm chắc nhu cầu từng nhóm đối tượng

Là cơ quan thường trực Ban chỉ đạo Đề án 1371 TP Đà Nẵng, Bộ CHQS thành phố chủ động tham mưu với Thành ủy, UBND thành phố lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện đề án bảo đảm đồng bộ, thống nhất và hiệu quả. Một trong những điểm đáng chú ý trong thực hiện Đề án 1371 của đơn vị là chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương khảo sát nhu cầu PBGDPL của từng nhóm đối tượng. Theo đó, chúng tôi đã tổ chức 23 cuộc với 8.900 phiếu khảo sát, qua đó phân loại đối tượng, xác định những nội dung pháp luật cần tập trung tuyên truyền, lựa chọn hình thức tổ chức phù hợp; khắc phục tình trạng tuyên truyền dàn trải, thiếu trọng tâm; giúp giải quyết những vấn đề người dân quan tâm và khó khăn, vướng mắc nảy sinh từ cơ sở.

Thượng tá Hồ Minh Dũng. Ảnh: TRỌNG HẢI

Từ kết quả khảo sát, Bộ CHQS TP Đà Nẵng và Bộ tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 đã phối hợp tổ chức hơn 20 buổi tuyên truyền pháp luật cho hơn 1.600 lượt ngư dân; tổ chức huấn luyện cho hơn 1.000 lượt dân quân biển; tổ chức Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” thu hút hơn 10.000 học sinh các trường trên địa bàn thành phố tham gia. Thông qua đó, giúp ngư dân hiểu và chấp hành tốt hơn pháp luật Việt Nam và luật pháp quốc tế trong khai thác thủy sản, nhất là chống khai thác IUU; củng cố niềm tin để bà con yên tâm vươn khơi, bám biển, gắn bó với ngư trường truyền thống; bồi đắp tình yêu quê hương, biển, đảo và ý thức trách nhiệm bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc cho thế hệ trẻ.

----------------------------------------------------------

Thượng tá THÁI VĂN HÂN, Trưởng phòng Pháp luật, Bộ tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2:

Tạo thông điệp ngắn, rõ, dễ nhớ, dễ thực hiện

Đối với ngư dân, việc tiếp cận thông tin pháp luật chịu nhiều tác động của đặc thù nghề nghiệp: Thời gian bám biển dài, điều kiện tiếp nhận thông tin không thường xuyên, trình độ và khả năng sử dụng công nghệ không đồng đều. Vì vậy, biến quy định pháp luật thành câu hỏi, tình huống và thông điệp dễ nhớ, dễ thực hiện là khâu trực tiếp quyết định khả năng tiếp nhận của ngư dân. Kinh nghiệm của chúng tôi là xây dựng nội dung theo chuỗi: Quy định pháp luật-tình huống thực tế-cách xử lý đúng-hậu quả nếu vi phạm. Mỗi chủ đề nên tập trung giải quyết một vấn đề cốt lõi, tránh đưa quá nhiều quy định vào cùng một tài liệu; thông điệp tuyên truyền nên ngắn, rõ, gắn với hành động cụ thể.

Thượng tá Thái Văn Hân. Ảnh: TRỌNG HẢI

Chẳng hạn, với nội dung về hệ thống giám sát tàu cá (VMS), thay vì chỉ đọc quy định về nghĩa vụ duy trì thiết bị, tuyên truyền viên có thể đặt câu hỏi: “Nếu đang khai thác trên biển mà thiết bị VMS mất tín hiệu, thuyền trưởng cần làm gì?”. Từ câu hỏi này, người tuyên truyền hướng dẫn ngư dân kiểm tra thiết bị, liên hệ đơn vị cung cấp dịch vụ hoặc cơ quan chức năng theo hướng dẫn áp dụng, thông báo sự cố và thực hiện đầy đủ yêu cầu xử lý theo quy định; không tự ý tắt thiết bị, tháo gỡ hoặc cố tình làm gián đoạn việc giám sát. Cách làm trên vừa giúp người dân hiểu nghĩa vụ, vừa hình thành phương án xử lý khi tình huống phát sinh.

----------------------------------------------------------

Đồng chí ĐỖ VĂN TÂM, Phó chủ tịch UBND xã Núi Thành, TP Đà Nẵng:

Gắn tuyên truyền pháp luật với công tác dân vận

Từ thực tế ở địa phương chúng tôi thấy rằng, một trong những điểm cần nhấn mạnh trong thực hiện Đề án 1371 là phải kết hợp chặt chẽ giữa tuyên truyền, PBGDPL với công tác dân vận, chăm lo đời sống nhân dân và xây dựng mối quan hệ đoàn kết quân-dân. Các hoạt động như “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân”, Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” và các hoạt động an sinh xã hội có thể tạo môi trường thuận lợi để lồng ghép tuyên truyền pháp luật, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cộng đồng.

Đồng chí Đỗ Văn Tâm. Ảnh: TRỌNG HẢI

Đối với xã Núi Thành, chúng tôi cho rằng cần tiếp tục gắn các hoạt động phối hợp với những vấn đề thiết thực của địa phương; quan tâm các gia đình chính sách, ngư dân có hoàn cảnh khó khăn, học sinh có ý thức vươn lên trong học tập; đồng thời khuyến khích người dân tham gia phát hiện, cung cấp thông tin, tố giác hành vi vi phạm pháp luật và cùng chính quyền giải quyết những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở. Thông qua những hoạt động gần gũi, thiết thực, cán bộ, chiến sĩ LLVT không chỉ là người tuyên truyền, PBGDPL, mà còn là những người đồng hành, hỗ trợ nhân dân. Từ đó, người dân có thêm niềm tin, mạnh dạn trao đổi những vấn đề còn vướng mắc, chủ động phối hợp với chính quyền và lực lượng chức năng trong giữ gìn an ninh, trật tự.

----------------------------------------------------------

Thượng tá PHẠM VĂN DŨNG, Chính ủy Chi đội Kiểm ngư số 3:

Kiên trì giải thích, hướng dẫn

Qua thực tiễn công tác chúng tôi nhận thấy: Một trong những khó khăn lớn nhất là ngư dân biết quy định, nhưng chưa thực hiện đầy đủ hoặc chưa hình thành thói quen thực hiện đúng. Do thói quen sản xuất nên bà con thường có tâm lý: “Đi biển lâu năm rồi, trước đây vẫn làm như vậy có sao đâu” hoặc “Việc ghi chép giấy tờ để khi về bờ tính sau”...

Thượng tá Phạm Văn Dũng. Ảnh: TRỌNG HẢI

Từ thực tế đó, cán bộ tuyên truyền của Chi đội Kiểm ngư số 3 đã dành thời gian trao đổi cụ thể cách tàu tổ chức một chuyến biển, thời điểm thả lưới, thu lưới, sản lượng từng mẻ và cách thuyền trưởng ghi nhớ thông tin. Từ đó, hướng dẫn trực tiếp cách ghi từng nội dung theo trình tự thực tế của chuyến biển, giải thích những thông tin nào cần ghi ngay, những nội dung nào cần đối chiếu; đồng thời phân tích cho chủ tàu, thuyền trưởng hiểu rõ ghi chép nhật ký khai thác thủy sản không chỉ phục vụ cơ quan quản lý mà còn giúp chính chủ tàu theo dõi được hiệu quả từng chuyến biển.

Sau lần được hướng dẫn đó, chủ tàu đã thay đổi cách làm và đăng ký đầy đủ theo đúng quy định của pháp luật. Quan trọng hơn là giúp ngư dân hiểu rằng, chấp hành pháp luật, khai thác đúng quy định không chỉ nhằm tránh vi phạm, bị xử lý mà còn là bảo vệ nguồn lợi thủy sản, giữ gìn ngư trường và bảo đảm sinh kế lâu dài cho chính mình và cộng đồng. Đây cũng là cơ sở để từng bước chuyển từ việc chấp hành do được nhắc nhở sang tự giác, chủ động khai thác có trách nhiệm.